Dev'ayna Masalları

[deva-i dert]

PEG rasyosuyla ilgili tespitleriniz çok iyiydi, dün okumuştum ama Dassault detaylarının olduğu sayfa geride kalmasın diye cevap yazmak istemedim. Bu arada EP stratejisi bu işin en uç noktası bence sn. deva-i dert, başarınızı kutlarım.
Çoğunun teknoloji, bioteknoloji sektöründe faaliyet göstermesi, gözden düşmüş hatta işlerinin tehdit altında olması bir yana bunları yüksek volatilite başladıktan hemen sonra alarak psikolojik yükü daha da katlamış oluyoruz. Öte yandan düşüş sürecindeyken de pozisyon alınması kolay olmayan şirketler bunlar. IROBOT taze bir örnek olarak karşımızda.

EP seçimlerimi yaparken diğer seçimlerimde kullandıklarıma göre oldukça az olsa da yine bazı fundamental filtrelerim de var. Rastgele her gap'li açılışa katılmaya şimdilik cesaretim eksik diyelim. Dün yaptığım EP trade için 40'ın üzerinde EP adayı vardı. Ama normalde EP için değil de swing trading ya da position trading yapacakmışım gibi en azından birkaç temel filtreden geçirdim. Sonuçta yine Bonde'nin çokça kullandığı ve üzerine başka bir strateji de inşa ettiği "momentum burst" durumundan istifade edip en fazla bir kaç günlük elimde tutma gibi bir niyetim vardı. Ancak ABD piyasalarındaki genele yayılan kırmızılık nedeniyle iş biraz scalping'e döndü ve 4 pozisyonda makul bir kâr ortalaması gördüğümü düşündüğüm için pozisyonları kapattım. Fastly Inc konusunda keşkelerim olmadı değil, % 90'ları aşan yükselişi gördüğümde, ancak olan oldu bir kere. Önümüzdeki maçlara bakacağız.

[deva-i dert]

Bu arada ben short işlemleri açmıyorum. Ancak shortçular da aynı mantıkla negatif momentum oluşturabilecek durumlar için tersine EP stratejisi uygulayabilirler. Ancak oradaki kazançlar pozitif bölgedeki kadar çok olmayabiliyor ve açılış sonrası tersine geri çekilme olayları da diğerine kıyasla daha çok yaşanıyor.

[deva-i dert]

Dassault Systèmes, Fransa merkezli bir 3D tasarım, mühendislik yazılımı ve ürün yaşam döngüsü (PLM) çözümleri şirketidir. 1981'de kurulmuştur ve dünyanın en büyük endüstriyel yazılım firmalarından biridir.

Şirketin temel işi şudur:

- Gerçek dünyadaki ürünleri, fabrikaları ve hatta insan vücudunu bile dijital ortamda modellemek, simüle etmek ve yönetmek.

Temel İş Modeli: "Sanal İkiz" (Virtual Twin)

Dassault Systèmes'in ana konsepti Virtual Twin Experience (Sanal İkiz Deneyimi)'dir.

Bu ne demek?

Bir ürün (örneğin uçak, otomobil, telefon, fabrika hattı ya da kalp kapağı) önce dijital ortamda modellenir.

Sonra sırasıyla

- Tasarlanır
- Test edilir
- Simüle edilir
- Optimize edilir
- Üretim süreci planlanır
- Yaşam döngüsü yönetilir

Yani ürün fiziksel olarak üretilmeden önce bilgisayar ortamında mükemmelleştirilir.

Bu şirketlere:

- Daha az hata
- Daha düşük maliyet
- Daha hızlı Ar-Ge
- Daha kısa üretim süresi
- Daha az fiziksel prototip

imkanı sağlar.

En Önemli Yazılımları

Dassault Systèmes tek bir yazılım satmaz. Bir ekosistem satar. En bilinen ürünleri:

CATIA

En güçlü amiral gemisi yazılımıdır.

Kullanım alanı:

- Uçak tasarımı (Airbus, Boeing)
- Otomotiv (BMW, Tesla, Mercedes)
- Savunma sanayi
- Endüstriyel makine

CATIA ile:

- 3D mekanik tasarım
- Yüzey modelleme
- Kompozit malzeme tasarımı
- Büyük montaj sistemleri yapılır.

Özellikle havacılık sektöründe standarttır.

SOLIDWORKS

Daha çok KOBİ'ler ve mühendisler için kullanılan 3D CAD yazılımıdır.

Kullanım alanı:

- Makine mühendisliği
- Ürün tasarımı
- Endüstriyel tasarım

Dünyada milyonlarca kullanıcısı vardır.

SIMULIA

Simülasyon yazılımıdır.

Kullanım alanı:

- Mukavemet analizi
- Çarpışma testi
- Akışkanlar dinamiği
- Termal analiz

Yani ürün daha üretilmeden:
"Bu parça kırılır mı?"
"Bu uçak kanadı dayanır mı?"
"Bu motor aşırı ısınır mı?"

gibi sorulara cevap verir.

DELMIA

Üretim planlama ve fabrika simülasyonu.

Kullanım alanı:

- Robot simülasyonu
- Üretim hattı planlama
- Dijital fabrika modelleme

Tesla veya Toyota bir fabrikayı kurmadan önce bundan faydalanarak dijital ortamda test edebilir.

ENOVIA

Ürün Yaşam Döngüsü Yönetimi (PLM)

Kullanım alanı:

- Tüm mühendislik verisinin merkezi sistemde tutulması
- Versiyon kontrolü
- Global ekip koordinasyonu

Büyük şirketlerde 10.000 mühendis aynı projede çalışabilir.

3D EXPERIENCE Platformu

Tüm bu yazılımları tek çatı altında birleştiren bulut platformudur.

Şirketin stratejik dönüşümü buradadır:

- Yazılım satmak yerine platform ekosistemi satmak.

Hangi Sektörlere Hizmet Veriyor?

Dassault Systèmes sadece mühendislik firması değildir. Çok geniş bir sektör yelpazesi vardır:

- Havacılık & Savunma (Airbus, Boeing, Lockheed Martin)
- Otomotiv (BMW, Mercedes, Toyota, Tesla)
- Endüstriyel Ekipman
- Yaşam Bilimleri & Sağlık
- İlaç şirketleri
- Medikal cihaz üreticileri
- Biyoteknoloji firmaları
- Mimarlık & İnşaat
- Yüksek Teknoloji & Elektronik

Gelir Modeli

Şirket gelirini şu şekilde elde eder:

- Yazılım lisans satışları
- Abonelik (subscription) gelirleri
- Bulut hizmetleri
- Bakım ve destek anlaşmaları
- Danışmanlık

Son yıllarda özellikle:

- Tek seferlik lisans satışından Abonelik ve platform gelirine geçiş yapıyor. Bu da daha sürdürülebilir, tekrar eden gelir demektir.

Rakipleri Kim?

- Siemens Digital Industries Software
- PTC
- Autodesk
- Ansys

Ancak Dassault özellikle havacılık ve otomotivde çok güçlüdür.

Stratejik Avantajı Nedir?

En büyük avantajı:

- Yüksek switching cost (müşteri değiştirme maliyeti)
- Derin endüstri entegrasyonu
- Uzun vadeli kurumsal sözleşmeler
- Ürün yaşam döngüsünün tamamını kapsaması

Mesela Airbus, CATIA'yı bırakıp başka yazılıma geçemez, çünkü tüm mühendislik altyapısı onun üzerine kuruludur.

Özetle Dassault Systèmes gerçek dünyayı dijital ortamda inşa eden ve test eden bir mühendislik yazılım devidir. Sunduğu ekosistem fiziksel ürün üretmeden önce her şeyi sanal ortamda mükemmelleştirmeye yarar.

Yatırım Potansiyeli & Gelecek Görünümü

Büyüme Stratejisi

- Şirket uzun vadeli hedef olarak hisse başı kazancı (EPS) bileşik büyüme oranı (CAGR) için yaklaşık %15 hedefliyor (2025-2029).
- Yazılım abonelik gelirlerini ve bulut platformlarını büyütmek stratejik odak.

Fırsatlar

- Endüstri 4.0, dijital ikiz, bulut yazılımlar gibi alanlarda artan talep.
- Yapay zeka ve dijital simülasyon kombinasyonu, ürün tasarım sektörünü dönüştürüyor.

Riskler

- 2026 için daha düşük büyüme beklentisi ve zayıf sonuçlar piyasada olumsuz algı üretiyor. (Mesela şirket 11 Şubat 2026 tarihinde (dün) finansal raporlarını ve yatırımcı sunumlarını deklare etti ve 2025'in son çeyreğinde beklentilerin altında büyüme rapor etti ve 2026 için daha zayıf gelir büyüme hedefi (3-5% civarı) açıkladı. Bu da hisse senedinin bir günde % 20,81 düşmesine yol açtı.)

- AI ve yeni nesil yazılımlar, bazı geleneksel ürün gruplarını tehdit ediyor.
- Servis ve Medidata (life sciences) birimlerinde performans dalgalanmaları olabiliyor.

Şirketin fiyat grafiğinde net bir düşüş trendi hakim ve buna ilaveten dünkü finansal raporlar ve yatırımcı sunumu sonrası ekstradan bir % 21,81'lik düşüşe daha şahit oldu.



Fiyat Grafiği Haftalık Zaman dilimindedir.



Şirketin an itibariyle bazı rasyoları

P/S : 3,72
P/B : 2,82
P/E : 20,12
FORWARD P/E: 12,99
P/FCF : 15,83
EV/EBITDA : 13,25
EV/FCF : 14,94

CURRENT RATIO : 1,55
QUICK RATIO : 1,43

DEBT/ASSETS : 0,18
DEBT/EBITDA : 1,56
NET DEBT/EBITDA : -0,84

ROE : % 13,22


Şirket mevcut fiyatı itibariyle takibi hak ediyor. Düşüş trendinin bitmesi sonrası iyi bir alım ve getiri fırsatına dönüşebilecek potansiyeli taşıdığını düşünüyorum. Fiyat açısından çok kısa vadede ne olabilir kısmı biraz muamma. Bu sert düşüşler sonrası bir tepki alımı da oluşabilir, ancak, fiyat an itibariyle Weinstein döngüsünde tipik 4B aşamasında ve öncelikle 1A aşamasına girmesini beklemekte fayda var.

Kişisel bilgiler ve yorumlarım fiyat açısından bir yön ya da yatırım tavsiyesi içermez.

Şirket fundamental'ları ne kadar sağlam olursa olsun, analist rating'leri ne kadar potansiyel barındırırsa barındırsın, değerlemelere göre ne kadar ucuz olursa olsun, fiyat ATH'ından ve 52 haftalık zirvesinden ne kadar çok düzeltme yapmış ya da geri çekilmiş olursa olsun, bir hisse Stage 4'te ise ve düşüşün durduğuna dair net emareler oluşmadı ise o seviyelerden hisse almak büyük riskler barındırır ve sadece can yakar. "Bu kadar da düşüş fazla" dediğiniz her düşüş başka yeni bir düşüşle devam edebilir. Geçen hakkında paylaşımlar yaptığım ve takip listesinde olmayı hak ettiğini düşündüğüm DSY bunlardan birisi ve buna güzel bir örnek. Bilanço tarihinden sonraki gün % 20'nin üzerinde düşmüştü (ki TR'de böyle bir bilançoyu satmazlar, aksine prim yapardı), 1-2 gün fiyat o bölgeden biraz tepki gördü yukarı doğru, bugün yine % 8'e yakın bir düşüş sözkonusu. Takip listesine almak bir hisseyi almak demek değil. Fİyat davranışının alınabilir duruma evrilmesini beklemek gerekli. V tipi sert dönüşler dünya ya da ülke geneli şoklardan kaynaklanan satışlardan sonra oluşabilecek bir dönüş tipi, genelde şok ortadan kalkınca görebileceğimiz. Ancak bu tip düşüşlerde genelde net bir taban oluşumu görmek lazım. Yoksa sonu muhtemelen disiplinsizliklerle devam eden bir alım yöntemine dönüşebilir ve uzunca bir süre negatif bölgede kalmanıza ve başınızın ağrımasına sebep olabilir.





Büyük Resim



Son 1 Yıllık Görüntü

[deva-i dert]

Tekerleği yeniden icat etmeye gerek yok. Daha sofistike, daha efektif nasıl yapılabilir, üzerinde tartışılabilir.

[yelpaze]

Borsada büyük veya mütevazı oyunlar oynanabilir. Mütevazı olanlar heyecan vermez genelde, büyük olanlarda ise aslında risk büyüktür.

DSY (Dassault) ile ilgili paylaştığınız veriler standart bir borsa değerlendirmesi bakımından çok aydınlatıcıydı ancak işin felsefesi biraz şunu düşündürüyordu; Yapay zeka, ileri düzey çipler, yazılımlar ve değişen global ticaret dengeleri belli bir gurup yatırım aracını aşırıya kaçacak derecede cilalarken terazinin öteki tarafındakiler için tam tersi durum geçerli olabilir mi? DSY terazinin öteki tarafında kalanlardan ise mevcut bilançoların olumlu gelmesi gelecek beklentileri bakımından yeterli olmayacaktır. Siz defansif olarak sınıflandırmıştınız ama piyasa yazılım firması olarak öyle düşünmüyor olabilir.

[deva-i dert]

Borsada büyük veya mütevazı oyunlar oynanabilir. Mütevazı olanlar heyecan vermez genelde, büyük olanlarda ise aslında risk büyüktür.

DSY (Dassault) ile ilgili paylaştığınız veriler standart bir borsa değerlendirmesi bakımından çok aydınlatıcıydı ancak işin felsefesi biraz şunu düşündürüyordu; Yapay zeka, ileri düzey çipler, yazılımlar ve değişen global ticaret dengeleri belli bir gurup yatırım aracını aşırıya kaçacak derecede cilalarken terazinin öteki tarafındakiler için tam tersi durum geçerli olabilir mi? DSY terazinin öteki tarafında kalanlardan ise mevcut bilançoların olumlu gelmesi gelecek beklentileri bakımından yeterli olmayacaktır. Siz defansif olarak sınıflandırmıştınız ama piyasa yazılım firması olarak öyle düşünmüyor olabilir.

Dünya genelinde software'cilere karşı bir önyargı oluştu son zamanlarda. Gelişen AI ile software'cilerin önemli bir kısmının büyük yara alabileceği iddiası ciddi bir iddia. Ancak sadece software'ciler için değil, başımı nereye ya da hangi sektöre çevirsem, sanki o sektörde dünyanın sonu gelmiş gibi yorumlar okuyorum. Bu bana göre biraz abartı ve gerçek üstü. Evet değişimlerden herkesin bir şekilde etkileneceği muhakkak. Ancak hayatın vazgeçilemez gerçekleri ve ihtiyaçları var. AI ile muz yapamayız, AI ile suyu petrole çeviremeyiz, AI ile kalp pıhtılaşmasını ortadan kaldıramayız, AI ile sıfırdan çelik, sıfırdan kereste üretemeyiz, AI ile süper lezzette bir yemek menüsü ortaya çıkaramayız. Bu saydıklarımızın hepsini daha kısa zamanda, daha efektif, daha verimli yapabilmek için AI'ı kullanabiliriz elbette. Ancak bu kadar AI romantikliği ile dünyada tüm sektörlerin ortadan kaybolacağı gibi deli saçmalıklarına kapılınması realiteden oldukça uzak. AI var diye Lockheed Martin ortadan kalkacak mı mesela? AI var diye AirBus yerine çok daha az maliyetle ve çok daha az zamanda uçak üreten firmalar mı türeyecek hemen? Air Bus AI gerçekliğinin farkında değil mi? Hatta Airbus istese Dassault Systemes'ın aviasyon için ürettiği programları bizzat kendisi tasarlayıp üretemez miydi? Bu konuda yatırım yapsa bir kaç yılda belki çok daha iyisini bile üretebilirdi. Ama herkesin herşeyi A'dan Z'ye bizzat kendisinin yaptığı, ürettiği dönemleri çokça geride bıraktık. AirBus neyi bizzat kendisi üretiyor ki zaten? Bu durumda Dassault Systemes gibi firmaların AI karşısında kaybolması yerine, AI ile eklemlenip daha verimli ürünler üretmesi bana daha olası gibi geliyor. AI'ın varlığı bazı firmaların dün olduğundan daha efektif, daha sofistike ve daha kârlı olarak çalışmalarını da sağlayabilir pekala. Ayrıca tüm dediklerimde yanılıyor olsam dahi bilmem kaç yıl sonrasında olabilecekleri 2 haftada fiyatlamak da neyin nesi? Bu bana pek mantıklı gelmiyor. Ancak piyasaların ne aşağı ne yukarı yönlü elinin ayarı pek yok maalesef.

Teknik olarak an itibariyle DSY'yi zaten alınabilir durumda görmüyorum. Ancak temel açıdan bu tip şirketlerin bazı süreçlerden etkilense dahi kolayca piyasadan silinebileceği ihtimali bana çok gerçekçi gelmiyor.

[deva-i dert]

Borsa tarafında ben genelde çok riskli kurgular yerine mütevazi planlar ile hareket eden birisiyim. Bu büyümeye asla mani olmuyor. EP denemelerim bu kategoride değil elbette, ancak o tip denemeler (EP, Momentum Burst, Short Squeeze set up'larım) benim için A planını oluşturmuyorlar. Daha çok verimlilik gördükçe oyun planına eklemlenebilecek, katılım payları artabilecek destek set uplar gibi düşünüyorum.

Bazı şeylerde agility - hızlı, çevik ve esnek olabilme durumu - zaman geçtikçe azalabiliyor. Ayrıca çok aşırı risk alarak aşırı büyüme heveslerimi de törpüledim. Eğer kontrol dışı eylemlerimle yok etmez isem, kâfi ve tatminkâr miktarda büyüklüğe eriştiğimi düşünüyorum. Evet 135 milyar dolarlık net asset'im yok. Ancak Warren Buffet olmam ile mevcut halim arasında hayat kalitemin çokça değişebileceğini de düşünmüyorum. Hayatta genelde sevdiğim şeylerle meşgulüm. Dünyanın her yerine istediğim anda tatile gitme ve orada tadılmamış tüm zevkleri tatma gibi heveslerim yok. Ailem ve borsa hayatı benim için yeterince tatminkar ve heyecan verici, tüm artılarıyla ve eksileri ile. Adrenalin ihtiyacımı bungee jumping yaparak değil EP set upları ile telafi ediyorum

[yelpaze]

Büyük şirketler varlıklarıyla ve kapasiteleriyle ihtiyaç duyulmaya devam edilecek organizasyonlardır her zaman. Aşırılıklar hisse fiyatını dalgalandırsa da, bu tip şirketlerde temettü getirisi ana odak noktası olarak yatırımcıları cezbedecektir ve hisse fiyatları da sürprizlere gebe her zaman.