Dowes

[kirk7]

Dolaþým hýzý arttýðýndan geniþ para arzý da artmaz mý?. Artan geniþ para arzý da likiditeyi arttýrmasa dahi döviz arzýný arttýrmaz mý?

Artmaz. Parayi basamadiginiz ya da basmak yerine kaydi olarak yaratamadiginiz durumda dar ya da genis para arzini artiramazsiniz. Sadece (elden ele) doalsim hizini artirmis olursunuz. Nitekim (Burasi konuyla pek alakali degil ama fikir vermesi icin bildiklerimi yaziyorum) GSYH hesaplama yontemlerinden birisi de para arzini (M) para hiziyla (V) carpmak ki para hizinin artmasi da ekonominin canlanmasi demek. Ama aslinda burada hizi artan para karsiliginda uretilen urunler de el degistirip tuketiliyor. Dolayisiyla uretim ve tuketimin, harcamalarin ve yatirimlarin da bir gostergesi. Ama bahsettiginiz durumda yakar top gibi eline doviz geciren karsidakine atarak sadece topun dolasim sayisini artismis olurlar, top sayisini top yapan bir makineniz yoksa artirmazsiniz.

Aslýnda Hazine piyasaya borç vermeyecek sadece tahvil ile borçlandýðý dövizi satacak TL alacak. Bunun sonucunda da eline sanki TL bazlý tahvil borçlanmýþ gibi TL geçecek. Böylelikle eline geçen TL nedeniyle TL tahvil çýkarma ihtiyacý da azalabilir.

(Bu sadece kafamda kurduðum bir model) , tamamen tcmb'nin orta ve uzun vadede sýký para politikasýnda baþarýlý olacaðý kabulüne dayalý. Eðer tcmb baþarýsýz olursa katmerli olarak devlet te dövizden büyük zarar görecek. Yani double or nothing stratejisi gibi.

Merkez bankasi piysaya vadeli ihaleyle ve viop`ta TL uzlasmali kontratlarla dolar veriyor (ve verir gibi yapiyor) zaten. Ama bunu tahvil faiziyle borclanip yapmak bence maliyetli olur cunku: yerlideki dovizlerin hatri sayilir kismini tek bir alicinin vadeli bir sekilde almasi epey maliyetli bir is; o dovizleri sonra goturup tek bir saticinin satmaya baslamasi da fiyatlari epey dusurur; bu sirada o dolarlari disariya kaptirma ihtimaliniz de var. Sahsen ben de bir yerli olarak ucuz dolari bulsam, gelecekete daha da dusecegini bilsem bile alip istiflerim. Sonra tahvil faiziyle artacak miktarlarda borc odemesi gelince, kocaman bir alicinin (vadesi de belli olan) bir borcunu odemek icin merkez satarken tl karsisinda deger kaybeden dolara ragmen dolarini satmamis olan doviz sahiplerinden ve piyasadan dolar cekmek icin dolar almasi ya da tahvil ihracina kalkmasi durumunda odeyecegi maliyet bence hic de dusuk olmaz. Nihai fiyatlar icin bir sey diyemem ama cok cevrilebilir bir dongu olacagini dusunmuyorum ancak emin oldugum husus su ki piyasada cok ciddi oynaklik yaratir. Dolar tl karsisinda asiri deger kaybederken ihracatci, ters dongude de ithalatci ve tuketici zarar gorur. Piyasa da fiyat yapamaz hale gelir bu durumda diye dusunuyorum.