Enver Paþa hariç katýlýyorum.
ALINTIYI OKUYUNCA NASIL BÝR ÝNAT SAHÝBÝ OLDUÐUNU,Birilerine nasýl benzediðini anlayacaksýnýz.
Tamamý için10. Kolordu’nun taburlarýnýn dolgun mevcutlarý, eksiksiz giyim kuþamlarý 10. Kolordu kumandaný Ziya Paþa’nýn (Kutnak) kolordusunu savaþa baþarýlý bir þekilde hazýrladýðýný gösteriyordu. Fakat Hafýz Hakký Bey 4 ve 5 Aralýk’ta çektiði telgraflarda Ziya Paþa’nýn Kafkasya’ya ulaþýrken yolda çok zaman kaybettiðini gerekçe göstererek Ziya Paþa’nýn görevinden alýnmasýný ve kendisinin 10. Kolordu kumandaný yapýlmasýný talep etti. Enver Paþa Hafýz Hakký Bey’in bu talebini 7 Aralýk’ta verdiði emirle gerçekleþtirdi. 9. Kolordu kumandaný Ahmet Fevzi Paþa ise Hasan Ýzzet Paþa’nýn 21-22 Kasým gecesi yaptýrdýðý ihtiyari geri çekiliþe karþý þiddetli eleþtirilerde bulunmasý ve “bu durum devam ederse, ordunun geleceðinin Balkan felaketinden farklý olmayacaðýný” söylemesi üzerine Hasan Ýzzet Paþa Enver Paþa’ya telgraf çekerek Ahmet Ýzzet Paþa’yý ordunun geleceði hakkýnda bedbin (karamsar) olmakla suçlayarak görevinden alýnarak emekli edilmesini ve yerine 34. Tümen kumandaný Ali Ýhsan Paþa’nýn geçirilmesini talep etti. Enver Paþa 2 gün sonra Hasan Ýzzet Paþa’nýn bu talebini yerine getirdi. Bazý kaynaklarda Hasan Ýzzet Paþa haricinde Ahmet Fevzi Paþa (Paul Allen’ýn eserinde Fevzi Çakmak ile karýþtýrýlmýþtýr. Ahmet Fevzi Big ile Mustafa Fevzi Çakmak farklý kiþilerdir), Ziya Paþa ve Galip Paþa’nýn Sarýkamýþ Harekatýna muhalefet ettiði için görevlerinden alýndýðý yazsa da bu bilgi doðru deðildir. Ahmet Fevzi Paþa’nýn görevden alýndýðý zaman, Ahmet Fevzi Paþa’ya Sarýkamýþ Harekatý planýndan söz edilmemiþti. Hafýz Hakký Bey 29 Kasým’da Erzurum’a geldikten sonra emekli olmuþ Ahmet Fevzi Paþa ile görüþ alýþveriþinde bulunduðu zaman Hafýz Hakký Bey Ahmet Paþa’yý taarruz planýndan haberdar etmiþti. Ahmet Fevzi Paþa, Hasan Ýzzet Paþa’nýn fikrine benzer bir þekilde kuþatmayý yapan 9. ve 10. Kolordu’nun dað yollarýný çok zorlukla aþacaðýný ve o sýrada tek baþýna kalan 11. Kolordu’nun Rus ordusu tarafýndan ezilebileceðini tasrih ederek ancak 3. Ordu’nun bir Kolordu ile daha takviye edildikten sonra taarruzun düþünülmesini söylemiþtir. Ziya Paþa’nýn emekli edilmesi Hafýz Hakký Bey’in 10. Kolordu kumandanlýðýna kendisinin getirilmesi yolundaki teþebbüsleri sonucunda olmuþtu. Galip Paþa ise Sarýkamýþ Harekatý boyunca 11. Kolordu kumandaný olarak kalmýþtýr ve görevinden alýnmamýþtýr.
3 Aralýk akþamý Hafýz Hakký Bey’in Sarýkamýþ taarruzunun yapýlabileceðine dair telgrafýný alan Enver Paþa, Sarýkamýþ seferinin baþarýya ulaþacaðýna inancý kuvvetlenmiþ ve son durumu görmek için 6 Aralýk’ta Yavuz kruvazörüne binerek 3. Ordu’ya doðru yola çýkmýþtýr.
Yola çýkmadan önce 6 Aralýk’ta Liman Von Sanders’i ziyaret ederek böyle bir taarruzu yapmayý planladýðýný Liman Paþa’ya beyan etmiþtir. Liman Paþa 9. ve 10. Kolordu’larýn izleyeceði yollarýn dar dað yollarýndan ve patikalardan ibaret olduðunu ve bu mevsimde bu yollarýn karla kaplý olacaðýný söyleyerek, bu sebeple 9. ve 10. Kolordu’nun düþmanýn gerisine ve yanlarýna ulaþma amacýna ulaþana kadar büyük zorluklar çekileceði ve ulaþsa bile bu kolordulara erzak ve cephane nakliyatý yapýlamayacaðý söyleyerek, Sarýkamýþ Harekatýnýn yapýlmasýna karþý çýktý. Enver Paþa bunlarýn hepsinin göz önünde bulundurulduðunu ve bütün yollarýn keþfedildiðini veya edileceðini Liman Paþa’ya söyleyerek Liman Paþa’nýn fikrine katýlmadýðýný söyledi. Liman Paþa bundan sonra Enver Paþa’nýn kurmay baþkaný Bronsart Paþa’yý, Enver Paþa’yý yapýlmasý planlanan harekattan vazgeçirmesi için ikna etmeye çalýþtý. Fakat Bronsart Paþa da bu harekatýn yapýlmasýný destekliyordu. [***] Enver Paþa muhtemelen bu görüþmesinde Liman Paþa’ya Hasan Ýzzet Paþa yerine 3. Ordu kumandaný olmasýný da teklif etmiþti. Liman Von Sanders hatýralarýnda bu tekliften söz etmez fakat 6 Aralýk’ta Almanlarýn Ýstanbul büyükelçisi Wangenheim Alman Dýþiþleri Bakanlýðýna, Enver Paþa’nýn 3. Ordu kumandanlýðýný Liman Von Sanders’e teklif ettiðini ancak bu teklifin Liman Paþa tarafýndan kabul edilmediðini yazmýþtý.
https://tr.wikipedia.org/wiki/Sar%C4...k%C3%A2t%C4%B1





Yer Ýmleri