Dowes

[JonDowes]

Spot BÝST30 fiyatý ile Aðustos vadeli BÝST30 kontratý arasýndaki fark...

VÝOP, bildiðiniz gibi Vadeli Ýþlem ve Opsiyon Piyasasý'nýn baþ harflerinden oluþan bir kýsaltmadýr. Adý üzerinde bir türev iþlem piyasasýdýr ve Borsa Ýstanbul Bünyesinde kuruludur. Bu piyasada vadeli iþlem olarak belirtilen kontratlara uluslararasý literatürde "future kontrat" adý verilmektedir.

"VOB yaptým", "VOB oynuyor musun?" gibi cümlelerin kurulmasýna çok aldýrýþ etmiyorum ama fiyatlamanýn nasýl yapýldýðýný bilmeden bu piyasada iþlem yapmak yüzme bilmeden tatlý suda yüzmeye çalýþmakla eþ deðer olduðundan, önemsiyorum. Çünkü tatlý suda yüzme bilmeden boðulmamanýz þansa baðlýdýr.

Öncelikle þu soruyu size sorarak baþlayayým ki future kontratýn mantýðýný oturtabilelim: BÝST30 spot endeks 123.140 iken aþaðýda görüntüsünü verdiðim 31 aðustos vadeli VÝOP'da iþlem gören BÝST30 kontratý neden 125,600 fiyatýnda? Neden 2460 puan yukarýdan iþlem görüyor?

Ýþte bu sorunun cevabý þu soru ile baþlýyor: Bugünden 31 aðustos vadeli BÝST30 endeksini satýn almak istediðinizde bana hangi fiyatý verirsiniz?

Aman ha soru þu þekilde algýlanmasýn: "BÝST30 31 aðustos günü kaç seviyesinden kapanýr?" diye sormadým.

Sorumun daha açýk þekli þudur: Bugün BÝST30 endeksini oluþturacak þekilde elimde BÝST30 endeksindeki aðýrlýklarý birebir olacak þekilde bir portföyüm var ve bu portföyümün deðeri þu an BÝST30 spot endeks deðeri gibi tamý tamýna 123.140TL'dir. Bu hisselerimi baþka birisi, bugün deðil, 31 aðustos günü vadeli olarak almak istiyor. Bu tarihte bu alýcýya bu hisseleri hangi fiyattan satmalýyým?

Dikkat ederseniz, iþin içine "piyasa 31 aðustosta nerede olur?" beklentisini katmadým. Bu katýlýrsa o zaman aþaðýda yaptýðýmýz hesaplama ile teorik fiyat hesaplamasý deðil farklý bir spekülatif fiyat bulursunuz. Oysa ben size matematiksel ve bilimsel fiyat hesaplamadan bahsediyorum. Spekülatif beklentiyi tamamen ayrýþtýrarak saf matematiksel fiyat...

Bu fiyatý hesaplarken mantýk þöyle iþler: "Elimdeki endeks deðeri kadar olan ve endekse %100 korelasyonlu hisse portföyünü bugün satýp risksiz getiri olan riski en düþük faize koyarsam 31 aðustos gününe gelindiðinde faiz + ana param kaç TL olur?"

Gelin beraber hesaplayalým:

Risksiz (sýfýr risk diye birþey yoktur elbette ama riski en düþük anlamýnda risksiz kavramý standart bir tanýmdýr) faiz oraný olarak TL libor aylýk faizini alýyorum. O da þu an yaklaþýk %13 seviyesindedir. Siz isterseniz %15'i bulan mevduat faizini alabilirsiniz. Bu hesaplamayý deðiþtirecektir elbette.

Bugünden 31 aðustosa tam 62 gün var. Bu durumda %13 faizle 62 gün sonunda dönemsel getirimiz yaklaþýk %2,2 olacaktýr. Hisselerimizi bugünkü spot endeks deðeri olan 123.140TL'den satýp %2,2 dönemsel faize koyduðumuzda vade sonunda paramýz 125,860TL olacaktýr.

Aþaðýda tam bu hesabý yaptýðým anki piyasadaki gerçek fiyatlar var. Ýlk fiyat spot BÝST30 fiyatý ve bizim portföyümüzle birebir deðerde. 123.140TL

Hemen altýndaki fiyat ise ayný andaki 31 aðustos vadeli BÝST30 future kontratýnýn VÝOP'da iþlem gören fiyatýdýr. O da 125.575-125.600 alýþ/satýþ durumunda.

Biz teorik fiyatý ne olarak bulduk? 125.860TL

Yani olmasý gereken teorik fiyata 260 puan uzak bir fark ile

Bu fark neden oluþuyor sorusunu duyar gibiyim. Cevap tek: Hesaplama için alýnan parametre benim aldýðýmdan farklýdýr. Ýþte burada parametrelere ve piyasaya iliþkin beklentiler devreye girmektedir ki buna terminolojide "risk algýlamasý" denir. Yani faiz oranýnýn vade sonuna deðin benim aldýðým %13 oranýndan düþük olacaðý beklentisi baþta olmak üzere pek çok fiyatlamayý deðiþtirecek parametre bu durumu etkileyebilir. Burada kimin hesabý ve beklentisi doðru ise fiyat o yöne doðru zamanla evrilecektir zaten. Zira aðustos vadeli kontrat hala en yakýn vadeli ve tek odak konusu kontrat deðil...



Ben bu kadar yazýyý peki neden yazdým? "VÝOP'a VÝOB" diyen ya da "VOB'da kazanmak zor, burasý kumarhane" diyenlere önce iþin temelini öðrenmesi gerektiðinden bir baþlangýç yaptým.

Þimdi bu baþlangýca birkaç ek daha yapacaðým:

Teorik fiyat hesaplamasýnda tek etken risksiz getiri yani faiz oraný deðildir. Ayrýca bahse konu dönem içinde temettü daðýtýlacak ya da BÝST30 endeksi içindeki hisseler ve aðýrlýklarý ile ilgili bir deðiþiklik olacaðý durumlar da fiyat hesaplamasýnda çok etkilidir. Çünkü temettü endeksi düþürücü etki yapar ki nisan ve haziran kontratlarý genellikle temettü daðýtým dönemlerine denk geldiðinden bu hesabý tam bilmeyenlerin kafasýný çokca karýþtýrýr. Yukarýda yaptýðým hesaba temettü etkisini koymadým. Çünkü bahse konu dönemde açýklanmýþ herhangi bir temettü daðýtýmý haberi yok.

Bu sefer özet yazmýyorum. Zira bu yazýyý özetle deðil detaylýca okuyarak bakmanýzý tavsiye ederim ki tatlý suya yüzme bilmeden atlayýp boðulmayýn...!

Dr. Nuri SEVGEN
Yatýrým Finansman Menkul Deðerler A.Þ.

[JonDowes]

Bana cevap vermiþtiniz.

Bu negatif eðimli eðriye "inverted curve" denir ve bizimki gibi ani ve sert politika faizi arttýrmak durumunda kalan EM ülkelerinde sýkça görülebilir.

Fakat ???


TCMB AO
12-06-2017 11.97
13-06-2017 11.94


13 Haziran 2017 tarihli DÝBS ihalesi (TRT150519T15) (2 yýl vadeli sabit)
Ortalama bileþik faiz %11.11 (Teklif %11.15)

Ben bu kýsmý anlamýyorum ? Sizin daha önce saydýðýnýz bankalarýn neden DÝBS (zorunluluk, piyasa yapýcýlýðý,..vs) tuttuðuna iliþkin bilgilerinizi hatýrlýyorum. Fakat mantýðým almýyor bu durumu ?

Dibs ihalesine girenin en azýndan %11.98 istemesi gerekmez mi?

Ben de niye 11.98 istemesi gerektiðini anlamýyorum Faizlerden biri gecelik. Diðeri 2 yýllýk. Bundan 1 yýl sonra gecelik faizin %9'a düþmeyeceðine emin misiniz? ve sonrasýnda 1 yýl boyunca da %9 devam etse... 11.11'den tahvil alan ve sürekli AOFM'den fonlayan banka para kaybetmiþ mi olur; kazanmýþ mý olur? Inverted Curve'ün "yaratýlýþ"ýna karþý bir yorum yapýyorsunuz ama her tür faiz piyasasý inverted olabilir. Mantýðý da, "geleceðin tahmini"nde yatar. Faizler sonsuza kadar yükselmez, bir dönem yükselir bir dönem düþer. Piyasa da bunu fiyatlar. Sizin tam kabul etmediðiniz kýsým bu; piyasanýn gelecekte faizlerin düþmesini beklediðini ve uzun vadeli faizleri buna göre fiyatladýðýný kabullenmelisiniz öncelikle. Sonra tahvil alanýn neden hemen ayný gün net-net kara geçmemeyi kabul eden bir fiyattan tahvili aldýðýný da kabul etmek kolay olacaktýr

Tahvil faizi = Tahvil vadesi boyunca oluþacak tüm gecelik faizlerin ortalamasý

gibi hayal edin. O zaman neden 1. gecedeki faizden daha düþük bir ortalama tahvil faizi çýktýðý da netleþir.

Verim eðrisi örnekleri:

[rxpu]

30.6.2017 tcmb fonlama verisi

GLP : 104.2 milyar TL faizi: %12.25
TL depo: 10.4 milyar TL faizi: %9.25

toplam fonlama: 114.6 milyar TL
ortalama fonlama faizi : %11.98

Geç likidite penceresi bugün yine rekora çok yakýn bir orana týrmandý. Dünkü likidite açýðýna göre bugünkü açýk dünkü likidite açýðý olan 91 milyar TL den 104 milyar TL'ye fýrladý. 1 günde likidite açýðýndaki artýþ deðeri yaklaþýk 13 milyar TL oldu!!!!

incelediðim veri setine göre likiditedeki bu *günlük* artýþ ta kendi kategorisinde yeni bir rekor olabilir.


Sn. Jondowes likidite açýðýndaki bu denli yüksek bir *günlük* artýþ nasýl yorumlanmalý?

Likiditede açýðýndaki bu denli çok kýsa sürede oluþan (günlük) bir artýþ normal midir? yoksa bu tür bir sýçramadan çýkartýlabilecek öncü bir veri olabilir mi?

[JonDowes]

Diðer baþlýða da yazdýðým gibi; dispo haftasýndaki perþembe-cuma likiditesi ani hareket eder. Ayrýca bugünün devre sonu olmasý da cabasý. Haftaya normale döner.

[rxpu]

Diðer baþlýða da yazdýðým gibi; dispo haftasýndaki perþembe-cuma likiditesi ani hareket eder. Ayrýca bugünün devre sonu olmasý da cabasý. Haftaya normale döner.

Teþekkürler, para piyasalarý ile ilgili okuyup öðrenecek çok þey var daha.

[inti]

Sayýn @jondowes

http://www.trlibor.org/

sayfasýndaki faizler nasýl oluþuyor.ve bunlarý nasýl kullanýyoruz mesela Nuri hoca'nýn future hesaplamalarýnda
aylýk TL libor kullanýlmýþ biz kalkýp yýllýk tl libor kullanabilir miyiz? (2 ay sonrasý future hesaplýyordu)





.................................................. .................................................. .........................................



ABD'de volcker dönemi hariç(80) ve diðer inverted hariç,
FED rate=<2 yy bonds olmuþ.
Buradaki marj önemli midir? Þu þekilde, banka fed rate'den düþük alýp gidip
2 yy bonds'a yatýrýr diye marj düþük mü tutuluyor ?[/QUOTE]

[JonDowes]

Sayýn @jondowes
http://www.trlibor.org/
sayfasýndaki faizler nasýl oluþuyor.ve bunlarý nasýl kullanýyoruz mesela Nuri hoca'nýn future hesaplamalarýnda
aylýk TL libor kullanýlmýþ biz kalkýp yýllýk tl libor kullanabilir miyiz? (2 ay sonrasý future hesaplýyordu)
.................................................. ........................

ABD'de volcker dönemi hariç(80) ve diðer inverted hariç,
FED rate=<2 yy bonds olmuþ.
Buradaki marj önemli midir? Þu þekilde, banka fed rate'den düþük alýp gidip
2 yy bonds'a yatýrýr diye marj düþük mü tutuluyor ?

Libor üyesi bankalar her gün belli saatlerde birbirlerine bankalar arasý depo (faiz) kotasyonu alýþ-satýþ gösteriyorlar. O oranlardan belli sýnýrlarda iþlem yapmak zorundalar. O oranlarýn ortalamasý alýnarak TRlibor oraný açýklanýyor. Vade sorusunu daha önce de cevaplamýþtým. Bir ürünün kýstasý, eþleniði; kendi vadesindeki bir diðer üründür. Gecelik faizle 1 yýllýk faizi ayný formülde kullanamazsýnýz. 2 aylýk ömre sahip endeks kontratlarýnda, durasyon 1 aydýr. Bu nedenle de 1 aylýk TRliboru risksiz faiz oraný olarak kullanmýþ.

FED''in 2 yýllýk bono vadesini "tayin" etme gibi bir yetkisi veya gücü yok. US Treasury piyasasý ne fiyatlarsa o. Elbette herhangi 2 yýl içinde FED'in bir Afrika ülkesi gibi referans faizini önce %1 sonra %21 yapacak hali yok. Bu nedenle de 2 yýllýk faiz gecelik faizden çok kopamaz. Ancak genel mantýk der ki: ekonomi resesyona girmiyorsa, büyüme biraz da olsa varsa... 2 yýllýk faizin daha yüksek olmasý gerekir. TR gibi ekonomik büyümenin çok büyük dalgalar yaptýðý EM'ler gibi ele alamazsýnýz. FED cari açýðý fonlamak için gecelik faizini %8 yapmaz mesela.

Genel olarak gösterge diye bakýlan fark, 2-10 yýl faiz farkýdýr. Gecelik faiz o büyüklükte bir ekonominin gidiþatý için referans olmaktan uzaktýr. 2-10 farký negatif ise, ekonomide sorunlar olduðu düþünülür (çünkü FED orta vadede faizleri indirmeye baþlayacak beklentisi hakim demektir).

[JonDowes]