Venezuela ile komþusu Guyana arasýnda "ihtilaflý Esequibo bölgesi" konusunda gerilim týrmanýyor
Venezuela ile komþusu Guyana arasýnda yüzyýldan fazladýr süren ihtilaflý Esequibo bölgesindeki gerginlik, taraflarýn karþýlýklý olumsuz adýmlarýyla artýyor.
???????Bölge, Guyana'nýn ortalarýnda bulunan Esequibo Nehri'nin batýsýnda yer alýyor.
Yüzölçümü yaklaþýk 160 bin kilometrekare olan, 125 bine yakýn nüfusu bulunan Esequibo veya Guyana Esequibo olarak bilinen bölge, zengin petrol rezervlerinin yaný sýra altýn, kömür ve deðerli taþlara sahip olmasýyla biliniyor.
Söz konusu ihtilaflý bölge Guyana'nýn neredeyse üçte ikisine denk geliyor.
Sömürge döneminden bu yana iki ülke arasýnda tartýþmalý bölge olarak bilinen Esequibo'da, özellikle 2015'te keþfedilen yüksek kaliteli petrol rezervleri ihtilafý artýrdý.
Esequibo bölgesinin kendisine ait olduðunu savunan Venezuela hükümeti, 3 Aralýk'ta, komþu ülke Guyana ile ihtilaflý bölgeye iliþkin düzenlediði referandumda, halkýnýn yüzde 96'sýnýn desteðini aldý.
Devlet Baþkaný Nicolas Maduro, Esequibo bölgesinin Venezuela'nýn yeni haritasýna dahil edilmesi ve bu haritanýn devletin bütün kurumlarýna asýlmasý talimatýný verdi.
Guyana'nýn Esequibo'daki askeri hareketliliðine yanýt olarak tartýþmalý bölgeye yakýn Tumeremo kasabasýna askeri birlik sevk edilmesi emrini veren Maduro, yeni tedbirler alacaklarýný duyurdu.
Komþu ülke Guyana tarafýndan yapýlan son açýklamada ise Venezuela'nýn "uluslararasý hukuka aykýrý þekilde" referandum yaptýðý ve bölgesel barýþý tehdit ettiði belirtildi.
Guyana Cumhurbaþkaný Irfaan Ali, kýsa süre önce ihtilaflý bölgedeki askeri birlikleri ziyaret ederek, Venezuela'yý gören bir tepeden ülkesinin bayraðýný göndere çekti.
- Venezuela'nýn tutumu
Venezuela hükümeti, 1899 Paris Tahkim Kararý'nýn hükümsüz olduðunu ve 1966 Cenevre Anlaþmasý uyarýnca bölgenin ülke topraklarýna dahil edilmesi gerektiðini savunuyor.
Venezuela, Cenevre Sözleþmesi ve uluslararasý hukuk uyarýnca Esequibo bölgesini topraklarýna dahil etmeyi ve orada yaþayanlara pasaport ve kimlik vermeyi taahhüt ediyor.
Maduro, farklý tarihlerdeki açýklamalarýnda, Cenevre Anlaþmasý'na göre, Esequibo'nun kendilerine ait olduðunu ve buranýn kaynaklarýnýn, Guyana tarafýndan ABD'li petrol þirketi Exxon Mobil eliyle sömürüldüðünü söyledi.
- Esequibo tarihi
Ýki ülke arasýndaki yüzyýlý aþkýn uyuþmazlýk Guyana'nýn 1831-1966 yýllarýnda Birleþik Krallýk sömürgesi olduðu döneme dayanýyor.
Birleþik Krallýk'ýn Guyana için çizdiði sýnýrlarý kabul etmeyen Venezuela, ilk itirazýný 1841'de ortaya koydu.
Taraflar arasýnda yürütülen diplomatik görüþmelerden sonuç alýnamayýnca anlaþmazlýk 1897'de mahkemeye sevk edildi.
1899 Paris Tahkim Kararýnda, Esequibo Nehri, Birleþik Krallýk'ýn isteði doðrultusunda Guyana'nýn batý sýnýrý olarak belirlendi.
Guyana'nýn baðýmsýzlýðýný kazanmasýna 4 yýl kala yeniden harekete geçen Venezuela, 1962'de konuyu yeniden gündeme getirdi ve Esequibo'nun kendi topraðý olduðunu yineledi.
- Guyana tarafýnýn argümaný
Baðýmsýzlýðýný 1966'da kazanan ve 1970'te Ýngiliz Milletler Topluluðuna dahil olan Guyana, o dönem Esequibo'nun kendisine ait olduðunu resmen ilan etti.
Guyana, iki ülke arasýndaki sýnýrlarýn Ýngiliz sömürge döneminde belirlendiðini ve 1899 Paris Tahkim Kararý'nýn baz alýnmasý gerektiðini savunuyor.
Guyana, Esequibo uyuþmazlýðýný 2018'de Birleþmiþ Milletlerin yargý organý Uluslararasý Adalet Divanýna (ICJ) taþýdý.
ICJ, Venezuela'dan Guyana idaresindeki bölgelerde mevcut durumu deðiþtirecek eylemden kaçýnmasýný istedi.
- Petrol keþfinden sonra Guyana zenginleþti
Guyana'nýn, ABD'li enerji þirketi Exxon Mobile petrol çýkarma izni vermesinin ardýndan bölgenin ekonomik zenginlikleri kademeli olarak gün yüzüne çýktý.
Venezuela ise Guyana'nýn Exxon Mobil'e petrol çýkarma izni vermesini o dönem yasa dýþý ilan etti ve karara tepki gösterdi.
Ülkede günlük 1200 varil olan petrol üretiminin bugünlerde 400 bin varile ulaþtýðý, Guyana'nýn petrol gelirlerine baðlý olarak geçen yýl yüzde 57 büyüdüðü ve bu yýl ise yüzde 25 büyümesinin beklendiði tahmin ediliyor.
Danýþmanlýk þirketi Rystad Energy, Guyana'nýn petrol ve gazdan elde ettiði gelirin 2030'da yýllýk 7,5 milyar dolarý yakalayabileceði deðerlendirmesinde bulundu.
Dünya Bankasý verilerine göre, son 20 yýlda Guyana'nýn kiþi baþýna düþen milli geliri 2002'de 955 dolar iken, 2022'de 18 bin 989 dolarý aþtý.
Ekonomi uzmanlarý Guyana'nýn 2025'te yýllýk 4,2 milyar dolar gelir edeceði ve 2040'ta ise bunun 157 milyar dolara ulaþabileceði tahmininde bulunuyor.
- Taraflar arasýnda askeri çatýþmanýn çýkma olasýlýðý
Guyana, Venezuela'nýn uluslararasý hukuka aykýrý þekilde kendisine ait topraðýn ilhak edileceðini ve çatýþma çýkmasýndan endiþelendiðini açýklasa da uzmanlara göre, bu þimdilik zayýf bir ihtimal görülüyor.
Guyana askeri birliklerinin, ABD ile ortak tatbikat yaptýðý ve Brezilya'nýn sýnýra askeri takviyede bulunduðu haberlere yansýmýþtý.
Kaynak : Anadolu Ajansý
sn.Chetuo dediði haber.Ne tesadüf ki.bugün servis edilmiþ.Þirketin petrol ve gaz iþlerinin olduðu bölgenin
itilaflý bölge olup olmadýðýný bile bilmiyoruz.
Teþekkürler Sn. Vesper...
Haberde eksikler var ama genel olarak bu çok eski bir olay. Essequibo bölgesinde altýn bulununca Ýngilizler haritalarý deðiþtirip, burayý kendi etki alanlarý içinde gösterdi. 1897'de Ýngilizler Rusya'nýn hakem heyetindeki elçisini rüþvet ile kendi taraflarýna çekmiþ. Bu da olaya þahit insanlar tarafýndan daha sonra itiraf edilmiþ. Tüm olay da bunun üstüne kurulu. Klasik Ýngiliz fýrsatçýlýðý, üçkaðýtçýlýðý...
Esequibo bölgesinde herhangi bir petrol keþfi yok. Buradaki olay bu bölgenin denizdeki ekonomik alanýnda bulunan petrol ile ilgili..
Diðer yandan bunun Cante'nin anlaþma yaptýðý alanlarla alakasý yok. O alanlar zaten Venezuela'nýn egemenliði içindeki alanlar yani Cante bu anlaþmayý iþletip, önceden faaliyette olan ama Amerikan ambargosu yüzünden atýl kalmýþ olan bu kuyularý iþletmeye alýrsa kesinlikle çok karlý olacaktýr. Bunun da ötesinde Cante burada baþarýlý bir baþlangýç yaparsa bunun devamý gelir. Oradan yeni veya ambargo yüzünden atýl kalmýþ üretim sahalarýna kolayca geçebilir...
Benim burada vurguladaðým risk Venezuela'nýn tarihen kendine ait olan bu alanlarla ilgili bir harekete geçmesi riski idi. Bu bence þu ortamda biraz zor. Venezuela bunu bu alanlardaki tarihten gelen egemenliðini tekrardan vurgulamak için yapýyor. Bizim Misak-i Milli haritamýz gibi. Bu konu daha onlarca yýl kolayca çözümlenemez...
Son düzenleme : Chetuo; 07-12-2023 saat: 20:34.
Dil aslandýr, yatar eþikte...
Þöyle uçacaðýz böyle muhteþem haber dendi... Öyle imiþ gerçekten. Hep beraber ky yi duzduler.
Sosyal medyada birisi uyarmýþtý benzer haberi baþka bir firma da yapýp ky yi duduklemis demiþti... Rezillikte sýnýr yok
Biraz çýksa GAP alýndý geyiði döner yine ele verirler ;)
Hýrsýz içerdeyse kapý kilit tutmazmýþ.
Yer Ýmleri