Dolarda Yükseliþ Kaçýnýlmaz III

[Tinaz]

O halde, dolar ne fiyata gelirse gelsin, kiþi onu bozdurduðunda TL. alacak ve dolar bankalar sisteminde sürekli kalacak ve kredi hacmi artmaya devam edecektir.

Bu durumda tek risk, kiþilerin bankalardan dolarlarýný nakit istemeleri diyebilirmiyiz ?

Çünkü, darphane matbasý elinde olduðu sürece TL. arzýnda bir sýkýntý olmaz.

[rxpu]

O halde, dolar ne fiyata gelirse gelsin, kiþi onu bozdurduðunda TL. alacak ve dolar bankalar sisteminde sürekli kalacak ve kredi hacmi artmaya devam edecektir.

Bu durumda tek risk, kiþilerin bankalardan dolarlarýný nakit istemeleri diyebilirmiyiz ?

Bu bence bir risk deðil zira verilebilecek miktar (likidite) toplam mevduat miktarýnýn %3 ila %5'i ile sýnýrlý bunun ötesinde bir ödeme zaten dünyanýn neresine gidersek gidelim birkaç nedenden dolayý yapýlamaz.

[rxpu]

Forumdaþlar herkese iyi akþamlar. Uyku zamaný .

Yarýn görüþürüz.

[ekfuture]

Anlaþamadýðýmýz nokta þurada ben diyorum ki o 1 milyar $ DTH'ý da zaten 900 milyon dolar kredi hacmi yarattý. Baþlangýçta zaten öyle bir DTH yoktu.Çok daha azý vardi. Kredi hacmi arttýkça DTH ta arttý. Bu söylemimi merkez bankasýnýn dar ve geniþ para arzý hesaplamalarýna bakarak ta teyid edebiliriz. En son baktýðýmda 2 Trilyon TL (döviz dahil) geniþ arz için 500 milyar TL (döviz dahil) dar arz vardý.

Yapýlan araþtýrmalara göre dünyadaki toplam paranýn neredeyse %80'ini krediler yaratýyor. Merkez bankalarýnýn rolü sanýldýðýndan çok daha az. Her ülkede de ZK yok. ZK olmadýðýnda kredilerin ne hýzda para yaratacaðýný bir düþünelim.

1 Milyar dolarý DTH'ý 900 milyon dolar kredi yarattý derken bir hususu gözden kaçýrýyorsunuz. Burada basit bir matematik iþlemi söz konusu deðil, matrixle ifade edilebilecek bir mekanizma söz konusu.

1 milyar dolarý 900 milyon dolar kredi bir kerede yaratmýyor. Baþlangýç mevduatý krediyi kredi tekrar mevduatý, mevduat tekrar krediyi þeklinde uzayýp gidiyor. Yani mevduatla kredi birbirinin artýþýný tetikliyor ve kredi ve mevduat rakamlarý karþýlýklý olarak kademeli olarak artýyor. Dediðim gibi kaydi para sistemi 100 birimlik bir ilk mevduat tutarýyla baþlayýp sonunda ilave 900 birimlik kredi ve 900 birimlik mevduat yaratýyor. Sistemin özünde bu var. Daralma olacaksa da bu karþýlýklý olacak, bu da ekonomi de kriz durumuna karþýlýk gelecektir.

[Tinaz]

O halde durum o kadarda korkulacak bir noktada deðil.

Türkiye, büyük bir ekonomiye sahip, ve gereðinden çok fazla vergi topluyor.

Yabancýlar çoðunlukla bunu doðru deðerlendiremiyor.

Bir düþünün, bütün Türkiye'de, kaç simitçi, kaç çay ocaðý, kaç termosta çay satan , midyeci, pilav nohutçu, çerez satanlar, dondurmacý, pazarlarda tezgah açan kiþiler ve kenara yanaþan kaç kamyon vs. Bunu saysak sayfa dolar, yabancýlarýn anlamadýðý bu.

Ev tamir iþleri yapan, muslukçu, elektrikçi, uydu ayarcýsý vs evlere hizmet veren onbinler var.

Belki çoðu kayýt dýþý ama bir ticaret var ve sürüyor, kayýt dýþý da olsa, çarpan faktörü çalýþýyor.

Tüm bunlarý göz önüne alýrsak, ülkenin hala yönetilebilir olduðunu düþünüyorum.

O nedenle kimse kimsenýn dolarýný TL. çevirecek gibi bir endiseye kapýlmamasý lazým.

O ankette, % 31 oran 7 olursa satarým, diðer %31 fiyat ne olursa olsun satmam demeleri, konut fiyatlarýndaki duruma benziyor.

Paranýn satýn alma gücü düþtükçe, haklý olarak, konut satanlar da fiyatý yukarý çekiyor.

Bu enflasyondan kurtulmak lazým, bu konu en az milli güvenliðimiz kadar önemli.

[Tinaz]

Peki Çarpan etkisi nedir ?

Çarpan etkisi, otonom (baðýmsýz) yatýrýmlardaki bir deðiþikliðin milli gelirde meydana getireceði artýþlar veya azalýþlardýr. Bu kavramýn özünde, her otonom yatýrýmýn bir harcama ve gelir akýmýna yol açmasý olayý vardýr.

Gelirin, bilindiði gibi tüketim ve tasarruf gibi iki fonksiyonu vardýr. Buna göre, gelir elde edenlerin yapacaklarý tüketim harcamalarý, yine baþkalarýnýn gelirini oluþturacaðýndan, harcama ve gelir akýmý ikinci, üçüncü, dördüncü vb. biçiminde sürüp gidecektir.

Bu þekildeki bir gelir ve harcama akýmý sonuçta, yatýrým amacýyla harcanan miktarý aþmýþ olacaktýr. Þu halde çarpan, yatýrýmdaki bir çoðalýþýn meydana getireceði gelir artýþýný (veya tersi) ifade eden miktarsal bir katsayýdýr.

[ekfuture]

O halde, dolar ne fiyata gelirse gelsin, kiþi onu bozdurduðunda TL. alacak ve dolar bankalar sisteminde sürekli kalacak ve kredi hacmi artmaya devam edecektir.

Bu durumda tek risk, kiþilerin bankalardan dolarlarýný nakit istemeleri diyebilirmiyiz ?

Burada kredi mekanizmasýnýn yalnýzca teorik olarak arz tarafýna bakýyoruz. Arz olsa bile bankacý kredi portföyünü büyütmekte zorlanabilir. Þu anda bankacýlýk sektörü bu açýdan sýkýntýlý günler yaþýyor. Elinde döviz olsa bile bunu kullandýracaðý müþteri bulmakta zorlanýyor. Kredi isteyenler boðazýna kadar borca batmýþ, ödeme güçlüðü içindeki firmalar. Bankalarýn kredi vermeyi uygun bulduðu müþteriler ise ekonomik ortamý yeni yatýrýmlar yapmaya uygun görmediðinden kredi talebinde bulunmuyor.

[Tinaz]

Yukardaki yazýda, belkide 90 Milyonu besleyen bir hayvancýlýk sektörü var, hayvan pazarlarýnda ticaret sürüyor.

Burada deðindiðimiz hayvancýlýðýn karlý olup olmamasý konusu deðildir.

Al-satýn sürmesi ve çarpan faktörünün iþlemesidir.

Belki yine çoðu kayýt dýþý ama ticaret sürüyor, sürmesi lazým, çünkü insanlar günde 3 kez acýkýyor.