Dowes

[JonDowes]

Kamu parayı hazineden direkt hibe olarak almıyor 90'lardaki gibi. GLP'den de almıyor; kavramları karıştırdınız. Birilerinin vergi ödemesi lazım, onlar bankalardan borç çekiyor. Bankalar da GLP'den... Bu mekanizma "kamu GLP'den para alıyor" demek değil. Vergi ödemesi gelen adam yurtdışından döviz getirip piyasaya satarak da ödeyebilir isterse. Yani kamu, GLP miktarını dolaylı olarak etkilese bile bu bilinçli bir mekanizma değil. Öyle olsaydı; borcun para basarak ödenmesi olurdu en nihayetinde. Kamu, kendi borcunu arttırıyor tahvil ihaleleri ile. Bu da teknik olarak kastettiğiniz anlama gelmez, likiditeyi ara sıra azaltsa bile. Sonuçta kamu borçlandığı parayı da dağ gibi bir kenara yığıp üstüne yatmıyor: harcıyor; yani sisteme geri sokuyor. Para sisteme girdiğinde de o 20 milyarlık likidite buharlaşmasının bir kısmı kondanse olarak sisteme gelir. Ancak para sisteminin büyümesi nedeniyle bire bir olmaz (likidite açığının orantısal olarak sabit kalması için salt değerinin artması lazım). Sanırım daha önce de yazmıştım: GLP miktarının 100-110-120 diye gitmesine bu kadar takılı kalmayın. Likidite açığı bir "politika". Bunun gerçek yönü için "GLP miktarı / bankacılık büyüklüğü" oranına bakın orta-uzun vadede. Gerçek "açık artışı" bununla ölçülür. Bankalar kadar hızlı büyüyemeyen bir açık; "kapanıyor" demektir. Cari açık mantığı gibi yani.

[rxpu]

Kamu parayı hazineden direkt hibe olarak almıyor 90'lardaki gibi. GLP'den de almıyor; kavramları karıştırdınız. Birilerinin vergi ödemesi lazım, onlar bankalardan borç çekiyor. Bankalar da GLP'den... Bu mekanizma "kamu GLP'den para alıyor" demek değil. Vergi ödemesi gelen adam yurtdışından döviz getirip piyasaya satarak da ödeyebilir isterse. Yani kamu, GLP miktarını dolaylı olarak etkilese bile bu bilinçli bir mekanizma değil. Öyle olsaydı; borcun para basarak ödenmesi olurdu en nihayetinde. Kamu, kendi borcunu arttırıyor tahvil ihaleleri ile. Bu da teknik olarak kastettiğiniz anlama gelmez, likiditeyi ara sıra azaltsa bile. Sonuçta kamu borçlandığı parayı da dağ gibi bir kenara yığıp üstüne yatmıyor: harcıyor; yani sisteme geri sokuyor. Para sisteme girdiğinde de o 20 milyarlık likidite buharlaşmasının bir kısmı kondanse olarak sisteme gelir. Ancak para sisteminin büyümesi nedeniyle bire bir olmaz (likidite açığının orantısal olarak sabit kalması için salt değerinin artması lazım). Sanırım daha önce de yazmıştım: GLP miktarının 100-110-120 diye gitmesine bu kadar takılı kalmayın. Likidite açığı bir "politika". Bunun gerçek yönü için "GLP miktarı / bankacılık büyüklüğü" oranına bakın orta-uzun vadede. Gerçek "açık artışı" bununla ölçülür. Bankalar kadar hızlı büyüyemeyen bir açık; "kapanıyor" demektir. Cari açık mantığı gibi yani.

Evet tcmb'nin fonladığı miktara uzun bir zamandır bir takıntım olduğunun ben de farkındayım.

Ancak burada benim takıldığım nokta faiz seviyesinden ziyade miktar. Evet GLP miktarı/Bankacılık büyüklüğü asıl belirleyici olan büyüklük ancak buradan da hormonlu büyümeye geçiş yaptığımızda yine aynı sorundan ve sorudan kurtulamıyoruz bankacılık büyüklüğünün hormonlu şekilde büyümesine neden izin veriyoruz?. İzin verdiğimiz için de devasa boyutlara ulaşan GLP dahi belirttiğiniz orandan dolayı normal karşılanıyor. Yani anormal bir şişkinlği kontrol etmek için kullandığımız kontrol büyüklüğü artınca bunu tabii ki teknik olarak normal karşılamalıyız ama o kontrol büyüklüğünü gerektirecek şişkinliği ve dengesizliği de görmezden gelebilir miyiz?

Sormak istediğim soruyu şöyle toparlayayım. Örneğin abartılı bir örnek verelim diyelim ki tcmb GLP faizini %20'ye çekti ve sadece bu kanaldan fonlama yapıyor. Ama aynı anda politik kanattan gelen kurgulama ile (KGF ve benzeri) fonlama miktarı 500 milyar TL'ye yükseldi ve tcmb bunu %20 ile fonladı. Şimdi böyle bir durumda tcmb sıkılaşmış mıdır gevşemiş midir?

Faiz bağıl bir değer yani %20 yerine %50 de yapabiliriz ancak miktar mutlak. Bu durumda acaba tcmb gerçek sıkı para politikasını uygulamak istiyorsa miktarsal daralmaya da gitmesi gerekmez mi?

Böyle bir şeyi yaparsa yani GLP kanalında da miktarsal sınırlamaya giderse bu etki ekonomiyi kilitleyecek bir reaksiyona evrilir mi yoksa bu yeterince yavaş ve planlı yapılırsa parasal sıkılaşmaya ek fayda sağlayan bir şekle bürünür mü?