Sayın Habala merhaba ve teşekkürler, bir sonraki Genel Kuruluna gelirseniz bir kahvenizi içerim
Tüpraş'ın 2021 yılında duyurduğu
Stratejik Dönüşüm Planı kapsamında en somut ve yüksek katma değerli adımlardan biri olan Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) projesine dair güncel bulgularımı aşağıdaki analizimle paylaşıyorum:
1. Projenin Temeli ve Kapasite
Tüpraş, İzmir Rafinerisi'nde kuracağı SAF tesisi ile Türkiye'nin havacılık yakıtı dönüşümünde liderliği hedeflemektedir.
Yatırım Tutarı: Yaklaşık 232 milyon ABD Doları.
Üretim Kapasitesi: Tesisin yıllık 400.000 ton atık hammaddeyi (kullanılmış kızartma yağları, hayvansal atık yağlar vb.) işleme kapasitesine sahip olması planlanmaktadır.
Teknoloji: Dünyanın önde gelen teknoloji sağlayıcılarından Honeywell UOP Ecofining teknolojisi kullanılmaktadır.
2. Stratejik Önem ve Pazar Avantajı
Bu yatırım, sadece bir kapasite artışı değil, aynı zamanda küresel düzenlemelere uyum hamlesidir:
ReFuelEU Havacılık Girişimi: AB mevzuatına göre, 2025'ten itibaren Avrupa havalimanlarından kalkan uçakların belirli oranda SAF kullanması zorunlu hale gelmektedir. Tüpraş, bu pazarın en büyük bölgesel tedarikçisi olmayı hedeflemektedir.
Karbon Emisyonu: SAF, geleneksel jet yakıtına göre yaşam döngüsü boyunca karbon emisyonunu %80'e kadar azaltma potansiyeline sahiptir.
3. Operasyonel Takvim ve Beklentiler
Devreye Alınma: Tesisin 2026 yılı içerisinde tamamlanarak operasyona geçmesi öngörülmektedir.
Finansal Etki: Geleneksel rafinaj marjlarına göre SAF üretiminin daha yüksek FAVÖK (EBITDA) marjı yaratması ve şirketin 'yeşil gelir' oranını ciddi ölçüde artırması beklenmekteyim.
4. Riskler ve İzlenmesi Gerekenler
Hammadde Tedariği: Kullanılmış yemeklik yağların (UCO) toplanması ve sürdürülebilir bir tedarik zinciri oluşturulması, maliyet yönetimi açısından kritiktir.
Global Rekabet: Orta Doğu ve Avrupa'daki diğer büyük rafinerilerin kapasite artış hızları yakından takip edilmelidir.
5. Pegasus ve THY ile İyi Niyet ve Tedarik Anlaşmaları
Tüpraş, üreteceği SAF yakıtı için Türkiye'nin iki dev havayolu şirketiyle stratejik iş birliklerine imza atarak pazar liderliğini şimdiden tescillemiştir.
Türk Hava Yolları İş Birliği (Haziran 2025): Tüpraş ve THY, Türkiye’de SAF üretimi ve tedariki için bir
'İyi Niyet Anlaşması' imzalamıştır.
Bu anlaşma, THY’nin sürdürülebilir yakıt tedariki için yurt içinde yaptığı ilk anlaşma olma özelliğini taşımaktadır. Tüpraş böylece, İzmir Rafinerisi'nde üreteceği SAF'ı THY'nin operasyonlarında kullanması için temin edecektir.
Pegasus Hava Yolları İş Birliği (Aralık 2025): Pegasus ile imzalanan stratejik iş birliği kapsamında, Tüpraş'ın 2026’da başlayacak SAF üretimi doğrudan Pegasus'un uçuş operasyonlarının bir bölümünde kullanılacaktır. Bu ortaklık, Pegasus'un
'2050 Net Sıfır Karbon Emisyonu' hedefleri doğrultusunda Türkiye'de uluslararası standartlara uygun üretilen yerli SAF'ı kullanmaya yönelik en kritik adımıdır.
Anlaşmaların Ortak Amacı Nedir: Her iki anlaşma da Türkiye'de sürdürülebilir havacılık ekosisteminin kurulmasını ve ICAO'nun CORSIA (Uluslararası Havacılık için Karbon Dengeleme ve Azaltma Programı) kriterlerine tam uyum sağlanmasını hedeflemektedir.
Çıkardığım Sonuç:
Tüpraş, geleneksel bir petrol rafinerisinden modern bir enerji şirketine dönüşme yolunda SAF projesini "amiral gemisi" olarak konumlandırmıştır. THY ve Pegasus iş birlikleri, Tüpraş'ın üreteceği SAF için garantili bir alıcı kitlesi yaratarak projenin finansal geri dönüş riskini minimize etmektedir. Portföyümdeki 2. büyük kalem olan TUPRS için bu yatırım, uzun vadeli sürdürülebilirlik ve yüksek temettü potansiyelini destekleyen en önemli katalizörlerden biridir.
Bu genel bir analiz olup yatırım tavsiyesi içermez. Portföy stratejin doğrultusunda risklerini her zaman göz önünde bulundurmalısın.
Yer İmleri