Th trendhound ile hasbihal

[TRENDHOUND]

Borçlar cephesinde ciddi bir sorun yok gibi gözüküyor. Kamu artý özel TR net borcu yýllýk GSMH nin sadece %21 i. Kamu borcu ise %14 ü. Tabii açýklanan GSMH nin hormonlu olduðunu biliyoruz, iþte bu bir sorun yaratabilir.

[TRENDHOUND]

Ýmalat sektörü ciddi darboðazda. GSMH deki payý da %18 e inmiþ yani tarihindeki en düþük orana. Hizmet sektörünün payý ise tarihi zirvesinde. Kiþi baþýna düþen yýllýk gelirin dev adýmlarla atmasýnýn yan ürünüdür bu.

[TRENDHOUND]

Þunun da altýný çizmekte fayda var:

TR de borcun düþük olmasý mali kriz çýkmaz anlamýna gelmiyor. 2001 mali krizinin hemen arifesinde bu oran %44 idi yani yüksek deðildi ama ülke tarihindeki en büyük mali kriz oraya çýktý. TR için asýl önemli olan ödemeler dengesidir borç oranýndan ziyade.

[TRENDHOUND]

Ödemeler dengesindeki en önemli 3 faktör cari, sermaye ve finans hesaplarýdýr. Sermaye hesabýnýn etkisi minimaldir. En büyük etkiyi cari hesap yapar. Cari hesabýn en büyük bileþeni ise dýþ ticaret açýðýdýr ve bu rakam yýllýk bazda artýk 100 milyar dolar civarýnda seyrediyor ve çok yüksek.

[TRENDHOUND]

Ödemeler dengesindeki cari, sermaye ve finans hesaplarýndaki açýðý net hata noksan kalemi ile MB rezervlerindeki deðiþim dengeler.

[TRENDHOUND]

Ödemeler Dengesi = Cari Ýþlemler Hesabý + Sermaye Hesabý + Finans Hesabý + Net Hata ve Noksan + Rezervlerdeki Deðiþim = 0

(bu denklemdeki bazý hesaplar duruma göre eksidir, sonuç da her zaman sýfýrdýr, zaten o yüzden ismine denge deniyor)

[TRENDHOUND]

TR ekonomisi için en önemli 2 kriter cari açýk (dolayýsýyla da dýþ ticaret açýðý) ve bütçe açýðýdýr. Borç oranýnýn ve sermaye hesabýnýn aðýrlýðý pek yoktur.

[TRENDHOUND]

Mesela kamu borcunun yýllýk GSMH ye oranýnýn çok uzun yýllar boyunca %250 olduðu Japonyada aþýrý borçluluk yüzünden mali kriz çýkmýyor ama TR gibi anormal dýþ ticaret açýðý veren geliþmekte olan bir ülkede kamu borç oraný %30 lardayken bile büyük ölçekli bir mali kriz patlayabiliyor aynen 1994 ve 2001 de olduðu gibi. Bu durum yukarýda dediklerimi teyit ediyor yani bizdeki ana kriter ödemeler dengesidir dolayýsýyla da cari hesap ki bunun ana bileþeni dýþ ticaret açýðýdýr.