Originally Posted by
Cautionary
Madem orta geldi, topu göðsümde yumuþatýp, voleyi çakayým. Sektörün içinde yýllarca bulunmuþ ve stratejik planlama yapmýþ birisi olarak, sektöre ve detaylara hakimim. Bu nedenle diðer sektörlere göre daha net ve kendinden emin konuþabilirim.
i-) Önce ttkom a bakalým. Bundan 6 yýl kadar önce ttkom konusunda üst yönetime bir sunum yapmýþtým. Finansal olarak döviz açýk pozisyonunun büyük bir risk olduðunu, temettü ödemelerinin þirketin finansallarýný bozduðunu belirtmiþtim özetle. 2018 de yaþanan kur krizi bu görüþümü doðrulamýþtý. Köprünün altýndan çok sular aktý. 6 yýl önce kesinlikle uzun vade yatýrým önermezdim. Ancak mevcut durumda kur riskleri kontrol altýna alýnmaya çalýþýlýyor, bankalarýn aktif bir þekilde yönetimde olmasý finansal olarak doðru adýmlar atýlmasýna olanak saðlýyor. 6 yýl önce kesinlikle alým önermezsen, þu anda nötr görüþteyim. Zira sektör ciddi capex yatýrýmlarý gerektiren, inovasyonun ön planda olduðu, uzun vadeli düþünülmesi gereken bir sektör. Ttkom un mevcut yapýsýyla bu yatýrýmlarý yapmadý zor. Zaten bankalar elindeki hisseleri ilk fursatta devretmeye çalýþacaklardýr. Mevcut durumda Türkiyeâ��ye bu çapta bir yatýrým gelmesi zor. Ayrýca Vodafone da uygun bir ortam oluþtuðunda tr den çýkmak isteyecektir. Tcell in ana ortaðý Sonera bile þartlar uygun olsa çýkmak isteyebilir. Yani, sektörde hemen her oyuncunun çýkmak isteyeceði bir ortam var. Bu þartlarda, yüksek fiyatlama zor, deðeri normalin biraz üzerine çýksa fýrsatý deðerlendirmek isteyen çok oyuncu olacak.
Neden tüm sektörde bu kadar çýkmak isteyen oyuncu var? Aslýnda bu sorunun cevabýný yerelde deðil, dünya genelinde aramak lazým. Nasýl bankacýlýk sektörü tüm dünyada düþüþte, Telekom sektörü de ayný durumda. Yani klasik bankacýlýk nasýl ölüyorsa, klasik ses ve data taþýyýcýlýðý yapan Telekom operatörleri de ayný pozisyonda. Eurostoxx bankacýlýk endeksi, global Telekom operatörleri ve tr deki operatörlerin son 20 yýldaki piyasa deðeri trendlerine bakýlacak olursa, bahsettiðin trendin piyasada fiyatlanmýþ halini göreceksiniz.
Neden böyle? 2000 lerdeki internet devrimi, zamanla oyunu tümden deðiþtirdi. Klasik ses ve data taþýyýcýlýðý yapan operatörler iþin hamallýðýný yaparken, katma deðer yaratan, iþin kaymaðýný yiyen app based þirketler çýktý ortaya. Bugün dünyanýn en büyük piyasa deðerine sahip meþhur firmalarý hep benzer kapsamda düþünülebilir. Facebook( whatsapp, instagram), Twitter, netflix, Apple, Amazon, Google (youtube), yani namý diðer FAANGT.
Bu genel çerçeveyi þunun Ýçin çizdim. Son geliþmeler Telekom firmalarýnýn önemini daha da arttýrdý, evet. Gelecekte daha da hayati öneme sahip olacaklar, doðru. Ama iþin kaymaðýný þimdiye kadar olduðu gibi, bundan sonra da FAANGT yemeye devam edecek gibi. Önceleri klasik Telekom operatörleri bu þirketleri görmezden geldi( ignore aþamasý), sonra görmezden gelinmeyecek kadar büyüdüklerinde savaþmaya çalýþtýlar(yenildiler)..son 10 yýlda da seviþmeye çalýþýyorlar, ama makasý hep karþý taraf alýyor. Sonuçta Telekom operatörleri de benzer uygulamalar çýkarýp geleceðe hazýrlanmaya çalýþýyor...yapabildikleri ölçüde mücadele etmeye çalýþýyorlar.
Sektörde bir diðer önemli ve global sorun daha var. Telekom sektörü kamunun aðýr vergi yükü ve regülasyonlarý altýnda oyunu oynamaya çalýþýyor. Zaten bu yüzden pek çok ülkede kamu önemli oyuncu ve ana hissedar. Bu baþlý baþýna büyük sorun. Çünkü kamu bir iþin önemli bir hissedarý ve kural koyucusu ise, orada verimsizlik ve hantal yapý kaçýnýlmaz oluyor. Telekom firmalarý aþýrý regülasyon ve vergi yükü altýnda inlerken, büyük ama hýzlý balýklar (FAANGT) arayý her manada açmaya devam ediyor.
Eðer bu analizi hala okuyor ve tcell hakkýnda söyleyeceklerimi hala merak ediyorsanýz ( ki artýk sektöre olan inancýnýz darbe almýþ olabilir), talebinizi belirtin, tcell e özel bir analizi ayrýca yapayým.
Yer Ýmleri