
Originally Posted by
nikrece
Ýstanbul'un Kurtuluþu
Ýtilaf Devletleri donanmalarý 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateþkes Antlaþmasý'na dayanarak 13 Kasým 1918'de Haydarpaþa önlerine demirleyip Ýstanbul'a girdi. Fiilen gerçekleþmiþ olan iþgal, 16 Mart 1920 tarihinde resmi iþgale dönüþtü.
Türk Ordusu'nun Ýzmir'e girmesinden sonra Fahrettin Paþa komutasýndaki 5. Süvari Kolordusu Ýtilaf Devletleri kontrolündeki tarafsýz bölgeye doðru ilerlemeye baþladý. Bunun üzerine Müttefik kuvvetlerde bulunan Fransýz ve Ýtalyan birlikleri derhal geri çekildi. Çanakkale'de bulunan Ýngiliz birlikleri General Harington'un emriyle savunma pozisyonu aldý.
Ýngiltere, Ankara Hükûmeti ile anlaþma yollarý aramaya baþladý. Ankara Hükûmeti Ýstanbul ve Çanakkale boðazlarýnýn denetimini istedi. Ýngiltere baþbakaný Lloyd George bu istekleri reddetti. Birliklere savaþ pozisyonu almasý emrini verdi.[1] Fakat Harington ateþ açýlmamasý emrini verdi. Türk birlikleri, Ýngiliz direniþi ile karþýlaþmadan tarafsýz bölgeye girerek Çanakkale Boðazý'na doðru ilerlemeye baþladý. Türklerle savaþýlmasýný istemeyen Winston Churchill'in baþýný çektiði bir grup bakan istifa etti. (bkz. Çanakkale Krizi)
Diðer taraftan Ýzmir'in Kurtuluþu'ndan sonra Damat Ferit Paþa 21 Eylül 1922'de ülkeden kaçtý. Mudanya Mütarekesi gereði Trakya topraklarýnýn teslimi yapýlýrken Türkiye'yi temsil edecek kiþi olarak Mustafa Kemal Paþa'nýn isteði ile Refet Paþa; Ýstanbul komutaný olarak da Millî Müdafaa Umumi Katibi Selahattin Adil Paþa görevlendirildi. Refet Paþa, 19 Ekim tarihinde TBMM Muhafýz Grubu'ndan 100 kiþilik bir kuvvetle Gülnihal vapuru ile Mudanya'dan ayrýlýp Ýstanbul'a geldi. Ardýndan "Ýstanbul Komutaný" sýfatýyla Selahattin Adil Paþa, 81. Alay ile Ýstanbul'a geldi. Refet Paþa ve Selahattin Adil Paþa'nýn Ýstanbul'a gelmesine raðmen iþgal sonlanmadý. Çünkü mütarekeye göre iþgal kuvvetleri barýþ antlaþmasý imzalanmasýndan hemen sonra Ýstanbul'u boþaltacaktý.
24 Temmuz 1923 tarihinde Lozan Barýþ Antlaþmasý'ndan sonra, 23 Aðustos 1923'ten itibaren Ýtilaf kuvvetleri Ýstanbul'dan ayrýlmaya baþladý. Son Ýtilaf birliði ise 4 Ekim 1923 günü Dolmabahçe Sarayý önünde düzenlenen bir törenle Türk bayraðýný selamlayarak þehri terk etti.
6 Ekim 1923'te ise Þükrü Naili Paþa komutasýndaki 3. Kolordu Ýstanbul'a girdi[Not 1] ve iþgal resmen sonlandý. Ýþgal 4 yýl 10 ay 23 gün sürdü. Her yýlýn 6 Ekim'i böylece Ýstanbul'un kurtuluþ günü olarak belirlendi ve kutlanmaya baþlandý
Yer Ýmleri