Türkiye Ekonomisi, Faiz, USD,BIST, Büyüme ve Makro Ekonomik Deðerlendirmeler

[selka]

45 yaþýnda sisteme giren 10 yýl kalýp 56 yaþ koþulunu da tamamlamýþ olunca ,devlet katkýsýný da alarak emekli oluyor.Bu da hükümet için cazip gelmemiþtir zannýmca.

Devlet beni 46 yaþýnda otomatik BES e dahil etmiyor, 45 yaþýnda dahil ediyorsa....

Bende 45 yaþýnda beni otomatik dahil eden sisteme inanmadan dahil olurum....

Ancak yaþý 25 olan için bilemem...

Deðerli arkadaþlar;

Aslýnda bu tip þeyler ekonomilerde çok güzel iþlerdir... Kooperatifçilik, Gün Düzenleme, Sandýk, Vakýf gibi iþler...

Lakin güzel yönetilirse... Yöneticileri týpký kendi paralarýný yönetir gibi yönetirler ise bu tip FON lar, yani BES Kooperatifçilik, Gün Düzenleme, Sandýk, Vakýf gibi iþler inanýlmaz devasa boyutlara ulaþýrlar...

Lakin dediðim gibi 45 yaþýndayým bu tip kuruluþlarý layýðý ile yönetilen bir kaç dernek vakýf dýþýnda hepsi fýrýldak ve sonu hüsran olmuþtur....

O sebeple BES'in kuruluþ mantýðý çok güzel. Lakin etrafta yýllardýr bir tane özel emekli olan yani VAKIF emeklilikten emekli oldum, Koç Allianz dan emekli oldum þu kadar maaþ þu kadar tazminat aldým diyen yok...

Duyan bilen varsa lütfen buraya yazsýn; bizde bilelim....

Dediðim gibi bana daha önceki hüsranlardan yola çýkarak Türkiye'de ki mevcut BES sisteminin hüsran ile neticelenmemesi için hiçbir sebep yok...

[Miriel]

Sn.Miriel BES e olumlu bakmýyorum. Bu ülke bu tip olaylarý çok gördü. Memurlar için KEY adý altýnda milyonlarca TL topladýlar. Bir tane memur bu KEY fonundan ev sahibi olmuþ ise; iþte buraya internete daha da yazmam...

Bu tip þeyler kýsa sürede milleti söðüþlemek, fon yaratmak, bu kaynaðý krizlerde kullanýlmak üzere maliye politikalarýnda deðerlendirilir...

Lakin BES sistemi 45 yaþýndan sonra katýlýmcý almýyormuþ diye duydum... Eðer öyle ise bunu araþtýrmak gerekir. Demek ki FÝYAT/FAYDA oranýnda BES te belki de 45 yaþýnda yani son anda trene binmek bir nebze daha araþtýrma koþulu ile mantýklý olabilir...

Ama %100 emin deðilim.. Benim ki sadece RASYONEL GERÇEKCÝ yaklaþým.. Etrafýnýza bir bakýn sorun.. 10,000 emekliye sorun.. Nerden nasýl emekli olmuþlar... Eðer içlerinde 1/10000 oranýnda BES emekli yoksa düþünmek gerekir...

Teþekkür ederim Sn Selka;

Finansal okur-yazarlýðý oldukça kýsýtlý olan ve tasarruf alýþkanlýðý pek de olmayan kiþiler için aslýnda ben ilk etapta olumlu gibi düþünmüþtüm; çünkü her ay düzenli kenara koyulacak 150,200 veya 500 lira kiþinin seçimine göre farklý fonlarda deðerlendirilebilecek ve üzerine bir de 25% devlet katkýsý gelecekti.

Ancak geçmiþte yaþananlara yaþým yetmiyor denilebilir, o nedenle bu kýsým hakkýnda hiç bilgim yok malesef.

[human01]

arkadaþlar bes e geçeceðinize iþ,oyak yada koç vb gurublardan hisse almak bence çok daha mantýklý...bist yüksek dersenizde bir miktar altýn ve dolar pozisyonu almak mantýklý...bes de malesef emekli olan görmedim.devlet katýsý %25 deslerde onunda bir üst limiti var galiba..emin deðilim..Ama bes çok mantýllý gelmedi...
buraya bir bakýn derim.
https://twitter.com/TEMELANALIZCI

[enis]

Bes te %25 devlet katkýsýni emeklilik yaþýnýza kadar beklerseniz alýrsýnýz. 10 yýl öncesinde çýkarsanýz katký alamazsiniz deðiþiklik olmadý ise son zamanlarda. 2011 ve 2015 yýllarý arasýnda bes te bir miktar birikim yapmýþtým. Çeyrek altýn ve petkm hissesi ile kiyasladigimda o tarihte arada uçurum vardý. Kendiniz disiplinli davanýn her ay belirli miktar ayýlabiliyorsanýz bir enstrümana daha karlý çýkarsýnýz.

[device_name] cihazýmdan hisse.net mobile app kullanarak gönderildi.

[Miriel]

arkadaþlar bes e geçeceðinize iþ,oyak yada koç vb gurublardan hisse almak bence çok daha mantýklý...bist yüksek dersenizde bir miktar altýn ve dolar pozisyonu almak mantýklý...bes de malesef emekli olan görmedim.devlet katýsý %25 deslerde onunda bir üst limiti var galiba..emin deðilim..Ama bes çok mantýllý gelmedi...
buraya bir bakýn derim.
https://twitter.com/TEMELANALIZCI

Sn Human; bence de bu dediðiniz çok mantýklý ancak burada 3 faktör var;

- Bahsettiðimiz kiþinin finansal okur-yazarlýðý yok.
- Yatýrým yapýlan hisseler Koç-Oyak-Sabancý dahi olsa günlük hareketler birçok insaný rahatsýz ediyor ve kendini ekran baþýndan uzak tutacak sabýr ve bilgi herkes de yok. Ancak BES'te tam tersine görmüyorsunuz ve sizin adýnýza profesyoneller belirlediðiniz fonda iþ yapýyor mesela 70% Altýn ve 30%Sürdürülebilirlik endeksi hisseleri.
- BES'te belirlediðniz tutarý düzenli olarak veriyorsunuz ancak bu serbestken yine iþi bilmeyen biri için pek kolay deðil.

Yani eðer bahsedilen kiþi finans hakkýnda bilgisi olan ve düzenli olarak günlük hareketlerden uzak bir þekilde bu hisseleri almaya devam edebilecek biri ise sizin öneriniz çok makul, hiçbir itirazým yok ve hatta katýlýyorum. Ancak ortalama bir insaný ele alýrsak gerçekleþtirmesi pek kolay deðil sanýrým.

Katýlýr mýsýnýz bu dediklerime bilmiyorum?


"Yatýrým tavsiyesi içermemektedir"

[human01]

Sn Human; bence de bu dediðiniz çok mantýklý ancak burada 3 faktör var;

- Bahsettiðimiz kiþinin finansal okur-yazarlýðý yok.
- Yatýrým yapýlan hisseler Koç-Oyak-Sabancý dahi olsa günlük hareketler birçok insaný rahatsýz ediyor ve kendini ekran baþýndan uzak tutacak sabýr ve bilgi herkes de yok. Ancak BES'te tam tersine görmüyorsunuz ve sizin adýnýza profesyoneller belirlediðiniz fonda iþ yapýyor mesela 70% Altýn ve 30%Sürdürülebilirlik endeksi hisseleri.
- BES'te belirlediðniz tutarý düzenli olarak veriyorsunuz ancak bu serbestken yine iþi bilmeyen biri için pek kolay deðil.

Yani eðer bahsedilen kiþi finans hakkýnda bilgisi olan ve düzenli olarak günlük hareketlerden uzak bir þekilde bu hisseleri almaya devam edebilecek biri ise sizin öneriniz çok makul, hiçbir itirazým yok ve hatta katýlýyorum. Ancak ortalama bir insaný ele alýrsak gerçekleþtirmesi pek kolay deðil sanýrým.

Katýlýr mýsýnýz bu dediklerime bilmiyorum?


"Yatýrým tavsiyesi içermemektedir"

Sn.Miriel deðerli görüþleriniz için teþekkür ederim. Ýznizile birkaç konuya deðineyim.


Bu tür yatýrýmlara baþlamadan önce uzun vadeli yatýrým kavramýný iyi öðrenmek.muhtemel getirilerini iyi hesaplamak ve doðru enstrümana doðru kanaldan ulaþmak büyük önem arzediyor. Benim nacizane cahil kafamla size önerebileceðim bir kaç þey var.Herþeyden önce yatýrýmýnýz kesinlikle uzun avde olacak ise geçmiþ veriler örnek alýnarak geleceði yönelik beklentileri olan temettü verimi yüksek hisselere yatýrým yapmak gerekir. BES de yatýrým yapýlan bazý hisse senedi aðýrlýklý fonlarý incelediðimde bir çoðunun rahatlýkla kendim alabilirim diyebileceðim hisseler deðil.Bu muhtemel bir getiriyi azaltacak bir etken. Örneðin BÝST 25 temettü endeksi yada bist temettü endeksi hisselerinde temel deðerleri nedeniyle yatýrým yapmayacaðým birçok hisse var.

Ama ben kendime 15 hisse belirlerim.bunlarda temettü oraný yüksek yada ürettikleri ürünler gereði gelecek vadeden hisseler.Bunlarda düzenli aylýk alým yapýlýrsa mutlaka yüksek bir getirisi olacaktýr diye düþünüyorum.Tabi çok absürb bir kriz durumu olmaz ise..

[human01]

Sn Human; bence de bu dediðiniz çok mantýklý ancak burada 3 faktör var;

- Bahsettiðimiz kiþinin finansal okur-yazarlýðý yok.
- Yatýrým yapýlan hisseler Koç-Oyak-Sabancý dahi olsa günlük hareketler birçok insaný rahatsýz ediyor ve kendini ekran baþýndan uzak tutacak sabýr ve bilgi herkes de yok. Ancak BES'te tam tersine görmüyorsunuz ve sizin adýnýza profesyoneller belirlediðiniz fonda iþ yapýyor mesela 70% Altýn ve 30%Sürdürülebilirlik endeksi hisseleri.
- BES'te belirlediðniz tutarý düzenli olarak veriyorsunuz ancak bu serbestken yine iþi bilmeyen biri için pek kolay deðil.

Yani eðer bahsedilen kiþi finans hakkýnda bilgisi olan ve düzenli olarak günlük hareketlerden uzak bir þekilde bu hisseleri almaya devam edebilecek biri ise sizin öneriniz çok makul, hiçbir itirazým yok ve hatta katýlýyorum. Ancak ortalama bir insaný ele alýrsak gerçekleþtirmesi pek kolay deðil sanýrým.

Katýlýr mýsýnýz bu dediklerime bilmiyorum?


"Yatýrým tavsiyesi içermemektedir"

Yatýrýmcý psikolojisine gelir isek:
1- ) Burda dikkat edilmesi gereken husus günlük ekran takibi yapamamak gerektiðidir.Eðer anlýk ekran takibi yapýlýr ise insan beyninin bir bölümü alma yada satma yönünde bir eðilime giriyor.

2-) yatýrýmýn uzun vadeli olmasý nedeniyle ve aylýk düzenli alýmlar yapýlacak olmasý sebebiyle bir süre zararda olunabileceði durumunu kabullenmek gerekiyor.Düþüþleri alým fýrsatý olarak deðerlendirileceði düþünülmeli.

3- Mutlaka temeli saðlam hisseler almalý.Akþam yataða baþýmýzý koyduðumuzda huzurlu uyuyabilmeliyiz.

peki bu hisseler nasýl olmalý derseniz size acemice þunlarý söyleyebilirim.Yatýrým tavsiyesi olmadýðýný sadece acemice bir çalýþma olduðunu belirtmek isterim.

Borsada hisse senedi alýrken aslýnda þirkete ortak olduðumuzun bilince olmalýyýz. belki temsil açýsýndan pek de birþey elimize geçmese de þirketin dolaylýda olsa karýna ve zararýna ortak olmaktayýz. Bu nedenle bdoðru bir þirkete yatýrým yapmak hayati önem taþýr. Eðer hatýrlarsanýz Önceki yazýmda borsada oymak deðil yatýrým yapma olgusuna sahip olmak gerekliliðinden bahsetmiþtim. Daha anlaþýlýr bir þekilde bu konuyu anlatabilmek için aþaðýda maddeler halinde sýralamayý uygun gördüm.

Þirket Seçiminde dikkat edilmesi gereken unsurlarý þu þekilde madde madde sýralayabiliriz.



1-Þirket herþeyden önce güvenilir bir yönetime sahip olmalýdýr :

Borsada yatýrým yapanlarýn büyük bir kýsmý malesef hüsrana uðramaktadýrlar. Bu durumun temel nedeni yatýrýmcýlarýn bir þirkete yeterince araþtýrmadan yatýrým yapmalarýdýr.Þirketin sahiplerinin ve yönetiminin o ana kadar ne tür iþler yaptýklarýný ve þirketi nasýl yönettiðini ayrýntýlý olarak incelemek gerekmektedir.Borsadaki bazý þirket malesef sadece ve sadece yatýrýmcýlarý zarara uðratmayý amaç edinirler. Manipülatif iþlemler ile yatýrýmcýya mal yýkmaya çalýþýrlar.Eðer borsada bu tür þirketlerin varlýðýný araþtýrýrsanýz hiç de az olmadýðýný hemen farkedeceksiniz. Örneðin ismi lazým deðil ; bir þirketin hissesi 3 Tl ye kadar çýkartýlýp sonra 0,14 kuruþa kadar düþürülmüþtür. Þu anda da zaten tahtasý kapalý bulunmaktadýr. Ýþte bu nedenlerden ötürü þirketin sahibi ve yönetimi mutlaka iyice araþtýrýlmalýdýr.Sizlere önerim alacaðýnýz hissenin sahipleri koç,oyak, iþ bankasý gurubu gibi olsun. Kendini kanýtlamýþ yönetimler her akþam baþýnýzý yastýða daha rahat koymanýzý saðlar.

2-Hisse en az 8 dönem üst üste net kar açýklamýþ olmalý. Karlarýnda ciddi bir gerileme yaþamamalý:

Yeterince kar etmeyen ve bu karýný düzenli olarak artýrmayan þirketler gelecek vadedemezler. Kendisine faydasý olmayan bir þirketin yatýrýmcýsýna da faydasý beklenemez.Bazý þirketlerin yüksek karlar elde ettiði görülmekle beraber bilançolarýnda karlarýný saklamaya çalýþtýklarý ve þirketin karýna göre oldukça yüksek genel yönetim gideri gösterdikleri görülür.Hala çok karlý gözükseler de bu tür þirketlerden uzak durmalý. Dürüstlük olmazsa olmaz bir gerekliliktir.

3-Þirketin net karý ile esas faaliyet karý parelel hareket etmeli :

Net kar elde eden þirketlerin karlarýnýn büyük bir bölümünü esas faaliyetlerinden elde etmesi ve net karýn esas faaliyet karý ile parelel hareket etmesi þirketin istikbali açýsýndan çok önemlidir.Bu durum Þirketin ileri ki yýllarda da karýný devam ettirebileceðinin bir göstergesidir. Dönemsel duran varlýk satýþý vs. tek kalemlik gelirler ve neticesinde yüksek karlar yanýltýcý olacaktýr. uzun vadeli yatýrýmcý için önemli olan faaliyet karýn sürdürülebilirliðidir.

4- Þirket net karýný yatýrýmcýsý ile paylaþmalýdýr.

Kar eden þirket eðer bunun önemli bir oranýný yatýrýmcýsý ile paylaþýyorsa yani temettü veriyorsa yatýrýmcýsýna deðer veriyor demektir.Ýlerisi içinde yüksek temettü verimi; yeni yatýrýmcýlarý bu hisseye çekecek bir cazibe durumu oluþturacaktýr. Temettü hissedeki maliyetinizi düþürecek ve size yýllýk gelir kapýsý saðlayacaktýr. Bunun tek bir istisnasý olabilir. eðer þirket karýný ileride daha stratejik ürünler ürütmek için ARGE çalýþlmalarýna yatýrýyorsa düþük temettü verimi kabul edilebilir. Örneðin KORDSA ve ASELSAN gibi.

5-FK/Özsermaye karlýlýðý mutlaka 1,5 un üzerinde olmalýdýr: (bu oraný diðer köyden totenkoph hocadan aldým.ve gerçekten iyi çalýþýyor)

Ýçinzde oran analizini bilenler ne demek istediðimi anlayacaklardýr. eðer þirket borsada sektörüne göre yüksek FK oraný ile fiyatlanýyorsa ne kadar iyi olursa olsun sizi bir süre zararda bekletebilir.Uzun vadeli yatýrýmcý için çok ta sorun olan bir durum olmasada iyi bir alým yeri sizin yatýrýmýnýza daha çok motive olmanýzý saðlayacaktir.

6-Þirketin borç durumu risk oluþturmamalýdýr

Þirketlerin yeni yatýrýmlarý için alacaðý borçlar sorun teþkil etmeyecek olsa da bu durum yakýndan takip edilmeli ve þirketin özsermayesinin ve aktiflerinin bu borcun ne kadarýný karþýladýðý gözlemlenmelidir.. Ayrýca cari oranýn sektöre göre deðiþse de 1-1,5 dan yüksek olmasý tercih edilmelidir.

NOT: BU YAZI KENDÝ BLOÐUMDAN ALINMIÞTIR.

[Miriel]

Yatýrýmcý psikolojisine gelir isek:
1- ) Burda dikkat edilmesi gereken husus günlük ekran takibi yapamamak gerektiðidir.Eðer anlýk ekran takibi yapýlýr ise insan beyninin bir bölümü alma yada satma yönünde bir eðilime giriyor.

2-) yatýrýmýn uzun vadeli olmasý nedeniyle ve aylýk düzenli alýmlar yapýlacak olmasý sebebiyle bir süre zararda olunabileceði durumunu kabullenmek gerekiyor.Düþüþleri alým fýrsatý olarak deðerlendirileceði düþünülmeli.

3- Mutlaka temeli saðlam hisseler almalý.Akþam yataða baþýmýzý koyduðumuzda huzurlu uyuyabilmeliyiz.

peki bu hisseler nasýl olmalý derseniz size acemice þunlarý söyleyebilirim.Yatýrým tavsiyesi olmadýðýný sadece acemice bir çalýþma olduðunu belirtmek isterim.

Borsada hisse senedi alýrken aslýnda þirkete ortak olduðumuzun bilince olmalýyýz. belki temsil açýsýndan pek de birþey elimize geçmese de þirketin dolaylýda olsa karýna ve zararýna ortak olmaktayýz. Bu nedenle bdoðru bir þirkete yatýrým yapmak hayati önem taþýr. Eðer hatýrlarsanýz Önceki yazýmda borsada oymak deðil yatýrým yapma olgusuna sahip olmak gerekliliðinden bahsetmiþtim. Daha anlaþýlýr bir þekilde bu konuyu anlatabilmek için aþaðýda maddeler halinde sýralamayý uygun gördüm.

Þirket Seçiminde dikkat edilmesi gereken unsurlarý þu þekilde madde madde sýralayabiliriz.



1-Þirket herþeyden önce güvenilir bir yönetime sahip olmalýdýr :

Borsada yatýrým yapanlarýn büyük bir kýsmý malesef hüsrana uðramaktadýrlar. Bu durumun temel nedeni yatýrýmcýlarýn bir þirkete yeterince araþtýrmadan yatýrým yapmalarýdýr.Þirketin sahiplerinin ve yönetiminin o ana kadar ne tür iþler yaptýklarýný ve þirketi nasýl yönettiðini ayrýntýlý olarak incelemek gerekmektedir.Borsadaki bazý þirket malesef sadece ve sadece yatýrýmcýlarý zarara uðratmayý amaç edinirler. Manipülatif iþlemler ile yatýrýmcýya mal yýkmaya çalýþýrlar.Eðer borsada bu tür þirketlerin varlýðýný araþtýrýrsanýz hiç de az olmadýðýný hemen farkedeceksiniz. Örneðin ismi lazým deðil ; bir þirketin hissesi 3 Tl ye kadar çýkartýlýp sonra 0,14 kuruþa kadar düþürülmüþtür. Þu anda da zaten tahtasý kapalý bulunmaktadýr. Ýþte bu nedenlerden ötürü þirketin sahibi ve yönetimi mutlaka iyice araþtýrýlmalýdýr.Sizlere önerim alacaðýnýz hissenin sahipleri koç,oyak, iþ bankasý gurubu gibi olsun. Kendini kanýtlamýþ yönetimler her akþam baþýnýzý yastýða daha rahat koymanýzý saðlar.

2-Hisse en az 8 dönem üst üste net kar açýklamýþ olmalý. Karlarýnda ciddi bir gerileme yaþamamalý:

Yeterince kar etmeyen ve bu karýný düzenli olarak artýrmayan þirketler gelecek vadedemezler. Kendisine faydasý olmayan bir þirketin yatýrýmcýsýna da faydasý beklenemez.Bazý þirketlerin yüksek karlar elde ettiði görülmekle beraber bilançolarýnda karlarýný saklamaya çalýþtýklarý ve þirketin karýna göre oldukça yüksek genel yönetim gideri gösterdikleri görülür.Hala çok karlý gözükseler de bu tür þirketlerden uzak durmalý. Dürüstlük olmazsa olmaz bir gerekliliktir.

3-Þirketin net karý ile esas faaliyet karý parelel hareket etmeli :

Net kar elde eden þirketlerin karlarýnýn büyük bir bölümünü esas faaliyetlerinden elde etmesi ve net karýn esas faaliyet karý ile parelel hareket etmesi þirketin istikbali açýsýndan çok önemlidir.Bu durum Þirketin ileri ki yýllarda da karýný devam ettirebileceðinin bir göstergesidir. Dönemsel duran varlýk satýþý vs. tek kalemlik gelirler ve neticesinde yüksek karlar yanýltýcý olacaktýr. uzun vadeli yatýrýmcý için önemli olan faaliyet karýn sürdürülebilirliðidir.

4- Þirket net karýný yatýrýmcýsý ile paylaþmalýdýr.

Kar eden þirket eðer bunun önemli bir oranýný yatýrýmcýsý ile paylaþýyorsa yani temettü veriyorsa yatýrýmcýsýna deðer veriyor demektir.Ýlerisi içinde yüksek temettü verimi; yeni yatýrýmcýlarý bu hisseye çekecek bir cazibe durumu oluþturacaktýr. Temettü hissedeki maliyetinizi düþürecek ve size yýllýk gelir kapýsý saðlayacaktýr. Bunun tek bir istisnasý olabilir. eðer þirket karýný ileride daha stratejik ürünler ürütmek için ARGE çalýþlmalarýna yatýrýyorsa düþük temettü verimi kabul edilebilir. Örneðin KORDSA ve ASELSAN gibi.

5-FK/Özsermaye karlýlýðý mutlaka 1,5 un üzerinde olmalýdýr:

Ýçinzde oran analizini bilenler ne demek istediðimi anlayacaklardýr. eðer þirket borsada sektörüne göre yüksek FK oraný ile fiyatlanýyorsa ne kadar iyi olursa olsun sizi bir süre zararda bekletebilir.Uzun vadeli yatýrýmcý için çok ta sorun olan bir durum olmasada iyi bir alým yeri sizin yatýrýmýnýza daha çok motive olmanýzý saðlayacaktir.

6-Þirketin borç durumu risk oluþturmamalýdýr

Þirketlerin yeni yatýrýmlarý için alacaðý borçlar sorun teþkil etmeyecek olsa da bu durum yakýndan takip edilmeli ve þirketin özsermayesinin ve aktiflerinin bu borcun ne kadarýný karþýladýðý gözlemlenmelidir.. Ayrýca cari oranýn sektöre göre deðiþse de 1-1,5 dan yüksek olmasý tercih edilmelidir.

NOT: BU YAZI KENDÝ BLOÐUMDAN ALINMIÞTIR.

Sn. Human her iki mesajýnýz için de teþekkür ederim. Yazýnýzý blogdan daha önce okumuþtum; bu soruyu aslýnda soran benim bir yakýným ve þu anki iþ yoðunluðu ile zannedersem buna hiç vakit ayýramaz. O nedenle BES'i düþünüyor ve benden araþtýrmamý rica etti benim eðitim alaným da bu olduðu için. Ýlk etapta finansal okuryazarlýðý olmayan biri için bana mantýklý gözükmüþtü ama araþtýrmaya devam ediyoru bakalým..