24 Temmuz'un anlamý
Ayasofyada ilk namazýn kýlýnacaðý 24 Temmuz tarihinin, Türkiye için farklý bir önemi var. 24 Temmuz 1923te Lozana imza atýlmýþtý.
Haber Merkezi
10.07.2020 - 23:03
24 Temmuz'un anlamý
Danýþtay'ýn kararý ile Ayasofya'nýn müze statüsünden çýkmasýnýn ardýndan, Cumhurbaþkaný Recep Tayyip Erdoðan açýklamalarda bulundu.
Erdoðan yaptýðý açýklamada, Ayasofya'nýn 24 Temmuz Cuma günü ilk namazla açýlacaðýný duyurdu.
24 Temmuz'un anlamý #1
LOZAN ANLAÞMASININ YILDÖNÜMÜ
24 Temmuz tarihinin seçilmesi de dikkat çekti. 24 Temmuz 1923 Lozan Barýþ Anlaþmasý'nýn yýldönümü.
Lozan Antlaþmasý, 24 Temmuz 1923 tarihinde Ýsviçre'nin Lozan þehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle Britanya Ýmparatorluðu, Fransýz Cumhuriyeti, Ýtalya Krallýðý, Japon Ýmparatorluðu, Yunanistan Krallýðý, Romanya Krallýðý ve Sýrp, Hýrvat ve Sloven Krallýðý (Yugoslavya) temsilcileri tarafýndan, Leman Gölü kýyýsýndaki Beau-Rivage Palace'ta imzalanmýþ barýþ antlaþmasý.
24 Temmuz'un anlamý #2
LOZAN'DA ALINAN KARARLAR
Irak Sýnýrý: Musul üzerinde antlaþma saðlanamadýðý için, bu konuda Birleþik Krallýk ve Türkiye Hükûmeti kendi aralarýnda görüþüp anlaþacaklardý. Bu anlaþmazlýk Musul Sorunu'na dönüþmüþtür.
Türk-Yunan Sýnýrý: Mudanya Ateþkes Antlaþmasý'nda belirlenen þekliyle kabul edildi. Meriç Nehri'nin batýsýndaki Karaaðaç istasyonu ve Bosnaköy, Yunanistan'ýn Batý Anadolu'da yaptýðý tahribata karþýlýk savaþ tazminatý olarak Türkiye'ye verildi.
Adalar: Midilli, Limni, Sakýz, Semadirek, Sisam ve Ahikerya adalarý üzerinde Yunan hakimiyeti hususunda Osmanlý Devleti'nin imzalamýþ olduðu 1913 tarihli Londra Antlaþmasý ve 1913 tarihli Atina Antlaþmasý'nýn adalar hakkýndaki hükümleri ve 13 Þubat 1914 tarihinde Yunanistan'a bildirilen karar, adalarýn askeri gayelerle kullanýlmamasý þartýyla aynen kabul edilmiþtir. Anadolu kýyýsýna 3 milden az mesafede bulunan adalarýn ve Bozcaada, Gökçeada ile Tavþan Adalarý üzerindeki Türk hakimiyeti kabul edilmiþtir.
Osmanlý Devleti tarafýndan Uþi Antlaþmasý ile 1912 yýlýnda Ýtalya'ya geçici olarak býrakýlan On Ýki Ada üzerindeki bütün haklardan on beþinci maddeyle Ýtalya lehine feragat edilmiþtir.
Türkiye-Ýran Sýnýrý: Osmanlý Ýmparatorluðu ile Safevî Devleti arasýnda 17 Mayýs 1639'da imzalanan Kasr-ý Þirin Antlaþmasý'na göre belirlenmiþtir.
Kapitülasyonlar'ýn tamamý kaldýrýldý.
Azýnlýklar: Lozan Barýþ Antlaþmasý'nda azýnlýk, Müslüman olmayanlar olarak belirlenmiþtir. Tüm azýnlýklar Türk uyruklu kabul edildi ve hiçbir þekilde ayrýcalýk tanýnmayacaðý belirtildi. Antlaþmanýn 40. maddesinde þu hüküm yer almýþtýr: "Müslüman olmayan azýnlýklara mensup Türk uyruklarý, hem hukuk bakýmýndan hem de uygulamada, öteki Türk uyruklarýyla ayný iþlemlerden ve ayný güvencelerden yararlanacaklardýr. Özellikle, giderlerini kendileri ödemek üzere, her türlü hayýr kurumlarýyla, dinsel ve sosyal kurumlar, her türlü okullar ve buna benzer öðretim ve eðitim kurumlarý kurmak, yönetmek ve denetlemek ve buralarda kendi dillerini serbestçe kullanmak ve dinsel ayinlerini serbestçe yapma konularýnda eþit hakka sahip olacaklardýr." Batý Trakya'daki Türklerle, Ýstanbul'daki Rumlar dýþýnda, Anadolu ve Doðu Trakya'daki Rumlar ile Yunanistan'daki Türkler'in mübadele edilmeleri kararlaþtýrýldý.
Savaþ tazminatlarý: Ýtilaf Devletleri, I. Dünya Savaþý nedeniyle istedikleri savaþ tazminatlarýndan vazgeçtiler. Türkiye, tamirat bedeli olarak Yunanistan'dan 4 milyon altýn talep etti ancak bu istek kabul edilmedi.
Bunun üzerine 59. maddeyle Yunanistan savaþ suçu iþlediðini kabul etti ve Türkiye tazminat hakkýndan feragat etti ve sadece savaþ tazminatý olarak Yunanistan, Karaaðaç bölgesini verdi.
Osmanlý'nýn borçlarý: Osmanlý borçlarý, Osmanlý Ýmparatorluðu'ndan ayrýlan devletler arasýnda paylaþtýrýldý. Türkiye'ye düþen bölümün taksitlendirme ile Fransýz frangý olarak ödenmesine karar verildi. Düyun-u Umumiye idare heyetinde bulunan yenik Alman Ýmparatorluðu ve Avusturya-Macaristan Ýmparatorluðu devletlerinin temsilcileri idare kurulundan çýkartýlmýþ ve kurumun faaliyeti devam ettirilerek antlaþmayla birlikte yeni görevler verilmiþtir. (Lozan Barýþ Antlaþmasý madde 45,46,47...55, 56).
Boðazlar: Boðazlar, görüþmeler boyunca üzerinde en çok tartýþýlan konudur. Sonunda geçici bir çözüm getirilmiþtir. Buna göre askeri olmayan gemi ve uçaklar barýþ zamanýnda boðazlardan geçebilecekti.Boðazlarýn her iki yakasý askersizleþtirilip, geçiþi saðlamak amacýyla baþkaný Türk olan uluslararasý bir kurul oluþturuldu ve bu düzenlemelerin Milletler Cemiyeti'nin güvencesi altýnda sürdürülmesine karar verildi. Böylece Boðazlar bölgesine Türk askerlerinin giriþi yasaklandý. Bu hüküm, 1936 yýlýnda imzalanan Montrö Boðazlar Sözleþmesi ile deðiþtirilmiþtir.
Yabancý okullar: Eðitimlerine Türkiye'nin koyacaðý kanunlar doðrultusunda devam etmesi kararlaþtýrýldý.
Patrikhaneler: Dünya Ortodokslarýnýn dini lideri durumundaki patrikhanenin Osmanlý Devleti zamanýndaki bütün ayrýcalýklarýnýn kaldýrýlarak sadece dinî iþleri yerine getirmek þartýyla ve bu hususta verilen sözlere güvenilerek Ýstanbul'da kalmasýna izin verildi. Ancak antlaþma metnine patrikhanenin statüsü hususunda tek bir hüküm konulmadý.
Kýbrýs: Osmanlý Devleti Ruslara karþý Ýngilizleri yanýna çekebilmek için 1878 yýlýnda Kýbrýs'taki haklarý saklý olmak þartýyla geçici olarak Kýbrýs'ý Birleþik Krallýk idaresine vermiþti. Birleþik Krallýk I. Dünya Savaþý'nýn baþlamasý üzerine 5 Kasým 1914'te Kýbrýs'ý topraklarýna kattýðýný resmen açýkladý. Osmanlý Devleti bu kararý tanýmadý. Türkiye Lozan Antlaþmasý'nýn 20. maddesiyle Kýbrýs'taki Birleþik Krallýk egemenliðini kabul etti.
24 Temmuz'un anlamý #3
Dolar topiðindeki allameler bir büyük tarihçinin
ülke sýnýrlarýný menderese dayandýrmasýna yaw sen ne diyorsun saçmalama dememiþlerdi.
ayasofya'nýn cami ilan edilmesi vesilesi ile lozaný hatýrlayalým
Yer Ýmleri