Enerjide arz þoklarý batarya depolama sistemlerinin stratejik rolünü güçlendirdi
ABD-Ýsrail ile Ýran arasýnda 7 haftadýr süren savaþýn etkisiyle küresel enerji arzýnda yaþanan aksamalar, arz güvenliðinde batarya depolama sistemlerinin stratejik rolünü güçlendirdi.
Firdevs Yüksel, Handan Kazancý
19 Nisan 2026
•
Güncelleme: 19 Nisan 2026
Content media
Ýstanbul
ABD ile Ýsrail'in 28 Þubat'ta Ýran'a yönelik baþlattýðý saldýrýlarýn ardýndan Hürmüz Boðazý üzerinden gemi geçiþleri sekteye uðradý. Dünya petrol ve sývýlaþtýrýlmýþ doðal gaz (LNG) ticaretinin yaklaþýk beþte birinin geçtiði bu kritik noktada yaþanan aksama, belirsizlikleri artýrarak enerji güvenliði risklerini daha görünür hale getirdi.
Bu süreçte, enerji güvenliðinde yalnýzca kaynak çeþitliliðinin deðil, tedarik zincirlerinin sürekliliði ve sistem dayanýklýlýðýnýn da belirleyici olduðu açýkça görüldü. Enerji depolama sistemleri ise arz þoklarýna karþý elektrik sistemlerinin esnekliðini artýran ve þebeke istikrarýný destekleyen kritik bir altyapý unsuru olarak öne çýktý.
Dünyada yenilenebilir enerji yatýrýmlarýnýn artmasýyla üretimin daha deðiþken olmasý, arz-talep dengesinin yönetimini daha önemli hale getirirken, batarya depolama sistemleri bu dengenin saðlanmasýnda kilit rol oynuyor. Düþük talep dönemlerinde üretilen elektriðin depolanmasý ve ihtiyaç anýnda sisteme verilmesi, enerji güvenliði ile dönüþümün sürdürülebilirliðini destekliyor.
Uluslararasý Enerji Ajansý verilerine göre, küresel batarya depolama kapasitesi 2023'e kýyasla 14 kat artarak 2030'da 1200 gigavata ulaþacak. Yatýrýmlarda ise yüzde 400 artýþ bekleniyor.
Türkiye, bu alanda ortaya koyduðu kapsamlý planla dikkati çekiyor. Londra merkezli düþünce kuruluþu Ember'e göre, Türkiye, üretimde payý artan rüzgar ve güneþ enerjisini destekleyerek þebeke güvenliðini artýracak batarya projelerinde Avrupa'da öne çýkýyor. Türkiye, bugüne kadar mevcut güneþ ile rüzgar kapasitesinin yüzde 83'üne denk gelen 33 gigavatlýk proje kapasitesi tahsis etti.
"Tedarik zincirinde týkanýklýk yok"
Enerji Depolama Sistemleri Derneði (EDSÝS) Yönetim Kurulu Baþkaný Can Tutaþý, AA muhabirine, jeopolitik geliþmelerin etkisiyle enerji arz güvenliði konusunun yeniden ülkelerin öncelikli gündem maddeleri arasýna girdiðini söyledi.
Tutaþý, dýþa baðýmlýlýðý azaltarak arz þoklarýna karþý direnç saðlayan yenilenebilir enerjinin ülkelerin enerji güvenliði stratejilerinde kritik rol üstlendiðini, ancak bu kaynaklarýn üretiminin doðasý gereði deðiþken olduðunu ifade etti.
Enerji arzýnda sürekliliðin önemine iþaret eden Tutaþý, yenilenebilir enerjiye entegre edilen batarya depolama sistemleriyle elektriðin depolanabildiðini ve ihtiyaç halinde yeniden þebekeye verildiðini, bu sayede enerji arz güvenliðinin güçlendiðini dile getirdi.
Tutaþý, son dönemde yaþanan jeopolitik geliþmelerin sektörün stratejik önemini daha görünür hale getirdiðini, piyasa tepkilerinin de bunu ortaya koyduðunu belirterek, "ABD/Ýsrail ile Ýran arasýndaki gerilimin baþlamasýnýn ardýndan Çinli büyük batarya üreticilerinin piyasa deðerlerinde yaklaþýk yüzde 20'lik bir artýþ yaþandý. Bu artýþ yaklaþýk 70 milyar dolarlýk bir deðere karþýlýk geliyor. Çok kýsa sürede gerçekleþen bu yükseliþ, enerji arz güvenliðinin yeniden ön plana çýktýðý bir dönemde batarya teknolojilerinin ne kadar stratejik hale geldiðini gösteriyor." diye konuþtu.
Sürecin þu ana kadar batarya tedarik zinciri üzerinde büyük bir etkisi olmadýðýný aktaran Tutaþý, "Tedarik zincirinde þu an için týkanýklýk yok, ancak ilerleyen dönemlerde yaþanmayacaðý anlamýna gelmiyor." ifadesini kullandý.
Türkiye'de depolamanýn temelleri 2022'de atýldý
Tutaþý, elektrik sistemlerinin giderek daha daðýtýk bir yapýya dönüþtüðüne dikkati çekerek, elektriðin tüketildiði yerde üretildiði çatý tipi güneþ enerji santralleri, elektrikli araçlar ve farklý ölçeklerde batarya sistemlerinin bu yapýnýn önemli parçasý haline geldiðini anlattý.
Batarya konusunda hýzlý aksiyon alan ülkelere bakýldýðýnda, ortak noktanýn bu daðýtýk yapýyý yönetebilmek için bataryalara ciddi ölçekte ihtiyaç duymalarý olduðunu vurgulayan Tutaþý, Türkiye'nin de bu ülkeler arasýnda yer aldýðýný söyledi.
Tutaþý, Türkiye'de yenilenebilir arttýkça sistem yönetiminin de daha kritik hale geldiðini belirterek, "Olasý riskleri yönetebilmek amacýyla 2022 yýlýnda depolama yönetmeliðinin temelleri atýldý. Artýk kurulumlar baþladý ve 2025'te ilk bataryalý sistemler devreye alýndý. Hedefimiz, yenilenebilir enerji santrallerini batarya destekli hale getirerek þebeke üzerindeki olumsuz etkileri azaltmak." deðerlendirmesinde bulundu.
Bugüne kadar tahsis edilen 33 bin megavatlýk depolama kapasitesine deðinen Tutaþý, þunlarý kaydetti:
"Bu oldukça büyük bir miktar. Yerli yatýrýmcý çok istekliydi. Nitekim kapasitenin yaklaþýk 10 katý baþvuru yapýldý. Kapasite kurulumlarýnda henüz yolun baþýnda olsak da, 2026 sektör açýsýndan kritik bir kýrýlma noktasý olacak. Ýdari süreçleri tamamlanmýþ projeler için 2026 artýk yatýrým ve devreye alma dönemi olacak. Bu kapsamda, 33 bin megavatlýk kapasitenin yaklaþýk yüzde 10'una karþýlýk gelen 2-3 bin megavatlýk bölümünün 2026'da devreye alýnmasýný bekliyoruz."
Tutaþý, güneþ projelerinde idari süreçlerin daha hýzlý ilerlediðini, rüzgar projelerinin devreye girmeye baþlamasýyla sektördeki büyümenin hýzlanacaðýný vurguladý.
Üretim santraline baðlý olmayan müstakil depolama tesisleri için ise yaklaþýk 6-7 bin megavatlýk kapasite tahsis edildiðini, bu tesislerin özellikle sanayinin yoðun olduðu bölgelerde kritik rol üstleneceðini dile getiren Tutaþý, depolama yatýrýmlarýnýn coðrafi daðýlýmýnda dengeli ve þebeke odaklý bir planlama yapýldýðýný söyledi.
Tutaþý, "Türkiye'nin enerji stratejisinin bir parçasý olan batarya depolama sistemleri bugün geldiðimiz noktada artýk çok daha kritik bir unsur haline geldi. 2035'te elektrik kurulu gücünde geçen yýla oranla yüzde 65'lik artýþ bekleniyor ve bunun yarýsýndan fazlasýnýn yenilenebilir kaynaklardan karþýlanmasý hedefleniyor. Bu hedefe ulaþabilmek için de batarya depolama sistemlerinin devreye alýnmasý zorunlu." ifadelerini kullandý.
"Teknoloji ve bilgi transferini eþ zamanlý gerçekleþtiriyoruz"
Yurt dýþý yatýrýmcýsýnýn ilgisine de deðinen Tutaþý, "Çin ve Avrupa baþta olmak üzere birçok ülkeden yatýrýmcý ve teknoloji üreticisi Türkiye pazarýný yakýndan takip etmeye baþladý. Bu aktörlerin bir kýsmý kurulum tarafýnda, bir kýsmý ürün tedariki tarafýnda, bir kýsmý ise doðrudan yatýrýmcý olarak projelerin içinde yer almak istiyor. Bu da Türkiye açýsýndan ciddi bir ticaret ve teknoloji akýþý anlamýna geliyor." deðerlendirmesinde bulundu.
Tutaþý, ülkenin coðrafi konumunun batarya teknolojileri açýsýndan avantajlý olduðunun altýný çizerek "Avrupa'da yenilenebilir enerji kapasitesi hýzla artarken, Orta Doðu'da üretim büyük ölçüde konvansiyonel kaynaklara dayanýyor. Türkiye, bu iki farklý enerji sisteminin tam ortasýnda, bir köprü konumunda yer alýyor. Bu geçiþ hattý boyunca batarya sistemlerinde hem donaným hem de yazýlým tarafýnda önemli bir rol üstlenebileceðimizi görüyoruz. Bu nedenle her iki alanda da hýzlý aksiyon aldýk. Yurt dýþýndan teknoloji ve bilgi transferini eþ zamanlý gerçekleþtiriyoruz." diye konuþtu.
Küresel ölçekte batarya üretiminin büyük bölümünün Uzak Doðu ülkelerinde yoðunlaþtýðýna iþaret eden Tutaþý, "Biz de bu merkezlerden Türkiye'ye doðru teknoloji ve bilgi transferi süreci baþlattýk. Bugün ülkemizde yerli batarya hücresi üretimine yönelik çalýþmalar yürütülüyor. Bu çalýþmalarýn entegrasyonuyla kýsmi yerli ürünler üretilmeye baþlandý." bilgisini paylaþtý.
"Kritik nokta yazýlým"
Tutaþý, bu sistemlerde asýl farký yaratan unsurun ise yazýlým olduðunun altýný çizerek, "Þebekedeki çok sayýda bileþeni manuel olarak yönetmenin artýk bir karþýlýðý kalmadý. Geliþmiþ yazýlýmlara ihtiyaç var. Bu yazýlýmlarýn yerli ve milli olmasý da ayrýca büyük önem taþýyor. Türkiye bu alanda güçlü bir mühendislik altyapýsýna sahip. Geliþtirilen yerli yazýlýmlar yurt dýþýna ihraç edilmeye baþlandý." ifadelerini kullandý.
Avrupa'da özellikle Uzak Doðu menþeli yazýlýmlarýn kullanýmýna yönelik kýsýtlamalarýn Türkiye için yeni fýrsatlar yarattýðýný anlatan Tutaþý, bu durumun Türkiye'yi yazýlým tarafýnda doðal bir pazar haline getirdiðini ve çok kýsa sürede ciddi mesafe kat edilerek katma deðer üretilmeye baþlandýðýný sözlerine ekledi.


Alýntý yaparak yanýtla
Yer Ýmleri