https://dergipark.org.tr/en/download...e-file/2657117
btc ile ilgili makale....
alýntýlar...
Bu para birimlerinin bir merkezi olmadýðý için hiçbir otoriteye tabi deðillerdir. Ancak sahip olduklarý anlýk deðerleri, bu piyasaya yatýrýmlarýn giriþi ve çýkýþý ile iliþkilidir. Ayrýca merkezi olmayan bir sistem olduðu için aniden bütün sistem çökebilir veya yatýrýmlar yok olabilir. Ayrýca, merkezi bir sistemin olmamasý anonim iþlemlere izin vermektedir (Malik & Rana, 2020:77).
Ýlk olarak Bitcoin fiyatý ile ABD baþlýca hisse senedi endeksi olan S&P 500 borsa endeksi arasýnda nispi oynaklýk araþtýrýlmýþ ardýndan Bitcoin gelirlerini etkileyen deðiþkenler incelenmiþtir. Çalýþmadan daha etkili sonuç alýnabilmesi için S&P 500 hisse endeksi ile beraber Euro döviz kuru, tüketici fiyat endeksi, ulusal ortalama iþsizlik endeksi deðiþkenleri kullanýlarak ekonometrik model oluþturulmuþtur. Çalýþma sonucunda S&P 500 endeksine göre Bitcoin 26 defa daha çok oynaklýk deðerine sahip olunduðu sonucuna ulaþýlmýþtýr. Bunun yaný sýra Bitcoin fiyat getirisine etki eden deðiþkenin Bitcoin’in günlük en düþük ve en yüksek fiyat farkýnýn aylýk deðiþimi olduðunu belirlemiþlerdir.
Bitcoin fiyatýnýn oluþumuna etki eden deðiþkenlerin çok sayýda olmasýný göz önünde bulundurarak, Bitcoin fiyatý, Bitcoin arzý, Bitcoin iþlem hacmi, Dolar Euro döviz kuru, ABD`nin en önemli hisse senedi endekslerinden olan Dow Jones ve Petrol fiyatlarý gibi deðiþkenler araþtýrmada kullanýlmýþtýr. Çalýþmada günlük veriler kullanýlarak model oluþturulmuþtur. Yapýlmýþ araþtýrma sonucunda, Bitcoin arzýnýn ve Bitcoin dolaþým hýzýnýn Bitcoin fiyatlarýna doðrudan etki ettiði görülmüþtür. Diðer kullanýlan Dolar Euro döviz kuru, Dow Jones hisse senedi endeksi ve Petrol fiyatý deðiþkenlerinin Bitcoin fiyatýna etki ettiði görülmemiþtir. Baþka sözle bu deðiþkenlerde oluþan finansal deðiþimlerden Bitcoin fiyatý etkilenmiyor sonucuna ulaþýlmýþtýr.
Bitcoin fiyatlarý ile dünyanýn önde gelen borsa endeks deðerleri arasýndaki iliþkiyi araþtýrmýþlar. Bu araþtýrmaya dünyada en çok iþlem gören 6 hisse senedi endeksleri dahil edilmiþtir. Haftalýk veriler ile 206 gözlem ile ARDL sýnýr yöntemi ile yapýlmýþ araþtýrma sonucunda Bitcoin fiyatlarý ile S&P 500 endeksi ve SSEC endeksi arasýnda eþbütünleþme iliþkisi ortaya çýkmýþtýr. Çalýþmada kullanýlmýþ FTSE 100, NIKKIE 225 ve BÝST 100 endeksleri ile Bitcoin fiyatlarý arasýnda bir iliþki görülmemiþtir.
Bitcoin ile birlikte BÝST100, CAC40, DAX, FTSE100, FMIB, NIK225, SP500 ve STSX borsa endeksleri çalýþmaya dahil edilmiþtir. Günlük veriler ile deðiþkenler arasýnda uzun dönemde iliþki VECM yöntemi ile seriler arasýnda kýsa dönemde iliþki ise Granger Nedensellik ve Wald testlerini uygulanarak araþtýrýlmýþtýr. Ulaþýlan ampirik sonuçlara göre uzun dönemde Bitcoin ile diðer seriler arasýnda iliþki istatistiksel olarak anlamsýz olduðu görülmüþtür. Bunun aksine kýsa dönemde ise FSTE borsa endeksinin Bitcoin`in nedeni olduðu sonucuna ulaþýlmýþtýr.
Bitcoin fiyatý ile Bist100, Bovespa, Invsaf40, Merval ve S&P500 Endeksleri arasýnda iliþki incelemiþler. Zaman serisi ile 19 Temmuz 2010 – 10 Ocak 2020 dönemi kapsayan 2452 gözler içeren günlük verilerle nedensellik testi uygulanmýþtýr. Toda-Yamamoto nedensellik testi sonucuna göre Bitcoin`den S&P500 endeksine doðru istatistiksel olarak anlamlý iliþki bulunmuþtur. Bunun aksine Bitcoin`den Bist100, Bovespa, Invsaf40 ve Merval endekslerine doðru ise %1, %5 ve %10 kritik tablo deðerleri reddedilerek nedensellik iliþkisi görülmemiþtir. Ayrýca Invsaf40 ve Merval endekslerinden Bitcoin`e doðru nedensellik iliþkisi anlamlý, BÝST100, Bovespa ve S&P500 endekslerinden ise nedensellik iliþkisi anlamsýz olmuþtur.
Çalýþmada, baðýmlý deðiþken olarak Bitcoin fiyatýnýn kapanýþ fiyatlarý kullanýlmýþtýr. Baðýmsýz deðiþken olarak ise, Bitcoin fiyatýný etkileyen çalýþmada kullanýlan ülkelerin baþlýca borsa endeksleri, döviz kurlarý, enflasyon oranlarý, brend petrolün fiyatý ve 1 Ons altýnýn fiyatý dahil edilmiþtir.
Bitcoin ile döviz kuru, petrol fiyatý ve altýn fiyatý arasýnda uzun dönemli iliþki bulunmuþtur. Bunun aksine Bitcoin ile borsa endeksi ve enflasyon arasýnda uzun dönemli iliþki bulunamamýþtýr. Bitcoin ile borsa endeksi arasýnda uzun dönemli iliþkinin bulunmamasý sonucunda birbirinin ikamesi olduðu düþünülmektedir. Kýsaca amaç ayný yönde bulunup, yatýrýmcýlar ya sadece Bitcoin`e ya da sadece borsaya yatýrým yapmaktadýrlar.
Bitcoin ile bazý Yükselen Piyasa Ekonomilerinin borsa endeksi arasýnda negatif ve pozitif iliþki görülmüþtür. Kýsaca bazý ülkelerin borsa endeksinin fiyatýnýn artmasý Bitcoin fiyatýna pozitif etki etmekte, bazý ülkelerin borsa endeksinin fiyatýnýn artmasý ise Bitcoin fiyatýna negatif etki etmektedir. Bitcoin fiyatý ile Yükselen Ekonomilerin enflasyon oranlarý arasýnda uzun dönem katsayýlarýna bakýldýðýnda ise genellikle Güneydoðu Asya ve Latin Amerika bölgesinde bulunan Yükselen Ekonomilerde iliþki olduðu sonucuna ulaþýlmýþtýr. Bitcoin ile döviz kuru arasýnda iliþki ise Türkiye dýþýnda diðer ülkelerde anlamlý iliþki bulunmuþtur. Bitcoin ile altýn ve petrol fiyatý arasýnda uzun dönem iliþkiye bakýldýðýnda ise anlamlý ve pozitif iliþki bulunmuþtur. Altýn ve petrol fiyatýnýn artmasýna paralel olarak Bitcoin`in fiyatý artmaktadýr. Diðer ifadeyle ise Bitcoin ile petrol ve altýn ayný yönde hareket etmektedirler.


Alýntý yaparak yanýtla

Yer Ýmleri