Eki de byle yazmlar:
bu firmann birka fonu ile alakal baz incelemelerimi paylamak isterim. ilk deineceim fonu; tera portfy para piyasas fonu (tp2). 72.000+ yatrmcnn byk blm muhtemelen "en ok kazandran para piyasas fonu" diye girmitir bu fona. altnda ne var bir bakalm.
nce rakamlar koyaym: fonun toplam bykl 112 milyar tl. eyll 2025'te 8 milyard, yani 6 ayda 14 katna km. yatrmc says da 12 binden 72 bine frlam. getirisi dier tm para piyasas fonlarn eziyor. peki nasl?
1. destek faktoring meselesi
ubat 2026 portfy raporunda sayfa 3'ten sayfa 8'e kadar neredeyse tamam destek finans faktoring a.. ile yaplm ters repo ilemleri. her satr yaklak 100.5 milyon tl, %57 faizle. kabaca saydmda 150-200 adet satr var. yani toplamda 15-20 milyar tl tek bir faktoring irketinde. portfyn yaklak %15-18'i.
peki teminat ne? yine destek faktoring'in kendi bonosu (tredstf00012). yani kar taraf batarsa teminat da deersizleir. finans literatrnde buna "wrong-way risk" deniyor.
destek faktoring borsaya grece yeni alm, ok ad san duyulmam bir irket. bistteki deerlemesine bakyoruz: f/k 148, pd/dd 45.69. trkiye'de faktoring sektrnde normal f/k 5-15, pd/dd 1-3 civardr. bu arpanlarla bir faktoring irketini aklamak mmkn deil.
bildiiniz zere tera portfy'n tly adnda daha da popler ayr bir fonu var. bu fon bistte dstkf hisselerini agresif ekilde alarak fiyat srekli tavana tayor. dk halka aklk orannda bu tip hareketler kolayca yaratlabilir.
yani ortaya kan tablo u: tera'nn bir fonu (tp2) destek faktoring'e repo yoluyla milyarlarca tl nakit salyor, dier fonu (tly) ayn irketin hisselerini borsada iiriyor, destek faktoring de tera'nn fonlarna yksek faizli repo getirisi salyor. kapal dng.
2. tera grubu younlamas
portfyde tera'nn kendi grup irketleriyle yaplan ilemler devasa boyutta:
- tera yatrm bankas bonolar ve repolar: toplamda ~4 milyar tl
- ogc (tera portfy) borsa d repo: 3.2 milyar tl
- tug (tera portfy) borsa d repo: 3.9 milyar tl
- uka (tera portfy) borsa d repo: 5.9 milyar tl
- tera varlk kiralama kira sertifikalar: 4.7 milyar tl (bunun 4 milyar tek kalem)
- tera menkul deerler bonosu: 38 milyon tl
kabaca tera grubu toplam maruziyeti ~22 milyar tl. portfyn yaklak %20'si kendi grubuna bal. bir para piyasas fonunda bu kadar ilikili taraf younlamas olaand.
3. borsa d devasa repolar
hazine teminatl repo dnda borsa d yaplan ilemler de ayr bir konu:
- hmv (hedef portfy ynetimi): 8.3 milyar tl €” tek bir portfy ynetim irketiyle
- mtl (aura portfy): 5.35 milyar tl
- ac2 (pardus portfy): 361 milyon tl
bunlar borsa d, yani borsa ii kadar effaf ve likit deil.
4. neden nemli?
herhangi bir nedenle; spk incelemesi, destek faktoring'de sorun, piyasa panii, byk yatrmc k, bu dng krlrsa olan u olur:
tp2'den toplu k € tera repolar yenileyemez € destek faktoring likidite skmas € bonolarn deeri der € tp2'nin teminatlar erir € fon fiyat der € daha fazla k € aa ynl spiral. yani ksaca ponzi scheme.
yani, tp2 kat stnde para piyasas fonu ama gerekte yaplandrlm kredi riski tayan bir rn. getirinin yksek olmasnn sebebi saf hazine reposu yerine ilikili taraf ilemleri, dk kredi kaliteli kar taraflarla agresif yaplandrlm repolar ve borsa d ilemler. bu getiri bedava deil, kar taraf riski, younlama riski ve potansiyel dzenleyici risk olarak birikmi durumda.
72.000 yatrmcnn ou para piyasas fonundan neredeyse sfr risk bekliyor. raporun kendisi kamuya ak, kap'tan indirilebilir. ben sadece orada yazan rakamlar bir araya getirdim.
ben aln almayn diyemem zaten ytd. para kazandrd m yatrmclarna evet kazandrd hala da kazandrmaya devam ediyor. ama saatli bomba ne zaman patlar onu zaman gsterecek.
ksaca tp2 klasik bir para piyasas fonu deil. bgp, dly, zbj gibi fonlarda paran koyarsn, hazine reposu dner, politika faizine yakn getiri alrsn, uyursun. tp2'de ise portfyn altnda yaplandrlm kredi riski, ilikili taraf younlamas ve likidite riski var. getirinin yksek olmasnn bedeli bu. benim asl dikkat ekmek istediim nokta, bu kadar risk barndran bir fonun spk radarna taklmayp hala riski 1/7 olarak gzkmesi.
Kaynak:
https://eksisozluk.com/entry/182246646
Yer mleri