Dowes

[JonDowes]

Eski meslektaþýmdan cevap geldi, düþüncemi teyit etti:

"Ay sonu vergi çýkýþlarý ve diðer kamu çýkýþlarý beklediðimizin çok üstünde oluyor. Son 1 haftadýr kabaca 28-30 milyara yakýn ödeme olmuþ diye görüyorum. Ay sonu iller vs. ödeme giriþleri ise 10 milyara yakýn. Aradaki fark kadar da fonlama ihtiyaca artýyor."

(Kamu çýkýþýndan kasýt: Kamuya yapýlan her tür ödeme. Kamunun yaptýðý ödemeler ise tam tersine likiditeye pozitif etki yapar; çünkü kamu parasý sisteme girmiþ olur)

[inti]

Sayýn @rxpu hocam

APÝ'yi bir dengeleme mekanizmasý olarak düþünün. Bilançonun pasifindeki hareketleri düzenleyen mekanizma olarak. (Aktifte döviz alýnýp satýlmadýðýný varsayarsak, ki öyle, banka sadece swap yapýyor)



DÝKKAT aþaðýdaki formül bire bir denklik deðildir. Sadece yol göstericidir.

P.2Ba-Açýk Piyasa Ýþlemleri-Fark = P.2Bb-Kamu Mevduatý-Fark + P.2Aa-Emisyon-Fark +
P.2Ab-Bankalar Mevduatý-Fark



Dowes bey'in dediði gibi zorunlu karþýlýklarda, döviz karþýlýklarý azaltýldýðý için banka mevduatlarý artmýþ. APÝ'nin artma nedeni þimdilik bu görünüyor.

Not: @rxpu hocam, siz bir excel paylaþacaktýnýz.

[rxpu]

Eski meslektaþýmdan cevap geldi, düþüncemi teyit etti:

"Ay sonu vergi çýkýþlarý ve diðer kamu çýkýþlarý beklediðimizin çok üstünde oluyor. Son 1 haftadýr kabaca 28-30 milyara yakýn ödeme olmuþ diye görüyorum. Ay sonu iller vs. ödeme giriþleri ise 10 milyara yakýn. Aradaki fark kadar da fonlama ihtiyaca artýyor."

(Kamu çýkýþýndan kasýt: Kamuya yapýlan her tür ödeme. Kamunun yaptýðý ödemeler ise tam tersine likiditeye pozitif etki yapar; çünkü kamu parasý sisteme girmiþ olur)

tcmb'nin raporunda likidite eksikliðinin 29.9 milyar TL'sinin kamu kaynaklý olduðu belirtilmiþ. Düz mantýktan hareket edecek olursak acaba bizim finansal sistemimiz para politikasý araçlarýný amacýnýn dýþýnda kullanmaya baþlamýþ olabilir mi?. Tcmb fonlamasý kamu açýklarýný kapatmak için GLP kanalý istismar edilerek dolaylý olarak kullanýlýyor gibi bir yorum çok mu garip olur?

Zira GLP her ne kadar *nispi* yüksek faize sahip olsa da miktar sýnýrý sadece verilebilecek teminatlara baðlý. Böylece kamu arkadan dolanarak hazinenin borçlanmasý gereken miktarý bu kanaldan azaltmayý deneyebilir. Veriler sizce böyle bir þeyi teyid ediyor mu?

Örneðin Kamu bu 29.9 milyar TL'yi GLP'den borçlanmak yerine hazine ihalesi kanalýyla borçlansaydý hazine borçlanma faizleri daha da artacaktý.

[JonDowes]

Kamu parayý hazineden direkt hibe olarak almýyor 90'lardaki gibi. GLP'den de almýyor; kavramlarý karýþtýrdýnýz. Birilerinin vergi ödemesi lazým, onlar bankalardan borç çekiyor. Bankalar da GLP'den... Bu mekanizma "kamu GLP'den para alýyor" demek deðil. Vergi ödemesi gelen adam yurtdýþýndan döviz getirip piyasaya satarak da ödeyebilir isterse. Yani kamu, GLP miktarýný dolaylý olarak etkilese bile bu bilinçli bir mekanizma deðil. Öyle olsaydý; borcun para basarak ödenmesi olurdu en nihayetinde. Kamu, kendi borcunu arttýrýyor tahvil ihaleleri ile. Bu da teknik olarak kastettiðiniz anlama gelmez, likiditeyi ara sýra azaltsa bile. Sonuçta kamu borçlandýðý parayý da dað gibi bir kenara yýðýp üstüne yatmýyor: harcýyor; yani sisteme geri sokuyor. Para sisteme girdiðinde de o 20 milyarlýk likidite buharlaþmasýnýn bir kýsmý kondanse olarak sisteme gelir. Ancak para sisteminin büyümesi nedeniyle bire bir olmaz (likidite açýðýnýn orantýsal olarak sabit kalmasý için salt deðerinin artmasý lazým). Sanýrým daha önce de yazmýþtým: GLP miktarýnýn 100-110-120 diye gitmesine bu kadar takýlý kalmayýn. Likidite açýðý bir "politika". Bunun gerçek yönü için "GLP miktarý / bankacýlýk büyüklüðü" oranýna bakýn orta-uzun vadede. Gerçek "açýk artýþý" bununla ölçülür. Bankalar kadar hýzlý büyüyemeyen bir açýk; "kapanýyor" demektir. Cari açýk mantýðý gibi yani.

[rxpu]

Sayýn @rxpu hocam

APÝ'yi bir dengeleme mekanizmasý olarak düþünün. Bilançonun pasifindeki hareketleri düzenleyen mekanizma olarak. (Aktifte döviz alýnýp satýlmadýðýný varsayarsak, ki öyle, banka sadece swap yapýyor)


Dowes bey'in dediði gibi zorunlu karþýlýklarda, döviz karþýlýklarý azaltýldýðý için banka mevduatlarý artmýþ. APÝ'nin artma nedeni þimdilik bu görünüyor.

Not: @rxpu hocam, siz bir excel paylaþacaktýnýz.

Merhaba,

Bilgi için teþekkürler, Excel listesi þahsi kayýtlarýmýn olduðu liste olduðu için ayýklayýp ikinci bir liste çýkartmalýyým. Ama 1.1.2013 tarihinden itibaren TL mevduat ve USD mevduat serilerini periyodik olarak mevduat baþlýðýnda veriyorum. Bugün de bir liste koydum.


http://www.hisse.net/topluluk/showth...30#post1351630

[rxpu]

Kamu parayý hazineden direkt hibe olarak almýyor 90'lardaki gibi. GLP'den de almýyor; kavramlarý karýþtýrdýnýz. Birilerinin vergi ödemesi lazým, onlar bankalardan borç çekiyor. Bankalar da GLP'den... Bu mekanizma "kamu GLP'den para alýyor" demek deðil. Vergi ödemesi gelen adam yurtdýþýndan döviz getirip piyasaya satarak da ödeyebilir isterse. Yani kamu, GLP miktarýný dolaylý olarak etkilese bile bu bilinçli bir mekanizma deðil. Öyle olsaydý; borcun para basarak ödenmesi olurdu en nihayetinde. Kamu, kendi borcunu arttýrýyor tahvil ihaleleri ile. Bu da teknik olarak kastettiðiniz anlama gelmez, likiditeyi ara sýra azaltsa bile. Sonuçta kamu borçlandýðý parayý da dað gibi bir kenara yýðýp üstüne yatmýyor: harcýyor; yani sisteme geri sokuyor. Para sisteme girdiðinde de o 20 milyarlýk likidite buharlaþmasýnýn bir kýsmý kondanse olarak sisteme gelir. Ancak para sisteminin büyümesi nedeniyle bire bir olmaz (likidite açýðýnýn orantýsal olarak sabit kalmasý için salt deðerinin artmasý lazým). Sanýrým daha önce de yazmýþtým: GLP miktarýnýn 100-110-120 diye gitmesine bu kadar takýlý kalmayýn. Likidite açýðý bir "politika". Bunun gerçek yönü için "GLP miktarý / bankacýlýk büyüklüðü" oranýna bakýn orta-uzun vadede. Gerçek "açýk artýþý" bununla ölçülür. Bankalar kadar hýzlý büyüyemeyen bir açýk; "kapanýyor" demektir. Cari açýk mantýðý gibi yani.

Evet tcmb'nin fonladýðý miktara uzun bir zamandýr bir takýntým olduðunun ben de farkýndayým.

Ancak burada benim takýldýðým nokta faiz seviyesinden ziyade miktar. Evet GLP miktarý/Bankacýlýk büyüklüðü asýl belirleyici olan büyüklük ancak buradan da hormonlu büyümeye geçiþ yaptýðýmýzda yine ayný sorundan ve sorudan kurtulamýyoruz bankacýlýk büyüklüðünün hormonlu þekilde büyümesine neden izin veriyoruz?. Ýzin verdiðimiz için de devasa boyutlara ulaþan GLP dahi belirttiðiniz orandan dolayý normal karþýlanýyor. Yani anormal bir þiþkinlði kontrol etmek için kullandýðýmýz kontrol büyüklüðü artýnca bunu tabii ki teknik olarak normal karþýlamalýyýz ama o kontrol büyüklüðünü gerektirecek þiþkinliði ve dengesizliði de görmezden gelebilir miyiz?

Sormak istediðim soruyu þöyle toparlayayým. Örneðin abartýlý bir örnek verelim diyelim ki tcmb GLP faizini %20'ye çekti ve sadece bu kanaldan fonlama yapýyor. Ama ayný anda politik kanattan gelen kurgulama ile (KGF ve benzeri) fonlama miktarý 500 milyar TL'ye yükseldi ve tcmb bunu %20 ile fonladý. Þimdi böyle bir durumda tcmb sýkýlaþmýþ mýdýr gevþemiþ midir?

Faiz baðýl bir deðer yani %20 yerine %50 de yapabiliriz ancak miktar mutlak. Bu durumda acaba tcmb gerçek sýký para politikasýný uygulamak istiyorsa miktarsal daralmaya da gitmesi gerekmez mi?

Böyle bir þeyi yaparsa yani GLP kanalýnda da miktarsal sýnýrlamaya giderse bu etki ekonomiyi kilitleyecek bir reaksiyona evrilir mi yoksa bu yeterince yavaþ ve planlý yapýlýrsa parasal sýkýlaþmaya ek fayda saðlayan bir þekle bürünür mü?

[JonDowes]

Bankacýlýk sektöründe bir hormon varsa bunun adý GLP deðil; KGF. Bankalarý kredi riski batýrýr. Gereksiz krediler "hormonlu" büyümedir. Para piyasasý bunlarýn bir nedeni deðil, sonucudur sadece. TCMB zorunlu karþýlýk oranlarýný kademeli olarak aþaðý çekse kimse farkýnda olmazdý ve bu likidite açýðý da çok daha dar olurdu. GLP yoluyla kapatmasý alýþýlmadýk olsa da, aktarým mekanizmasý veya kredi piyasasý açýsýndan sistematik bir risk içermiyor. Yani sürekli olarak "Bankalarý GLP ile fonluyorlar, aslýnda bankalar batýk" anlamýna gelecek her tür yorum tamamen yanlýþ. Hep söylüyorum: Bankalar hibe ile para almýyor. Karþýlýksýz borç almýyor. Tüm GLP iþlemleri teminatlý. Yani, bankalar 140 milyar TL'lik tahvili TCMB'ye satsa, nakitlerini geri alsalar; likidite açýðý da kapanýr. Bunun yerine piyasa riskini üstlerine alarak tahvilleri GLP ile fonluyorlar bir nevi. Bu da bankacýlýðýn tanýmýnda var.

KGF içeren sorunuzu tam anlayamadým. KGF bir para piyasasý aracý deðil. Teknik olarak likiditeye direkt etkisi yok. bu garantiyi veren de TCMB deðil. O yüzden KGF ile sýkýlaþma veya daraltma yapýlamaz. En yaklaþýk cevabým þu olacak: Yeni yeni KGF'ler ile, piyasanýn kendiliðinden daha fazla bir likidite açýðýna gitmesi saðlanýrsa (çünkü bankacýlýk sektörü çok hýzlý büyümüþ olacak ve teknik olarak likidite açýðýnýn tek ana sebebi de bu hýzlý büyüme)... ve bu açýk da %20 GLP ile fonlanýrsa... bu ciddi bir sýkýlaþma demek. Çünkü bankalar miktarsal olarak zaten çok sýký durumdalar; piyasada TL'nin kýrýntýsý bile kalmýyor; herkes TCMB'ye borçlu. Ucuz olan, bol olan þey fiyat, yani faiz. Faiz ciddi pahalanýrsa, krediler çok ciddi küçülür. KGF ile 500 daðýtýlýr, öbür tarafta 600 milyar kredi kapanýr. Sistem ve piyasa küçülür ve en baþta beklediðimiz likidite açýðý da oluþmaz tam tersine daralýr. Çünkü banka bilançolarý büyümemiþ olur.

GLP ile yaratýlmýþ olan "sýnýrsýz para" algýsý maalesef sizin gibi iyi kötü bunlara aþina olan birine bile "miktarsal olarak bol para politikasý" izlenimi uyandýrmýþ halbuki durum tam tersi. Bankalar ellerinde teminatlarý olduðu için GLP'den para alabiliyor. Para bol olduðu için deðil. Likiditenin miktarý deðil; borçlanmada kullanýlan teminat bol. Para politikasý miktarsal olarak deðil; fiyat/faiz olarak bol.

Burayý sonuca baðlayalým. TCMB'nin hedeflerine göre uygulayacaðý politikalarýn kaba fonksiyonlarý:

a- enflasyonu düþürmek istiyorsan: AOFM arttýr.
b- (þu anki) sýký miktarsal politikanýn psikolojik faktörler ve prestij açýsýndan zararlý olduðunu düþünüyorsan: zorunlu karþýlýklarý düþür ve kredi büyüme hýzýna köstek ol.
c- enflasyonu düþürürken, döviz kurunun fazlaca düþmesini de istemiyorsan; kademeli olarak döviz alýmlarý baþlat (bu ayný zamanda likidite açýðýnýn kapanmasýna destek olacak)

Bu maddelerin herbirine destek veya köstek olacak olan da maliye politikasýdýr. Para ve maliye politikalarýnýn eþ uyumlu çalýþmamasý yüzünden TCMB politikalarýnýn bir çoðu boþa gider veya iþe yaramaz zannedilir duruma düþer.

[rxpu]

Sn jondowes, detaylý açýklamalar için teþekkürler.