ÞEYH EDEBALÝ'NÝN OSMAN BEY'E NASÝHATÝ
Ey Oðul!.. Beysin, bundan sonra öfke bize; uysallýk sana. Güceniklik bize; gönül alma sana. Suçlamak bize; katlanmak sana. Acizlik, yanýlgý bize; hoþ görmek sana. Geçimsizlikler, çatýþmalar, uyumsuzluklar, anlaþmazlýklar bize; adalet sana. Kem göz, þom aðýz, haksýz yorum bize; baðýþlama sana.
Ey Oðul!.. Bundan sonra bölmek bize; bütünlemek sana. Üþengeçlik bize; uyarmak, gayretlendirmek, þekillendirmek sana.
Ey Oðul!.. Ýnsanlar vardýr þafak vaktinde doðar, gün batarken ölürler. Unutma ki, dünya sandýðýn kadar büyük deðildir. Dünyayý bize büyük gösteren bizim küçüklüðümüzdür.
Bu yolda nazarýmýzý sonsuzluða dikip; büyük yürümek ve büyük ölmek gerek. Bu yolda hýrs, diken; benlik ve kibir, engeldir oðul. Sakýn hâ kendine takýlmayasýn ve kendinde boðulmayasýn.
Teklik sadece Allah'a mahsustur, tek baþýna karara durup hoyrat dünyanýn dayanýlmaz aðýrlýðýný kaldýrmayasýn. Ýþlerini ehil kiþilerle, ehil kiþilere danýþarak tutasýn. Danýþýrsan yol alýrsýn, danýþmazsan yolda takýlýp kalýrsýn oðul.
Oðul! Güçlüsün, akýllýsýn, söz sahibisin; ama bunlarý nerede, nasýl kullanacaðýný bilemezsen, sabah rüzgârýnda savrulup gidersin.
Bir dem gelir bir tekmeyle dünyalarý yýkacak olursun. Bir dem gelir yerdeki karýncaya maðlup olursun.
Güç hayvanda bile mevcut. Akýl sadece anahtar. Anahtara takýlmayasýn. Aslolan anahtarýn açacaðý kapýlardýr. Kapýlarýn ardýnda hazineler, kapýlarýn ardýnda sýr vardýr. Sýrlar ki, ebedî muþtularý koynunda barýndýrýr; sonsuza kavuþturur. Aklýný kullanýp dünyadayken Cennet'in kapýlarýný aralayasýn oðul.
Öfken ve benliðin bir olup aklýný yener!
Dâima sabýrlý, sebatlý ve iradene sahip olasýn. Azminden dönmeyesin. Çýktýðýn yolu, taþýyacaðýn yükü iyi bil. Her iþin gereðini vaktinde yap.
Öfke ateþ, öfke âfet, öfke þeytandýr oðul. Ýnsanoðlu daðlarý devirir; ama öfkesine maðlup olabilir. Öfkeyle savaþý daima taze tutmak gerekir.
Sabýrsýz olmaz oðul. Sabýrsýz menzile varýlmaz. Kaf Daðý'na sabýrsýz ulaþýlmaz.
Vazifen çetin, yükün aðýrdýr oðul. Hizmette önde, ücrette geride olasýn. Vazifenin en aðýrýna tâlip olmaktan kaçýnmayasýn. Vazifenin aðýrlýðý Yaradan'ýn kullarýna ihsânýdýr.
Oðul, açýk sözlü ol!.. Her sözü üstüne alma, gördüðünü söyleme, bildiðini bilme, sözünü unutma, sözü söz olsun diye söyleme.
Bizler nefreti eritmek için, muhabbetin asâletini dünyaya yeniden hâkim kýlmak için çýktýk yola. Bu yolda utanacak bir þeyimiz yoktur. Muhabbet yolunun gizlisi saklýsý yoktur oðul.
Ama altýnýn deðerini sarraf bilir; sözünü muhatabýna göre ayarlayasýn. Câhilin karþýsýnda altýnlarýný çamura atmayasýn.
Yiðit olan kördür, kötülüðü görmez. Saðýrdýr, kem sözü iþitmez. Dilsizdir, her aðzýna geleni demez. Bildiðini de her yerde ayaklar altýna sermez. Yunus gibidir o; yüreði muhabbete, gönül ibresi hakikate ayarlýdýr. O bir defa söz verdi mi, onu nâmusu bilir. (…)
Sevildiðin yere sýkça gidip gelme, muhabbetin kalkar, itibarýn kalmaz. Düþmanýný çoðaltma, haklý olduðunda kavgadan korkma! Bilesin ki; atýn iyisine doru, yiðidin iyisine deli derler!
Her þeyin ortasý makbuldür, sevginin de. Sevdiðini gereðinden fazla sevmeyesin. Sevgini de, sadece yüreðinin eline vermeyesin. En çetin imtihan "sevgi"yle olanýdýr. "Kiþi ne kadar bahâdýr olsa da, muhabbete tuþ olur" diyen atanýn sözünü aklýndan çýkarmayasýn. Böyle imtihan olmamak, istikbalde neslinden utanmamak için gecelerin baðrýnda, seherlerin aydýnlýðýnda duaya durasýn. Senin ideallerin ve geleceðe dâir hedeflerin var oðul!..
Gönül adamý ömrünü boþa harcamaz, yüreðini ucuza satmaz, edep tâcýný baþýndan almaz. Gönül erinin her zaman yüzü yerde, gönlü göktedir. Haklý olduðunda kavga vermesini bilir. Kavgayý sadece bileðiyle deðil, ilmiyle ve yüreðiyle yapmasýný bilir.
Ýyiliðe kötülük, þer kiþinin kârý,
Ýyiliðe iyilik her kiþinin kârý,
Kötülüðe iyilik, er kiþinin kârý'ymýþ oðul.!
Ey Oðul!.. Üç kiþiye acý: Cahillerin içindeki âlime... Zengin iken fakir düþene... Hatýrlý iken itibarýný kaybedene...
Þunu da unutma! Ýnsaný yaþat ki, devlet yaþasýn.
Osman!.. Sen bizim rüyâmýz, sen bizim devâmýz, sen bizim duâmýzsýn oðul. Dâima baþýn dik, alnýn ak, gönlün pâk olsun.
Ey Oðul!.. Zümrüt-ü Ankâ'ný iyi seç ki, Kaf Daðý sana yakýn olsun. Yolun ebediyete kadar açýk olsun.
Ey Oðul!.. Yolun uzun, iþin çetin, yükün aðýr. Allah-û Teâlâ (cc) yardýmcýn olsun.
Alýntý yaparak yanýtla
Yer Ýmleri