1848’DE EZBÝDER’DE BULUNAN KÝLÝSENÝN TAMÝRÝNE DAÝR YAZIÞMALAR
Ýncelediðimiz 1848 tarihli belgede Ezbider köyünde bulunan Ermeni kilisesinin eskidiðinden ve tamire ihtiyacý olduðundan bahisle köyün ileri gelen Ermenilerinden oluþan bir heyet Þebinkarahisar Meclisine gelerek ruhsat talebinde bulunmuþ.
Bunun üzerine bir komisyon kurularak Ezbider köyünde bulunan kilise incelenmiþ ve gerçekten de söylenildiði gibi kilisenin oldukça eskidiði ve acilen onarýma tabi tutulmasý gerektiði tespit edilmiþtir.
Bunun üzerine Kadý ve Fetva Emini Mehmet Emin Efendi verdiði fetva ile onarýma mani olunmamasý ve gerekli ruhsatýn verilmesini beyan etmiþtir.
m.d.tosun
Arþiv Fon Kodu: A.}MKT. Dosya No: 133, Gömlek No: 9, Tarihi: 5 B (Recep) 1264 (7 Haziran 1848), Konusu: Þarkî Karahisar’da bulunan eski kilisenin tamiri hususunda Kadý Mehmed Emin’in ilamý ve Fetva Emini’nin buna mani olunmamasý hususundaki derkenarý.
Der-i devlet mekin arz-ý dâî-i kemineleridir ki:
Medine-i Karahisar-i Þarki kasabasýna tabi Ezbider-i zir karyesi mütemekkinleri ahali-i zimmet Ermeni reâyâ-yý bi-cem’ihim huzur-ý þer’e gelüb þöyle tazim-i hal ve takriri ma-fi’l-bal niyaz ederler ki karyemiz bura dahi tulen otuziki zira ve arzen yirmidört zira ve kadden yirmidört zira Ahvazazin nam kilise-yi merkûmemiz zamaný vefireden beri tamir olmadýðýndan her etrafý çürüyüb müsrif-i harab ve mail-i turab ile derununda icra-yý ayin mümkün olamadýðýndan periþaniyetimize badi olmakla mürahimen li-ahvaline kiliseyi mezburun ber-mucib fetva-yý þerife vaz’-ý kadim hey’et-i Ýslamiyesi üzere tamir ve termimi hususuna müsaade-i aliyye erzan ve bir kýt’a emr-i celil-i aliþân ýsdarý inayet ve ihsan ve ol-vechile karyemiz reâyasýný ihya ve þâdan buyurmak niyaz ve istirhamýmýzý der-bar-ý adalet-karara ilam-ý muayene idivir deyü tazallüm-i hal eyledüklerinden keyfiyeti li-ecli’l-tahkik karye-i mezburda bulunan cami-i þerif imamý Ahmed Efendi ibn-i Abdullah ve muhtarý Osman ibn-i Süleyman ve erbâb-ý vukufdan Hasan bin Abdurrahman ve Yusuf bin Yakub ve Ali ibn-i Hüseyin ve Osman bin Muhsin ve taraf-ý dâiyanemizden Hafýz Mehmed Efendi nam kimesneler bâ-tayin kilise-yi mezburu muayene ve mesaha birle melfufen irsal olunan bir kýt’a resm-i musattahasý da mürtesem (düz bir zemine resmolunmuþ) olduðu üzere fi’l-hakika tulen otuziki ve arzen yirmidörd ve kadden yirmidört zira olduðu ve zamaný vefireden beri (uzun zamandan bu yana) tamir olmadýðýndan her etrafý çürüyüb müsrif-i harab ve meil-i türab ile icra-yý ayin edemedikleri ve kilise-yi mezkûr kadim kiliseleri olub muhtacý tamir eylediðinü inha ve ihtiyarlarý ile reâya-yý mersumenin takrirleri tahkikat-i hale muvafýk nefsü’l-emire (iþin hakikatine) mutabýk olduðu huzur-ý þer’ide sabit olub ilm-i daiyanem dahi muhit olmaðýn fukara-yý mersumenin hal-i periþan mealleri ve niyaz ve istirhamlarý mukarin-i müsaade-i adâlet-âde-i seniyyeleri buyurulduðu halde kilise-yi mezkûrun vaz’-ý kadim ve hey’et-i asliyesi üzere tamir ve termimi (onarýmý) hususuna ruhsatý babýnda bir kýt’a emr-i aliþân inayet ve ihsan buyurulmak niyazý ve istirhamýnda olduklarý evvelki vakiü’l-haldir bi’l-iltimas paye-i serir-i alâya arz ve ilam olundu bakiü’l emr hazret-i men leh’ül emrindir. Evail-i þehr-i Cemaziyelahir týs’a erba ve sittin ve mieteyn ve elf
El-abdü’d dâî li’d devleti’l aliyyeti’l Osmaniyye
Müftizade Mehmed Emin el-müvella el-hilafe Medine-i Karahisar-i Þarki
Ýþbu i’lam ve mazbata meallerine nazaran ketebe-i mersum-ý kadim tamire muhtaç olduðu Müslimun merkumun ihbarlarýyla zahir olmuþ olmaðla bu suretde reaya-yý mersumun ketebe-i mersumeyi vaz’-ý kadim ve heyet-i asliyesi üzere tamir hususundan men’ olunmamak meþru’ idiðü. Fi 5 B Sene (12)64
Üst Mühür: Mehmed Emin
Alt Mühür: Eminü’l-fetva
Alýntý yaparak yanýtla
Yer Ýmleri