Yurtdışı Hisse Senedi Borsaları

[yelpaze]

Doğru olup olmaması bir yana, dünya gündemini belirleyen bir devletin başkanının adının finansal piyasalarda manipülasyonla anılıyor olması ve kendi ülke kamuoyunun bile söylediklerine çoğunlukla itibar etmemesi makamına olan itibarın kaybı için yeterli bir neden. Yanar dönerliği, gün içinde bile defalarca birbiriyle çelişen demeçler vermesi zaten işin trajikomik tarafı. Normlara değil kabadayılığa dayalı bir uluslararası sistemin çalışmaya uzun süre devam edemeyeceğini zaten biliyoruz. Kaldı ki kabadayılığın bile ne kadar sürdürülebilir olduğu büyük tartışma götürür.

ABD yüksek teknoloji ve uzay yarışındaki gücü haricinde kağıttan kaplana dönüşüyor ki iyi olduğu alanlar da son derece kırılgan. Durum böyle olunca başkan da kağıttan değerler üzerinde devamlı spekülatif hareketlerde bulunuyor öte yandan adam bu haliyle de kendini halkına kabul ettirerek onay aldı. Çin gibi organize bir güç ile ilk defa karşılaşan ve karşısında çaresiz kalan ABD'nin küçük çocuk tavırları sergilemesi de normal. Hatırlarsanız geçen yıl amerikayı yeniden harika yapmaya çalışıyordu ama sonuç alamadılar. Üretim, finansman, istihdam, stratejik hammaddeler, enerji gibi alanlarda Çin üstünlüğünü iyice pekiştirdi. ABD'de doğal olarak elindeki kullanılabilir assetlerinden en önemlisi olan silaha sarılarak politika yapmaya başladı. Kağıt piyasasına aşırı bağımlı olduğundan da sözlü olarak finans piyasalarını yönlendirmeye çalışıyor. Aptalca gözükse de tüm dünya Trump'la bu oyunu oynamaya hevesli. Burada sorun şu ki; ABD giriştiği askeri mücadelelerden maddi olarak kazanç sağlayamayacak, zararlı çıkacak. Petrol artık fark yaratan bir emtia değil bence ve petrol eksenli bu çatışmalar sadece 200 yıllık bir dönemin bitiş sancıları. ABD bu sancıları en şiddetli yaşayacak bölgenin ortasına konumlanarak Çin'e karşı politik manevralar yapmaktan öteye gidemeyecek ancak hiç kimse bu tür bir devrim döneminden kazançlı çıkabilecek öngörüye sahip değildir.

[deva-i dert]

ABD yüksek teknoloji ve uzay yarışındaki gücü haricinde kağıttan kaplana dönüşüyor ki iyi olduğu alanlar da son derece kırılgan. Durum böyle olunca başkan da kağıttan değerler üzerinde devamlı spekülatif hareketlerde bulunuyor öte yandan adam bu haliyle de kendini halkına kabul ettirerek onay aldı. Çin gibi organize bir güç ile ilk defa karşılaşan ve karşısında çaresiz kalan ABD'nin küçük çocuk tavırları sergilemesi de normal. Hatırlarsanız geçen yıl amerikayı yeniden harika yapmaya çalışıyordu ama sonuç alamadılar. Üretim, finansman, istihdam, stratejik hammaddeler, enerji gibi alanlarda Çin üstünlüğünü iyice pekiştirdi. ABD'de doğal olarak elindeki kullanılabilir assetlerinden en önemlisi olan silaha sarılarak politika yapmaya başladı. Kağıt piyasasına aşırı bağımlı olduğundan da sözlü olarak finans piyasalarını yönlendirmeye çalışıyor. Aptalca gözükse de tüm dünya Trump'la bu oyunu oynamaya hevesli. Burada sorun şu ki; ABD giriştiği askeri mücadelelerden maddi olarak kazanç sağlayamayacak, zararlı çıkacak. Petrol artık fark yaratan bir emtia değil bence ve petrol eksenli bu çatışmalar sadece 200 yıllık bir dönemin bitiş sancıları. ABD bu sancıları en şiddetli yaşayacak bölgenin ortasına konumlanarak Çin'e karşı politik manevralar yapmaktan öteye gidemeyecek ancak hiç kimse bu tür bir devrim döneminden kazançlı çıkabilecek öngörüye sahip değildir.

Sovyetler Birliği'nin yıkıldığı tarihlerde insanların bir gün ABD için 'kağıttan kaplan' yorumları yapacağını söylesek gülüp geçerlerdi muhtemelen. Süreç 'Batı Kapitalizmin'in mutlak zaferi olarak yorumlanmış ve sanki sonsuza kadar sürecekmiş gibi bir genel kabul içerisine girmişti insanlar. Hatta Francis Fukuyama'nın 'Tarihin Sonu' tezi akademik çevrelerde baştacı edilir hale gelmişti. 30-35 yılda ne kadar çok şey değişti. O zamanın 'Köylü Çin'i başta kendi coğrafyası olmak üzere dünyanın her tarafına nerdeyse her şeyi üretebilir hâle gelirken, 'Soğuk Savaş'ın mutlak galibi olarak sunulan ABD şimdilerde orta düzey bir güç olan İran'ı, hem de ikili girdiği savaşta bile, dize getiremez hale gelmiş durumda ve karşı tarafı müzakereye zorluyor. Tarih artık 'petrol biterse dünyanın sonu gelir' zaman diliminden 'petrolün artık yeni dünyada yeri kısıtlı' zaman dilimine geçiş aşamasında. Savaş nedeniyle petrol fiyatlarının artmış olması ve beraberinde getirdiği panik havası petrolün önemini tekrar artırmaktan ziyade belki de petrolden kaçışı hızlandıracak. Sürecin mimarlarından olan Trump'ın 'drill baby, drill' mottosu da belki trajikomik bir hatıra olarak yer alacak tarih sahnesinde. Kim bilir?

[deva-i dert]

'Barış geliyor, geldi, gelecek' söylemlerine rağmen ABD'deki ana endeksler 5 iş günüdür 200 günlük hareketli ortalamalarının altında seyrediyor ve üzerine atma çabaları da satışlarla sonuçlanıyor. Bunu genel bir düşüş trendinin teyidi olarak yorumlamak için belki erken, ama bir mesaj verdiği gerçeğini de inkâr edemeyiz.

ABD/İsrail-İran savaşında ABD Başkanı Trump tarafından piyasaya sürülen müzakere haberlerinin yoğunluğuna rağmen sahadaki gelişmeler henüz bu minvaldeki karşılıklı yumuşamayı doğrulayacak aşamada değil. Finans piyasaları iyimser haberleri satın almayı tercih etse de, güçlü bir geri dönüş hikayesi yazmak için yeterli momentuma henüz sahip değil.

Bu tip zamanlarda bireysel yatırımcı için en zor şey 'bekle-gör' stratejisini sabırla sürdürebilmek. 'Daha dibi mi gelecek?' sorusu ile 'Fırsat mı kaçırıyorum?' sorusu arasındaki ikilemde sıkışabiliyor insan.

Bu süreç eğer bir düşüş trendi ise, dipte olduğumuzu söylemek için oldukça erken. Endekslerin kritik ortalamalarının altında seyrediyor olması 'temkinli bekleyiş'in daha mantıklı olduğunu söylüyor aslında. Ama gerçek anlamda dip avcılığı peşinde olanlar için fiyatların temel ortalamaların üstüne gelmesini beklemek 'geç kalmak' ve 'çıkışın önemli bir kısmını kaçırmak' anlamına da geliyor. Bu da yaşanacak ikilemin bir parçası.

[deva-i dert]

- It's not what you buy, it's what you pay!
Önemli olan ne aldığın değil, ne ödediğindir!

- Success in investing doesn't come from buying good things, but buying things well.
Yatırımda başarı iyi şeyler almaktan değil, (aldığın) şeyleri iyi (doğru fiyatla/doğru zamanda/doğru şartlarda) almaktan gelir.

Howard Marks

[yelpaze]

Değerleme yapabilmenin önemini anlatan güzel sözler.

İran savaşıyla ilgili geçen hafta bir TV kanalında Doç. bir abimiz güzel bir değerlendirme yapmıştı. Bu mesele ABD-İsrail den ziyade ortadoğu coğrafyasında bir devrim dönemi olarak kabul edilmeli diyordu. Bence bu görüşü destekleyen çok sağlam veriler ve gerçekler var. Olaya bu açıdan bakıldığında yüzeysel bir barış beklentisinin pek inandırıcı olamayacağı aşikar. Söz konusu coğrafya bizim ticari ilişkilerimizin güçlü olduğu hatta bize para versinler diye umut bağladığımız yerler. Daha düne kadar merkez bankasının şu kadar parası var diyenler birden sus pus oldu.