https://www.youtube.com/watch?v=sq9Is_v9YyM
Merhaba. Bugünkü derinlemesine incelememize hoþ geldiniz. Önümüzde e oldukça iddialý bir sloganý olan bir þirketin dokümanlarý duruyor.
Teknolojiyi kontrol eden geleceði kontrol eder.
>> Bahsettiðimiz þirket kontrol matik teknoloji ve elimizdeki 2025 3. çeyrek faaliyet raporunu okurken aslýnda iki farklý hikaye çýkýyor karþýmýza.
>> Evet. Bir yanda madencilikten uzaya, bataryalardan robotlara uzanan inanýlmaz hýrslý bir vizyon var.
>> Diðer yanda ise bu devasa vizyonu hayata getirmenin getirdiði muazzam bir finansal yük. Rakamlar þirketin bu kumarýn eee sýnýrlarýnda gezindiðini gösteriyor. Bizim buradaki görevimiz de bu iki hikayeyi bir araya getirip anlamlandýrmak. Yani sizin için þu sorunun cevabýný arayacaðýz. Bu rapor vizyoner bir dehanýn mý yoksa pervasýz bir hýrsýn mý kanýtý? Hadi o zaman bu büyük resimden baþlayalým. Kontrolmatik teknoloji, enerji ve mühendislik aþe dediðimizde ne anlamalýyýz?
Kaynaklarýmýza göre 2008'de kurulmuþ çok çok yetersiz kalýyor artýk. Kesinlikle þirket 2020'de halka arz edilmiþ ve bugün Borsa Ýstanbul'un en gözde þirketlerinin olduðu yýldýz pazarda.
Rakamlara kabaca bakalým. 23 milyar liranýn üzerinde bir piyasa deðeri var.
Bu onu borsanýn en büyük oyuncularýndan biri yapýyor.
>> Evet. Ama benim dikkatimi çeken ortaklýk yapýsý oldu. Ýki ana kurucu ortak var.
Sami Aslanhan ve Ömer Ünsalan. Ama ikisinin toplam payý %30 civarýnda.
>> Doðru.
>> Hisselerin yaklaþýk %70'i halka açýk. Bu kadar geniþ bir halka açýklýk oraný ne anlama geliyor?
>> Bu onlarýn stratejisinin en temel yapý taþlarýndan biri aslýnda. Bu kadar büyük ve maliyetli bir vizyonu sadece iki ortaðýn sermayesiyle finanse edemezsiniz.
>> Mümkün deðil. %70'lik halka açýklýk þirkete sermaye piyasalarý üzerinden sürekli taze para bulma yani büyüme hayallerini finanse etme imkaný tanýyor.
Raporda imtiyazlý paylarýn olmadýðý da özellikle vurgulanýyor.
>> Bu da þeffaflýk demek sanýrým.
>> Aynen öyle. Tüm hissedarlarýn eþit söz hakkýna sahip olduðu daha þeffaf bir yapýya iþaret ediyor.
>> Anladým. Yani bu yapý birazdan konuþacaðýmýz o devasa imparatorluðu kurmak için gerekli yakýtý saðlayan motor. Aslýnda >> mükemmel bir benzetme.
>> Peki o imparatorluðun parçalarý neler?
Raporu okurken fark ettim ki kontrol matik artýk tek bir þirket deðil. Bir þirketler galaksisi. Ýstersen en temelden, her þeyin baþladýðý yerden yani topraðýn altýndan baþlayalým.
Yýldýz antimon madencilik.
>> Evet.
>> Bir teknoloji þirketinin madencilikle ne iþi olur? Bu bana ilk baþta çok garip geldi.
>> Ýþte bu kontrol Matiðin dikey entegrasyon olarak adlandýrýlan stratejisinin en somut örneði ve bütün hikayeyi anlamak için kilit nokta.
>> Yani A'dan Z'ye her þeyi kontrol etmek tam olarak bu. Antimuan özellikle modern batarya teknolojilerinde ve enerji depolama sistemlerinde kullanýlan kritik bir element. Þirket diyor ki ben geleceðin bataryalarýný üreteceksem onun ham maddesini baþkasýndan dilenmemeliyim. Tedarik zincirinin en baþýna yani madenin kendisine sahip olmalýyým. Yani küresel tedarik zincirlerinin ne kadar kolay kýrýlabildiðini gördüðümüz bir dönemde e kendi göbeðini kendi kesiyor. Bu inanýlmaz bir stratejik avantaj. Peki raporda üretime dair bir veri var mý?
>> Var. Kütahya'daki tesiste piyasa deðeri yaklaþýk 3,5 milyon dolar olan 75 ton metal külçesi ürettiklerini belirtiyorlar. Ama daha da ilginç bir detay var.
>> Nedir o?
>> Bu madeni iþledikleri cevher zenginleþtirme tesisinin otomasyon sistemlerini de bizzat kontrol matik teknolojinin kendisi geliþtirmiþ. Kendi teknolojilerini kendi operasyonlarýnda test edip kullanýyorlar. Her þey birbiriyle baðlantýlý.
>> Vay canýna. Peki madeni çýkardýlar. Bu hamadde nereye gidiyor? Bu da bizi galaksinin en parlak yýldýzýna, eee, Pomega enerji depolama teknolojilerine getiriyor sanýrým.
>> Aynen öyle. Ankara Polatto'da devasa bir lityum iyon pil hücresi ve enerji depolama fabrikasý kurdular. Rapor bunun Türkiye'nin ilk özel sektör yatýrýmý olduðunun altýný çiziyor.
>> Kullandýklarý teknoloji de önemli sanýrým.
>> Kesinlikle. Lityum demir fosfat yani LFP. Bu teknoloji kobalt gibi hem etik açýdan sorunlu hem de temini zor madenleri içermiyor ve daha güvenli kabul ediliyor. Kapasite ne durumda?
Çünkü bu tür fabrikalarda ölçek her þeydir.
>> Doðru. 2023'te 500 MW saat MVH yani gibi bir baþlangýç yapmýþlar. 2024 hedefi ise bunu 4e katlayarak 2,2 GW saate çýkarmak. Ciddi bir büyüme >> ama asýl küreselle ki çýktýklarýný gösteren geliþme Amerikalý Our Next Energy kýsaca One firmasý ile yaptýklarý 7 GW saatlik devasa üretim anlaþmasý.
>> Bu çok büyük bir rakam.
>> Bu sadece Türkiye pazarýna deðil doðrudan dünyaya oynadýklarýný gösteriyor. Ayrýca ABD pazarý için olmazsa olmaz olan ul sertifikasýný almalarý ve Enerjisa gibi devlerle sözleþme imzalamalarý da artýk somut satýþlar yapmaya baþladýklarýnýn kanýtý.
>> Tamam. Yani topraktan madeni çýkardýlar.
Pomega bunu geleceðin petrolü olan bataryaya dönüþtürdüler. Peki bu batarya neye güç verecek? Bu ekosistemin bir sonraki halkasý ne? Rapor bizi robotlara yönlendiriyor. MC Fly robot teknolojileri MC Fly.
>> Evet. MC Fly insanlarla birlikte herhangi bir güvenlik kafesine ihtiyaç duymadan çalýþabilen Kobot adý verilen kolaboratif robotlar geliþtiriyor ve yine ayný stratejiyi görüyoruz.
>> Yani yine her þeyi kendileri mi yapýyorlar? Aynen. Rapor diyor ki, "Robotun kolundan motoruna beyni olan gömülü sistem yazýlýmýndan en hassas mekanik parçasý olan redüktörüne kadar neredeyse her þeyi kendi bünyelerinde yerli olarak üretiyorlar." >> Bir dakika, bir dakika. Kendi redüktörlerini mi üretiyorlar? Bu bir otomobil firmasýnýn kendi vidalarýný ve somunlarýný üretmeye karar vermesi gibi bir þey deðil mi? Ýnanýlmaz derecede karmaþýk ve maliyetli olsa gerek. Neden bu kadar derine iniyorlar? Harika bir soru bu. Tam da onlarýn felsefesini özetliyor. Dýþa baðýmlýlýðý sýfýra indirmeye arzusu. Redüktör bir robotun en kritik ve en yüksek teknolojili bileþenidir.
>> Anladým.
>> Eðer onu dýþarýdan alýrsanýz hem teknolojik olarak birine baðýmlýlýk alýrsýnýz hem de kar marjýnýz düþer. MCF Lay, "Ben bu iþin tam sahibi olacaksam en kritik parçasýný da kendim yapmalýyým." diyor.
>> Riskli ama baþarýlý olursa da >> müthiþ bir rekabet avantajý saðlayacak bir yaklaþým. Kesinlikle >> anlýyorum. Bu gerçekten de her þeyi kontrol etme felsefesinin bir yansýmasý.
Win Öia fuarýnda sergiledikleri sesli komutla çalýþan yapay zekalý korodot ve kahve yapan barista robot gibi projeler de iþin biraz daha þov ve pazarlama tarafý sanýrým.
>> Tabii ki sadece üretmek yetmez. Bunu satabilmek ve inovasyon gücünü gösterebilmek de gerekir. Bu projeler þirketin bu kaslarýnýn da güçlü olduðunu gösteriyor. Peki þimdiye kadar parçalarý birleþtirelim. Maden, batarya, robot. Bu üçü yeryüzünde ama kontrol matiðin vizyonu bununla sýnýrlý deðil. Gökyüzüne hatta uzaya uzanýyorlar. Plan S, uydu ve uzay teknolojilerinin %25 ortaðýlar.
Uzay bu resmin neresine oturuyor? Bu kurduklarý sistemin sinir aðýný oluþturuyor.
>> Sinir aðý.
>> Evet. Düþünün madeniniz ücra bir yerde, enerji santraliniz baþka bir yerde, robotlarýnýz fabrikada. Bunlarýn hepsinin birbiriyle konuþmasý, veri alýþveriþi yapmasý gerekiyor.
>> Ýletiþim altyapýsý. Yani >> iþte plan S'nin uydularý bu iletiþimi saðlýyor. Özellikle nesnelerin interneti yani IOT teknolojisi için kritik bir altyapý. Bu rapor þimdiye kadar 17 uyduyu baþarýyla yürüngene yerleþtirdiklerini söylüyor.
>> Bu ciddi bir rakam. Hem de nasýl?
Azerbaycan'ýn Ulusal Uzay Ajansý Azerkosmos ile yaptýklarý iþbirliði de sadece yerel deðil bölgesel bir güç olma niyetlerini açýkça ortaya koyuyor.
>> Resim netleþiyor. Kýsaca diðer iþtiraklerden de bahsedelim mi? Envir yeni nesil batarya malzemeleri için ARGE yapýyor. Progresiva rüzgar enerjisi santralleri kuruyor. Emek elektrik yüksek gerilim ekipmanlarý üretiyor.
Signum teknoloji de endüstriyel yazýlýmlar geliþtiriyor. Yani bu saydýklarýmýzýn hepsi ana imparatorluðun etrafýndaki kaleleri ve destek hatlarýný oluþturuyor.
>> Mükemmel bir özet. ham maddeden baþlýyor. Onu iþleyecek bataryayý üretiyor. O bataryanýn kullanýlacaðý robotu yapýyor ve tüm bu sistemleri uzaydan birbirine baðlayacak uydularý yörüngeye gönderiyor. Kaðýt üzerinde kusursuz.
>> Kaðýt üzerinde. Evet. Kendi kendine yeten bir ekosistem.
>> Kaðýt üzerinde. Ýþte geldik zurnanýn zýrt dediði yere. Bu kadar heyecan verici, bu kadar büyük bir vizyon var ama bu deðirmenin suyu nereden geliyor?
Finansallar ne durumda? Burasý iþin renginin deðiþtiði yer.
>> Hadi bu rakamlarýn ne anlama geldiðine daha yakýndan bakalým. 2025'in ilk 9 ayýnda satýþlar yani hasýlat geçen seneye göre %30 artarak 9,1 milyar liraya ulaþmýþ.
>> Bu kulaða harife geliyor.
>> Evet. Büyüme devam ediyor. Þirket mal satýyor. Buraya kadar sorun yok.
>> Ama >> ama tablonun en alt satýrýna indiðimde þok oldum. Geçen sene ayný dönemde 1,1 milyar liranýn üzerinde kar açýklayan þirket bu sene 452 milyon lira zarara geçmiþ. Bir saniye. Satýþlarýnýz %30 artarken nasýl olur da 1 milyar kardan yarým milyar zarara düþersiniz? Bu nasýl mümkün olabilir? Ýþte bu o büyük hayallerin bedelinin ödendiði yer. Þöyle bir benzetme yapalým. Maaþýnýzýn %30 arttýðýný düþünün. Harika bir haber.
>> Evet. Ama ayný dönemde o büyük hayallerle aldýðýnýz evin kredisinin faiz oranlarý 3 katýna çýkýyor. Artan maaþýnýz daha evinize yiyecek almadan tamamen faiz ödemelerine gidiyor.
Kontrol matiðin durumu da tam olarak bu.
>> Yani asýl katil yatýrým yapmak için çekilen kredilerin maliyeti mi?
>> Kesinlikle. Rapordaki finansman giderleri kalemine baktýðýmýzda geçen yýla göre iki kattan fazla artarak 3,5 milyar liraya fýrladýðýný görüyoruz.
inanýlmaz.
>> Þirketin operasyonlarýndan kazandýðý para az önce saydýðýmýz o devasa batarya fabrikasýnýn, robot tesislerinin, maden yatýrýmlarýnýn, borçlarýnýn faizini ödemeye bile yetmiyor. Kar marjlarý da ciddi þekilde daralmýþ.
>> Bilançaya yani þirketin varlýk ve borçlarýnýn fotoðrafýna baktýðýmýzda da bu stresi görüyoruz. Toplam varlýklar 35 milyar liraya çýkmýþ. Güzel. Ama toplam borçlar da 28 milyar lirayý geçmiþ.
Özellikle net finansal borç yani kasadaki para düþüldükten sonraki borç.
>> Evet. O kalem çok önemli.
>> %45 artýþla 12 milyar liraya aþmýþ. Bu korkutucu bir artýþ deðil mi?
>> Bu tam bir aðýr yatýrým dönemindeki þirket tablosu. Kasadaki nakit ve benzeri varlýklarýn yýlbaþýna göre %84 gibi býçak gibi bir düþüþ göstermesi de bu durumun en net kanýtý. Para eriyor resmen. Para durmuyor. Sürekli olarak yatýrýmlara akýyor. Stratejileri çok net. Önce imparatorluðu kuralým. Her alanda pazar lideri olalým. Karlýlýk sonraki iþ. Ama bu finansal olarak çok ince bir ipte yürümek demek. Anlaþýlan o ki þirkette bu durumun farkýnda. Çünkü raporun sonunda bu finansal tabloya doðrudan cevap niteliðinde olan bilanço tarihinden sonraki bazý hamlelerden bahsediliyor.
>> Evet. Bunlar adeta þirketin can havliyle attýðý stratejik adýmlar.
>> Bunlar bize gelecek hakkýnda önemli ipuçlarý veriyor.
>> Ýlki Pomegan'ýn Meksika hamlesi. Pomega Meksika adýyla bir þirket kuruyorlar.
Amaçlarý önce Türkiye'de ürettikleri ürünleri Latin Amerika'ya satmak, sonra da orada bir tesis kurmak.
>> Peki buradaki stratejik detay ne?
>> Rapordaki en kritik detay þu: Çin menþeeli bileþen kullanýlmamasý.
Bu neden bu kadar önemli? Çünkü bu doðrudan ABD pazarýna yönelik bir mesaj.
ABD Çin teknolojisine karþý ciddi kýsýtlamalar ve kendi müttefikleriyle üretilen ürünlere yönelik büyük teþvikler getiriyor. Kontrolmatik Meksika'da Çinsiz bir üretim üssü kurarak Kuzey Amerika pazarýna girmek için altýn bir bilet kazanmýþ oluyor.
>> Çok akýllýca bir jeopolitik ve ticari konumlanma. Kesinlikle. Yani yeni ve karlý bir pazar bularak nakit akýþýný güçlendirmeye çalýþýyorlar. Ýkinci hamle de yine parayla ilgili. Eurobond ihracý.
Londra borsasýnda 20 milyon dolarlýk bir tahvil satýþý yapmýþlar. Bunun anlamý þu: Þirket artýk finansal olarak olgunlaþtýðýný gösteriyor. Sadece yerel bankalara deðil, uluslararasý sermaye piyasalarýna da merhaba ben buradayým ve borçlanacak kadar güvenilirim." diyorlar.
>> Bu hamle baskýyý azaltýr mý? hem fonlama kaynaklarýný çeþitlendiriyorlar hem de borçlarýnýn vadesini uzatarak kýsa vadeli finansal baskýyý hafifletiyorlar.
Bu uluslararasý yatýrýmcýlar nezdindeki kredibilitelerinin bir kanýtý ve son olarak en büyük hamle geliyor. %300 oranýnda dev bir bedelli sermaye artýrýmý planý. Yani mevcut ortaklardan þirkete ek para koymalarýný istiyorlar.
Bu da finansal tabloyla birebir baðlantýlý. Artýk borçla büyümenin sýnýrlarýna geldiklerinin farkýndalar.
Bu hamleyle aslýnda yatýrýmcýlarýna þunu diyorlar. Biz vizyonumuzu ortaya koyduk.
Ýmparatorluðun temellerini attýk.
>> Ama motorun çalýþmasý için yakýt lazým.
>> Aynen öyle. Taze yakýta yani öz kaynaða ihtiyacýmýz var. Eðer bu hikayeye inanýyorsanýz gelin bu büyümenin bir sonraki aþamasýný birlikte finanse edelim. Bu borca olan baðýmlýlýðý azaltacak ve Pomega, MC Fly gibi projeler için gereken parayý saðlayacak.
>> Peki tüm bu parçalarý birleþtirdiðimizde ne görüyoruz? Karþýmýzda artýk bir mühendislik firmasý deðil, topraðýn altýndaki madenden gökyüzündeki uyduya kadar her alanda var olmaya çalýþan agresif vizyoner. Ama >> ama ayný zamanda finansal olarak da sonuna kadar gerilmiþ bir teknoloji holdingi adayý var. Kesinlikle finansallar bu inanýlmaz hýrsýn bedelini ve riskini gözler önüne seriyor. Bu klasik bir güme hikayesinin en ekstrem örneklerinden biri. Gelecekteki devasa getiri potansiyeli için kýsa vadeli karlýlýktan tamamen feragat etme. Yani ya batacaklar ya çýkacaklar ortasý yok gibi.
>> Baþarýlarý ya da baþarýsýzlýklarý bu kadar çeþitli ve karmaþýk projeyi küresel ölçekte ne kadar iyi yönetebileceklerine ve bu devasa yatýrýmlarýn ne zaman para kazanmaya baþlayacaðýna baðlý olacak. Kontrol Mati'in sloganýný tekrar hatýrlayalým.
Teknolojiyi kontrol eden geleceði kontrol eder. Hammaddeyi çýkaran madencilikten onu iþleyen batarya fabrikalarýna, bu bataryalarý kullanan robotlardan, tüm bunlarý birbirine baðlayan uydulara kadar uzanan bu dikey entegrasyon stratejisine baktýktan sonra size düþünmeniz için bir soru býrakýyoruz. Kýrýlgan küresel tedarik zincirleri çaðýnda böylesine kendine yeterli bir teknoloji ekosistemi kurmak kurumsal ve hatta ulusal güç için yeni bir model mi? Yoksa bir þirketi haddinden fazla alana yayan her an çökebilecek yüksek riskli bir kumar mý?
Alýntý yaparak yanýtla
Yer Ýmleri