Dowes

[JonDowes]

MB'ler M0 ve M1'i yaratır, M3'i ise yönetir, yaratmaz. M3'ü piyasadaki paranın akış hızı büyütür. Elbette M0 ve M1 buna yön verir ama TCMB'nin bilançosunda böyle bir artış gözlenmez. TCMB'nin 1 kez yarattığı 1 TL kaç defa mevduat-kredi döngüsüne girerse M3 de o kadar büyür.

Döviz kurundaki artış nedeniyle oradan kaynaklı "şişkinliği" de tam bir para arzı büyümesi olarak kabul etmek doğru olmaz. Daha çok şöyle bakın: M3(TL)+M3(fx) kendi içinde ne oranda artmış? Her şeyi TL'ye çevirirsek ortaya fiktif bir artış çıkar ama dolar değerlendi diye ekonomik canlanma olması gerekmez.

Fx'i dişarda bırakırsak; M3'deki bu hızlı artışı varlık fiyatlarında görebilirsiniz. Enflasyondan daha hızlı artan gayrimenkul fiyatları M3 ile doğrudan ilintilidir. Biri diğerinin sonucu diyemeyiz ama; ikisi de birbirini etkiler. Tüketici enflasyonunu ise direkt bu oranda etkilememesi de normal. Belli bir gelir seviyesini geçtikten sonra insanların gıda, ısınma, ulaşım gibi temel ihtiyaçlara harcadığı para gelirleri oranında artmaz. Bu nedenle de varlık balonları esnasında Tüfe'nin aynı oranda artması beklenmez.

[rxpu]

Sanırım M3(TL) deki iteratif döngü her seferinde dikkatimden kaçıyor.

A kişisi 1000 TL mevduat yatırdı.
B1 bankası 1000TL yi kredi verdi.
C kişisi kredi aldı , 800TL ye D kişisinden bir makina satın aldı. D kişisi 500TL sini E kişisine malzeme gideri olarak ödedi Kalan 500TL den işçisi F nin vadesiz hesabına 200TL ödedi ve 300 TL yi kar etti. D kişisi karı olan 300TL yi mevduata yatırdı.
E kişisi tahsil ettiği 500TL nin 100TL sini kar etti.......................

M3(TL) = A(1000TL) + F (200TL) + D(300TL) + E(100) + .................. = 2250 TL

Bu durumda bankalar kredileri hızlandırdıkça M3 (TL) artıyor.

Çok düşük miktarlı M0+M1 ile aşırı kredi hareketi ve yüksek para dolaşım hızı ile yüksek bir M3 yaratmak mümkün olduğu gibi

Çok yüksek miktarlı bir M0+M1 ile çok durgun kredi hareketi ve düşük para dolaşım hızı ile düşük bir M3 yaratmak mümkün.

Verdiğiniz bilgiler için teşekkürler. İyi akşamlar.