Sn Karakemal geliþmiþ ülkelerin toplumlarýnýn yarattýðý katma deðer ve imalat çýktýsý ile Türkiye ayný deðil. O yüzden bu tür ekonomilerdeki borçlanma dinamiklerini kendi ülkemize model alamayýz.
Adam 30 yýllýðýna 2 milyar dolar para borçlanýyor ama gidip 7nm mikroelektronik devre imalatý yapacak fabrikayý geliþtirip kuruyor. Ve bu borcun çýktýsý ve verimliliði böyle bir imkana olanak tanýyor.
Türkiye'de insan profilimiz , katma deðerimiz ve imalat çýktýmýz verimsiz ve yenilik üretemiyor. Bu nedenle üretim çýktýsýný hak etmeyen borçlanma/borçlandýrma daha zayýf hantal ve verimsiz büyük firmalarýn ortaya çýkmasýna neden oluyor. Bu firmalar nispi düþük faizle borçlandýklarý için aslýnda normal koþullarda yaþamlarýný sürdüremeyeceklerinin farkýnda deðiller.
Yani verimsiz ve düþük teknoloji çýktýsý ile düþük faiz ve yüksek borçlanma birleþtiðinde yüksek faiz ile oluþacak *filtre fonksiyonu* devre dýþý kalýyor. Verimli de verimsizde katmadeðerli de kýrk ambar aslýnda piyasa da tutunamayacaklarý halde yaþam þansý buluyorlar.
Avrupa ve Amerika gibi ekonomileride verimlilik ve teknolojik seviye oturmuþ olduðu için düþük faizin böyle bir uyuþturucu etkisi daha azgözüküyor ya da hiç ortaya çýkmýyor. Yani firmalarýn üretim çýktýlarý o denli rekabetçi ve yüksek katma deðerli ki düþük faizle dahi olsa verimsiz ve normal þartlarda hayatýný sürdüremeyecek bir firmanýn orada o ekonomidlerde oluþmasý istisnai bir durum bile deðil.
Bizde ise tam tersine bu tür teþvikler ve hak edilmeyen üretilmeyen para'nýn dýþarýnýn imalat çýktýsý ile oluþan para'nýn borç ile transferi piyasada firmalarýn herhangi bir katma deðer yaratmasa da tutunabilmesini ve söz sahibi olabilmesini doðuruyor.
Buna paralel ve bu durumdan etkilenen bir faktör olarak ta katma deðerli olmayan çýktý zaman içinde evrimleþerek ranta dönüþmeye baþlýyor. Rant bir titan zinciri gibi baþka rantlarý tetikliyor.
Sonuç olarak düþük faiz ve yüksek genel anlamda genel anlamda kötü bir þeydir demiyorum. Sadece ekonomik temellerini kuramamýþ verimi ve katma deðeri düþük ekonomiler için bir kurtuluþ yolu olarak görülmemelidir diyorum. Aksine düþük faiz ve yüksek borçlanma ile geliþmiþ ve yüksek katma deðerli bir ekonomideki etkinin *tam tersine* olumsuz bir etki oluþacaðýný düþünüyorum.
Size teknoloji ve katma deðer satan ekonomilerden aldýðýnýz borç sadece onlarýn verimlerini, istihdamýný ve üretim çýktýlarýný güçlendirecektir. Bu borcun harcanmasý sýrasýnda oluþan sanal refah artýþý ise büyüme ve geliþme olarak algýlanmamalýdýr.
Acý reçete içilmeden tedavi edilecek hiçbir hastalýk yoktur.


Alýntý yaparak yanýtla


Yer Ýmleri