Merhaba,
Kendimce alýntýlar yaparak bir özet hazýrladým. Çeþitli örnekler içeriyor. Tek doðru budur diyemem. Dikkatimi çekenleri seçtim. Alýntýlar karýþtýðý için isimlerini yazamadým, þimdiden özür dilerim. Aslýnda bir el kitabý gibi toparlasak çok güzel olmaz mý?
Beyaz Yaka Yatýrým Koçluðu Özet
Amaç: 65 yaþ SGK emekliliðini beklemeden 50 li, hatta 40 lý yaþlarda emekli olabilmek veya finansal özgürlüðü yakalamak
Nasýl: Birikim yaparak ve birikimlerimizi uzun vadeli yatýrýmlara yönlendirerek.
1. Çok çalýþ gelirini artýr.
2. Çok agresif bir þekilde tasarruf et yani imkanlarýnýn çok çok altýnda yaþa.
3. Tasarruflarýný çok iyi yatýrýmlara yönlendir.
Not: Aylýk harcamalarýmýzý not ederek birikim yapabileceðimiz miktarý hedefleyip sonraki aylarda öncelikle birikimimizi ayýrýp kalan meblað ile ihtiyaçlarýmýzý giderebiliriz. (tasarruf elindekini harcadýktan sonar kalan para deðildir, önce tasarruf yapýlýr sonra kalan para ona göre harcanýr.)
1. Biriktirmeye erken baþlamak,
2. Ara vermeden büyük bir disiplinle bu iþi sürdürmek
3. Her yýl ortalama %6 getiri saðlamak... Dolar bazlý %6 getiri çok kolay gibi gözükse de, az ama istikrarlý getiri uzun vadeli yatýrým için çok önemli.
Yatýrým Araçlarý: BES, Vadeli Hesaplar, Döviz, Gayrimenkul, Eurobond, Likit fon, Bono-Devlet Tahvili, Hisse Yatýrýmý vs.
Yumurtalarý tek sepete koyma (Yatýrýmlarý çeþitlendirme)
1-) %20 konut(oturulan ev, ya da yazlýk vs.)
2-) %25 arsa-tarla vs.
3-) %20 sabit getirili enstrümanlar (mevduat, tahvil-bono, euro bond)...bunun yarýsý dövize endeskli, yarýsý tl bazlý olabilir... BES de bu baþlýk altýnda deðerlendirilebilir... Sonuçta BES te aðýrlýklý olarak risksiz ve çok uzun vadeli yatýrýmlarý tutma taraftarýyým... Ve bu madde son liman gibi düþünülmeli, batmadýkça buradaki varlýða dokunmayacaksýn.
4-) %10 gram altýn,
5-) %5 binek araç
6-) %15 hisse senedi
7-) %5 likit fon
Hisse Senedi
Hisse senedi yatýrýmýný ikiye ayýrabiliriz,
1-) Uzun vadeli, aylýk gelirin %1-5 i ya da tasarruflarýn %10-30 u ile düzenli aylýk olarak belirlenen hisselerde alým yapýlmasý... Burada alým zamaný ay sonlarýdýr ve satýþ yapýlmaz... hedef 10-15 sene sonra ciddi bir temettü geliri ve hisse fiyat atýþý ile portföy büyümesidir... Önemli olan alýnacak hisselerin seçimi ve performansý zayýf kalan hisselerin elden çýkartýlýp yenilerinin eklenmesidir... Yani alým ya da satým mekaniktir, zamaný bellidir. Sadece yýlda 1-2 kez portföydeki hisseler deðerlendirilir ve kalacak ve gideceklere karar verilir. Hisse seçimi kritik konudur.
2-) Hisse senedine ayýrabileceðiniz belli bir birikiminiz var. 50-250K arasý diyelim... Þimdi birinci yöntem burada iþe yaramaz. Çünkü bir anda yüklü bir giriþ yapacaksýnýz. Bu parayý borsa tepede iken girmiþ olursanýz, uzun yýllar zararýnýzý çýkarmanýz mümkün olmayabilir. Birinci yöntemde sýfýrdan ve her ay 100-500 tl gibi bir rakam sokarak yatýrým yapacaðýnýz için giriþ zamaný ÇOK önemli deðildir... Ama bu maddede giriþ rakamý-zamanlama çok önemli hatta HAYATÝ dir.
Bu nedenle her iki yatýrým türünde de hisse seçimi önemli olmasýna raðmen, ikinci madde de hataya toleransýnýz daha az olacaðý için hisse seçimi hayati önemdedir.
Hisse Senedi alýrken dikkat edilmesi gerekenler
Kendinize en az 4-5 hisse secin.
Sahibi kim?
Temettü veriyor mu?
Kriterlerinden geçsin.
Sonra aylýk gelirinizin en az %10 u ile her ay ucuz pahalý demeden bu hisselerden 20 sene boyunca biriktirin.
Kriz durumlarýnda ise olanaklarý zorlayarak gelirinizin %20-30'u ile hisse alin.
20 sene boyunca aldýðýnýz temettüleri de yeni hisse alýmýnda kullanýn.
***
Önce ilk iki olmazsa olmaz kritere bakarým. (Sahibi kim ve temettü veriyor mu?)
Buradan 20 yýllýk aylýk log grafiðine bakarým, belirgin bir trend var mý?
Varsa 45 dereceye yakýn mý?
Sonra 200 haftalýk ve 200 günlük EMA ne yöndeler?
Kendi fiyat nereden nereye gelmiþ?
Son 2 yýlda yatýrým vs. var mý?
Son çeyrekler nasýl bilançolarda?
Tüm bunlardan sonra ilk giriþ mi olacak?
Blok alým mý olacak?
Ekleme mi olacak? Karar veririm.
Ben ne kadar yazsam da bu isleri belli bir tecrübe ýþýðýnda okumadan bir þey anlayamazsýnýz.
Her þey zamanla olur..
Bu zamaný bos geçirmeyeceksiniz, sürekli merak edip okuyacaksýnýz.
Para biriktirdiðiniz gibi bilgi ve tecrübe de biriktireceksiniz.
***
i-) Ortak olunan firmanýn sahibi kiþi, aile, grup iþ ahlaký, mazisi, dürüst-güvenilir olmasý
ii-) Öz sermaye karlýlýðýnda istikrar
iii-) Zarar etmemesi, az çok kar edebilmesi
iv-) Uzun dönemli kar trendi
v-) Esas faaliyet karýndaki düzenli artýþ
vi-) Temettü verimliliði
vii-) fk
viii-) Gördüðü son tepeden %50 kadar geri çekilmiþ olmasý
***
Benim teorim þu, bir hisse, yukarýda bahsettiðim gibi özel koþullara sahip istisnai bir hisse deðilse... Üstün performansý sayesinde her yýl ortalama enflasyon üzerinde %20 ve daha fazla getiri getirirse... 4 yýl sonra "grafik pahalý" hale gelir. Nedir grafik pahalý,
i-) fk, pd/dd, ina vs. pek çok deðerleme yöntemi ile ilgilenmez. Sadece geçmiþ yýllardaki fiyat artýþ performansýna bakar ve belirlenen kriter üzerinde bir artýþ yaþamýþsa... Bu hisse için grafik pahalý denir. Ýsminin, cisminin, diðer tüm parametrelerinin bir önemi yoktur... Bu hisse pahalýdýr ve uzun vadeli olarak portföye alýnmamalýdýr.
ii-) teknik analiz ile ilgilenmez, bir hisse tepeden yarý fiyatýna inmiþ bile olsa hala grafik pahalý olabilir.
iii-) basit bir hesapla hisse son 4 yýlda ortalama yýllýk %19 artmýþsa 4 yýlda 2 katýna çýkmýþtýr... Ve bu getiri enflasyon hariç %8 lik bir getiri olduðu için makul bir artýþtýr...8 yýlda 4 e katlamasý da makuldür bu þekilde.
Ama hisse 8 yýlda 7-8 katýna çýkmýþsa... Bu hissenin bu performansý rekabet koþullarý ve piyasaya girecek yeni oyuncular, ya da diðer oyuncularýn yapacaklarý hamleler nedeniyle sürdürebilmesi imkânsýzdýr.
Ben bu kriteri 1. kriter olarak þöyle uyguluyorum: hisseleri pek çok kriter ile eledikten sonra finale kalan hisselerin en az 4 yýllýk, eðer mazisi daha eskiyse 8 yýllýk grafiklerine bakýyorum...(hatta bazý durumlarda 20 sene kadar geri gitmemiz gerekebilir...örneðin gübre fabrikalarý)..bu iki parametreden birinde grafik olarak pahalý çýkýyorsa ALMIYORUM.
Benim içim 1. sýra koþul bu. Aslýnda bu koþulu 1 ya da 0 koþulu gibi kullanýyorum... Bu koþul saðlanmýyorsa... Hisse diðer tüm koþullarý saðlamýþ olsa bile almýyorum.
Ne demiþtik her 4 yýl için 2 kat, 8 yýl için 4 kat getiriler makul... Zira ilgilendiðimiz hisseler zaten baþarýlý, performansý iyi hisseler... Ama bu getiriler 4 yýl için 4 kat, 8 yýl için 8 kat sýnýrlarýný aþýyorsa kesinlikle ilgilenmiyorum.
Anlatmak istediðimi 1-2 hisse üzerinden örneklerle anlatacaðým.
Yer Ýmleri