Son düzenleme : Koray; 10-02-2023 saat: 15:09.
OKUYA OLMASA DA BEN YÝNEDE PAYLAÞAYIM.
AFET SONRASI KOORDÝNASYONDA DÝKKAT EDÝLMESÝ GEREKEN HUSUSLAR
1- Orada 2-3 güne salgýn hastalýklar baþlayacak muhtemelen, kemirgenler ortalýða çýkacak. Çöplerin sýkýþtýrýlarak, aðzý kapatýlarak ve derhal uzaklaþtýrýlmasý çok kritik.
Kedi-köpekleri besleyerek kontrol altýna almak ve açýkta asla gýda artýðý býrakmamak orada çok önemli.
2- Ýlk stoklar eriyince son kullanma tarihi geçmiþ ürünler depolara çekilecek, buna muhakkak dikkat etmeleri lazým. Özellikle mamalarda ve az bilinen markalarda son kullanma tarihi geçmiþ ürünlerle daha çok karþýlaþýlýyor. Birilerinin bunlarý sürekli kontrol etmesi lazým.
3- Çok acý ama köpekler ölülerin parçalanmýþ kolunu bacaðýný yemeye baþlayacak. Biz Bozkurt'ta köpeklerin aðzýndan ölmüþ selzedelerin kollarýnýn bacaklarýnýn toplandýðýný görmüþtük ne yazýk ki.
4- Motorize ekipler varsa onlar hasarlý bölgelere çok iyi giriyorlar, onlarý aktif kullanmak lazým. Çok hýzlý malzeme taþýyabiliyorlar. Coðrafya çok geniþ, motorize ekipler çok aktif kullanýlmalý. Getir-Yemeksepeti vs. gibi þirketlerden gönüllü kuryeleri olacaktýr, gönüllü motor ekipleri olacaktýr, onlarýn bölgeye çekilmesi lazým.
5- Drone operatörleri de çok iþ görecektir. Drone ile taþýma yapan sistemler var, bunlarýn bölgeye çekilmesi çok faydalý olacaktýr. Ayný þekilde, arazi araçlarý, safari-club’lar da bölgeye çaðrýlmalý. Gönüllü olarak pek çok insan gelecektir.
6- Demir kesme makasý ve bilimum tersine inþaat materyali, tecrübeli inþaat ustasý veya inþaat mühendisi marifetiyle çok iyi iþ görür. Ýnþaat ustalarýndan, inþaat amelelerinden çok yararlanýlabilir. Ýnsan kaynaðýndan ziyade ekipman yetersizliði oluyordur sýkça. Onun için inþaat iþçilerini inþaat malzemeleriyle beraber bölgeye çaðýrmak lazým. Hatta bu, herkes için geçerli. Bölgeye kim geliyorsa ekipmaný ile gelmeli.
7- Yardýma giden herkeste bir shift problemi olacaktýr. Herkes gider gitmez çalýþýyordur ve ertesi güne bitap düþüyordur ama ertesi gün de devam edilmesi lazým. 48 saat çalýþanlar oluyordur ama verim çok düþer. Bu farkýndalýðý gönüllülerde yaratmak lazým. Öte yandan onlar da hastalanabiliyor orada ve gönüllülerin saðlýk problemleriyle uðraþýlýyor; bu çok gereksiz ve önlenebilir bir iþgücü kaybý. Akdeniz milleti olduðumuz için insanlar beklemeye-dinlenmeye alýþkýn deðiller ne yazýk ki.
8- O bölgede çalýþan herrrrkesin tetanoz ve kuduz aþýsý olmasý lazým çünkü tetanoz ve kuduzun ilacý yok ve kesilerle vücuda girip 3-5 gün sonra acýyla öldürür bu hastalýklar. Eldivensiz iþ yapýlmamalý orada. Gerçekten enkazdan kurtarýlanlarla enerji harcamak varken gönüllülerle uðraþmak çok acý veriyor insana. Gözlerini iyi korumasý lazým herkesin. Çevreye her aþamada moloz vs yayýlabilir; gönüllerin kalýcý görme kaybý, sakatlýk gibi problemler yaþamamasý lazým.
9- Su kaynaklarý çok kritik. Özellikle deprem dolayýsýyla yeraltýndaki çatlaklar sularý kirletebilir. Öte yandan çevrede barajlar da var; o barajlar güvenlik açýsýndan kontrol edilmiþtir ama saðlýk açýsýndan da kontrol edilmeli.
10- Abdest alan vs. insanlarda bile birkaç gün içinde ishaller görülmeye baþlanabilir. Çeþme suyu kültürü orada yaygýn olabilir, depremden kurtulanlar hasbelkader çeþme suyu içip hasta olabilirler. Mesela önümüz cuma; þadýrvanlarýn baðlý olduðu depolar derhal klorlanmalý. Basit bir klor seviye ölçme cihazý var saðlýk müdürlüklerinde, onunla ölçüp depoyu klorluyorsun. Ýller Bankasý oranýn inþaat kýsmýyla güzel ilgileniyor ama sularýn temizliðine Bozkurt'ta sadece ve sadece ben bakmýþtým. Bozkurt'taki tüm su depolarýný ve su hattýný ezberlemiþtim. Hâlâ Bozkurt'taki tüm su kaynaklarýný çizebilecek kadar iyi hatýrlýyorum. Askerlerin su depolarý kirliydi, klorlamýþtým. 1 ton suya 1 klor tableti atmak lazým ama klor tabletini eriterek atmak lazým. Yoksa çözünmesi çok gecikiyor.
11- Sular paket su dahi olsa açýkta beklerse, iyi þartlarda saklanmazsa ishal yapabiliyor. Hava soðuk olduðu için bu ihtimal düþük ama su þiþelerinin aðzý kirlenip bu þekilde de ishal olabiliyor. Daðýtýlan yemeklere konulan sular da ayný þekilde hasta edebiliyor. O yüzden su ve gýdalarý yerden yüksekte ve üzeri opak bir örtü ile örtülerek muhafaza etmek gerekiyor.
12- Gýda yardýmlarý iyi saklanmazsa hiç akla gelmeyecek þekilde gýda zehirlenmeleri olabilir. Daðýtýlan tavuklu-etli yemekler il dýþýndan gelmiyor, orada yapýlýyordur. 1. haftadan sonra depo koþullarý iyi deðilse veya havadaki tozu üzerlerine alýrlarsa toplu zehirlenmeler olabilir, bunlar önlenebilir ama büyük problemler. Öte yandan ekmekler poþetli olarak üretilip bölgeye gelmeli ve yýkanamayacak hiçbir gýda afet bölgesine yakýn yerlerde stoklanmamalý.
13- Koordinasyon için yeterince alan açýlmasý gerekir. Bölgeyi, her 1000 metrekarelik bir alan için 10.000 metre karelik bir alan kadar geniþletmek gerekiyor çünkü hem konaklama, hem tuvalet-duþ gibi ihtiyaçlar, hem yeme-içme servisleri, hem çöpler, hem depo alanlarý, hem koordinasyon merkezleri... için büyük alanlara ihtiyaç duyuluyor.
14- Bu koordinasyonlarý AFAD yapýyordur ama AFAD'ýn tüm kadrolarý yetiþemeyebilir ne yazýk ki, olay çok büyük bir olay. Gönüllüler ise genelde iyi niyetle oradalar ama ya herkes enkaza odaklanmýþtýr, ya tamamen amatör insanlar oradadýr ya da drama kovalamak için kalabalýk yaratanlar vardýr. Ben de bana ayrýca konaklama-yemek-enerji gideri olmasýn, orada bir insanlýk çöp de ben çýkarmamayým diye yerimde kalýyorum þu an.
15- Artýk enkaz altýndan çýkanlardaki yaþam beklenti oraný çok düþmüþ durumda ne yazýk ki. Buna hazýrlýklý olmak lazým. Tespitlerin doðru yapýlmasý çok kritik. Epey bir kayýp vaka olacak; bunlar için kalanlarý þimdiden hazýrlamak lazým. Yani bu insanlar ne ölü olacaklar ne de diri, “kayýp” olacaklar. Kalanlarýn psikolojik durumlarý bu durumda iyice berbat oluyor. Toplumsal psikolojiyi de etkiliyor bu durum. O yüzden psikologlara büyük iþ düþüyor. Sürekli herkesin story atmasý, video çekmesi oradaki insanlarý çok kötü etkiliyor. Ýnsanlar acýlarýný rahatça yaþayamýyor. O kalabalýk içinde yalnýz kalabilecekleri alanlar açmak lazým. AFAD kontrolü ele aldýkça oradaki dramaqueen'leri uzaklaþtýrmasý lazým.
16- Kalanlar için barýnma sorunu bizim için büyük problemdi. O zaman COVID-19 dolayýsýyla üniversiteler kapalýydý ve KYK'lara almýþtýk onlarý ve geçici ve kýsmen de olsa, rahatlamýþtýk. Orada özellikle çocuklar çok ihmal ediliyor. Aileler kaybettikleri yakýnlarýn acýsýna düþüyorlar istemsizce, çocuklara çocuk psikologlarý acil destek olmalý yoksa bunun acýsýný 20 yýl sonra görmeye baþlarýz.
17- Bak çok kritik baþka bir þey söyleyeceðim: Enkaz kaldýrýlýrken elektrik verilecek o bölgeye. Burada elastik çizmeler çok önemli. Yerdeki açýk uçlardan, elektriðin olmadýðý düþünülen yerlerden elektrik çarpmasýyla insanlar ölebilir. Bir anda olup biter her þey. Çok kötü sonuçlarý olur. Özellikle ýslak elektrik hatlarý ölüme davetiye çýkarýr. Bu konuda insanlar çok ciddi uyarýlmalý. Çok çok hayati bir sorun bu, kalanlar için.
18- Gözlerde siperlikle çalýþýlmasý gerekiyor demiþtim, özellikle enkaza fiziksel olarak girecek herkes için yanlýþ müdahaleler sonucu enkaz altýnda kalmasý veya molozlarla yaralanmalar çok tehlikeli. Gönüllü biri oradan bir yerini sakatlayýp, kör olup dönebilir, hiç þakasý yok.
19- Fareler çýkacak demiþtim ya, hiç beklenmedik hastalýklar görülebilir. Özellikle afetin 2. dalgasý için enfeksiyon hastalýklarý ve halk saðlýðý uzmanlarýnýn sahada olmasýna ihtiyaç var.
20- Ara ara belirli bölgelerin böceklere karþý ilaçlanmasý lazým hijyen açýsýndan ama bunu yaparken doðal denge bozulacaðý için sürekli birilerinin bu durumlara karþý tetikte olmasý gerekiyor. Tarým Müdürlükleri'nin bu konuda yetiþmiþ elemanlarý var ama, herkes enkaza odaklanmýþ durumda deðildir inþallah.
21- Biz Bozkurt'ta ilk gittiðimizde hemen bak ilk iþ olarak, daha hiçbir þeye baþlamadan hemen 8-10 tane makale taradýk, daha önce sellerden sonra neler olmuþ hemen baktýk. Sonra bu makale sahipleri ile Türkiye'den olsun baþka ülkelerden olsun, hemen irtibata geçtik ve onlardan tavsiyeler dinledik, notlar aldýk ve sonraki afetlerde bulunsun diye kenara notlar aldýk. Tüm afet sonrasý için çalýþmýþ sosyologlarý, enfeksiyon derneklerini, halk saðlýðý hocalarýný ve daha önce afetlerde görev almýþ tüm tecrübeli isimleri tek tek aramýþtýk. Ortak akýl ihmal edilmemeli asla. Bunlarý hafýzamýn haricinde bu notlara da bakarak yazýyorum.
22- Mesela 2. el kýyafetler baþta olmak üzere, uyuz vakalarý görülebilir ama insanlara bunu anlatamýyoruz herkes hala kullanmadýðý kýyafetleri yollamaya çalýþýyor, muhtemelen iyi niyetle. Bu noktada insanlarý kýrmamak da afet yönetiminin bir parçasý. Bu bile organizasyon gerektiren bir durum.
23- Toplumsal isyanlar, kýrýlmalar ve intiharlar görülebilir. Özellikle cezaevlerine dikkat etmek lazým çünkü insanlarýn yakýnlarý enkaz altýnda kaldýðýndan insani bir refleks ile onlar için endiþelenerek içlerindeki öfke bir anda kitlesel bir þekilde dýþa vurabilir.
24- Yardýmlarda bir doygunluða ulaþýlabilir. Orada stok kontrolü yardým hýzýndan yavaþ olacaktýr. O yüzden yardým yollarken biraz daha temkinli olmak ve uzun vadeli düþünerek yardýmlarý planlamak daha isabetli olacaktýr.
25- Afet bölgesine en çok nereden yardým geliyorsa þehri diðer tarafa doðru geniþletmek ve tahliyeleri de o taraftan yapmak gerekir. Tahliye tarafýndaki geliþ ve gidiþ yollarýnýn hepsi sadece gidiþ olarak düzenlenmeli. Þehre giriþ tarafýndaki geliþ ve gidiþ yönleri ise sadece geliþ olarak düzenlenmeli.
26- Bölge küçük yönetim gruplarýna bölünüp her bir yönetim grubuna insiyatif verilmeli. Yönetimsel anlamda tayin edilen her görevliye insiyatif de verilmeli. Her þey merkezi yürüyemez. Ama raporlama aðý çok iyi oturtulmalý. Kim, kime, ne zaman, neleri söyleyecek bunlarýn kararý iyi verilmeli. Aradaki boþluklarda icraatsel olarak insiyatif verilmeli, alýnan sorumluluklar için yukarýdan emir gelmesi beklenmemeli ancak yukarýya rapor vermek ihmal edilmemeli.
Dr. M. Enes GÜNEÞ
Özgeçmiþ ve Ýletiþim: https://www.linkedin.com/in/m-enes-g...%9F-3b8a88123/
Depremden 184 gün önce vali ve belediye baþkanýna böyle seslenmiþ:
Ýki büyük deprem bekleniyor! Hazýr deðiliz
ÝYÝ Parti Kahramanmaraþ Ýl Baþkaný Ahmet Çabukel'in depremden 184 gün önce yaptýðý açýklama ortaya çýktý. Çabukel, konuþmasýnda bilim insanlarýnýn uyarýlarý üzerinden vali ve belediye baþkanýna sesleniyor: Deprem kapýmýzda deðil, deprem tam ayaklarýmýzýn altýnda. Kahramanmaraþ'ta 2011 yýlýnda keþfedilen iki fay hattý üzerinden iki büyük deprem bekleniyor!
https://www.sozcu.com.tr/2023/gundem...=sol_surmanset
NE MUTLU TÜRKÜM DÝYENEYERLÝ MALI YURDUN MALI HERKES ONU KULLANMALI
Erdoðan: Nakdi yardýmlarýn AFAD üzerinden yapýlmasý istismarlarý ve tereddütleri ortadan kaldýracak bir yöntemdir, AFAD'a yapýlan yardýmýn her kuruþu deprem bölgesi için harcanmaktadýr
“ Umutsuz durumlar yoktur, umutsuz insanlar vardýr. Ben hiçbir zaman umudumu yitirmedim.” Mustafa Kemal Atatürk.
>>> FORUM KURALLARIMIZ <<<
Ýbretlik fotoðraf! Tüm binalar yýkýldý… Bir tek o ayakta kaldý
Elektrik Mühendisleri Odasý (EMO) Yönetim Kurulu Baþkaný Mahir Ulutaþ, Twitter hesabýndan enkaz yýðýnýn ortasýnda sapasaðlam ayakta kalmýþ Ýnþaat Mühendisleri Odasý’nýn Kahramanmaraþ Ýl Temsilciliði binasýný paylaþtý.
Ulutaþ, depremin deðil binalarýn öldürdüðünü bir kez daha ortaya koyan ibretlik fotoðrafý, "Fazla söze gerek yok" ifadeleriyle paylaþtý.
https://www.sozcu.com.tr/2023/gundem...kaldi-7587181/
NE MUTLU TÜRKÜM DÝYENEYERLÝ MALI YURDUN MALI HERKES ONU KULLANMALI
Tek kabahatli iktidar
Vergileri aldý ve yedi
Ýmar barýþý yaptý gene yedi
Bu yýkým önlenebilirmiydi?
ÖNLENÝRDÝ tabiki dua ile deðil bilim ve yapmakla doðrusunu tabiki.Hamaset yapýp duruyorlar hala.
Yok siyasetmiþ tam yapan gene kendileri siyaseti.
Ölümler üzerinden de yapýyorlar.
Kabahatli kim?YOK demi bunu töbe haþa ALLAH a havale edecekler.
O kadar yýkýk binan arasýnda dim dik ayakda olan bir bina var.Neden diye sormayýp baðýrarak kabahatlerini örtmeye çalýþan zihniyet var.
Kurumlarý ve yetkileri yok edince tek elden koardinasyonuda saðlýyamadýlar.
Emasya da olmayýnca Mehmetçik de karar alamaz oldu.
NE MUTLU TÜRKÜM DÝYENEYERLÝ MALI YURDUN MALI HERKES ONU KULLANMALI
þöyle bir istek varhaluk levent
@haluklevent
·
4s
koordinasyonunun baþýndayým ve sosyal medyaya bakamýyorum bile.
Aranýzda beni seven varsa gerçekten varsa bir twit istiyorum.
çalýþmalarýmýza sekte vurmak isteyenlere inat!
Afad da bizim ahbap da!
Tek cümle istiyorum!
Afad da bizim ahbap da!
nagehanýda göndermiþler sahaya
Yer Ýmleri