Borsa Felsefesi, Borsacı Kafası.

[TRENDHOUND]

Yukarıdaki 6 maddeye çok önemli bir ilave yapacağım; 2023'ten itibaren faizler ABD'de sıfırdan %5'e ve bizde %70'lere yükseldiği halde borsa endeksleri yükselmeye devam etti.

Bunun mantıklı bir açıklaması var hocam. Faizler (özellikle de gösterge olan) 2 bileşenden oluşur: yıllık enflasyon oranı ve yıllık reel büyüme beklentisi. Eğer faizler yükseliyorsa ya enflasyon oranı artıyordur ya da reel büyüme. Yukarıda bahsettiğiniz olayda ABD de bu 2 bileşenden ikincisi söz konusuydu yani ekonomi hızla büyüyordu ve bu durum artan karlılık nedeniyle borsaya için pozitiftir, nitekim ABD de aynen böyle oldu ve borsa güzel prim yaptı. TR de ise birinci neden söz konusuydu ve bu durumda piyasa hisse fiyatlarını enflasyona göre uyarlayıp yukarıya çekti., dolayısıyla da BİST çok güzel prim yaptı. 😊

[yelpaze]

İşte bende bunu anlatmaya çalışıyorum hocam, başta katılmıyorum deseniz de aynı sonuca ulaşıyoruz sanki?
Enflasyon şirketler cephesinde, dolayısıyla borsalarda olumsuzluğa neden olmadı halbuki FED faiz artırımı sürecinin başlangıcında herkes ne diyordu? Yüksek faiz borsadaki fonları sabit getiriye kaydırarak zarar verir!!!
Borsaların tahvil piyasasının yerini almasının bir sonucu da, enflasyon hedeflemesinin çok da önemli olmayacağıdır zira şirketler enflasyonu hızlıca ürün ve hizmet fiyatlarına yansıtma şansına sahip.

Burada ezilen halk olur ve siyasi sonuçların doğması beklenir ama baskıcı rejimler sayesinde bu sorun da çözülüyor günümüzde. Politikacılar din, milliyetçilik başta olmak üzere bazı duyguları sömürerek kendilerine bir taban oluşturma ortamı bulmuştu, şimdi bu sayede yüksek enflasyona rağmen koltuklar korunuyor.

Bu siyasal ortamı oluşturan şey de 2008 krizi sonrası yapılanlardır. Nobel ödüllü ekonomi akademisyenlerinin cehaletini kabullenen siyasetçiler bu dönemin zeminini hazırladı. Daha önce konuştuğumuz konular.

[TRENDHOUND]

Hocam bu yorumun dört dörtlük olmuş eline sağlık 👍

[yelpaze]

-imalat sanayimizle ilgili gelen veriler pek iç açıcı değildi, borsa şirketlerinin bilançoları ve karlılıklar zaten durumu göz önüne seriyor. Gerçekleşmiş verileri bir kenara bıraksak gelecek için de umut verici bir hikaye verilemiyor piyasaya.
-son yıllarda en önemli dayanağımız turizm ve yurtdışı taahhüt işleri ile elde edilen gelirlerdi, savaş bu kaynakları ciddi ölçüde sorgulanır hale getirdi hatta gerçekleşmeler başladı.
-Kasada var dedikleri döviz rezervlerir geçen sene Mart ayında gördüğümüz gibi gene günler içinde eriyip gidebiliyor.
-Dış ve iç finansman koşulları bozuldu.
-En önemli iki açık kalemlerimizden ikincisi petrol, fiyatı katlandı. İlki yüksek teknoloji elektronik ürünler özellikle çipler ve devreler, enerji üretiminde kullanılan bileşenler, iletişimde kullanılan cihazlar vs. burada da petrol faturası kadar bir tutar olması bir yana bu ürünlerin fiyatları da sert yükseldi hatta temin edilme sıkıntıları var.
-Birde bunların üzerine altın fiyatları düşer ve heyecanla bu ralliye son dahil olanlar panik yaparsa TL üzerinde baskı artabilir.
-Jeopolitik gelişmeler de ülkeyi 2003 yılındakine benzer siyasi koşullara sürükleyebilir.

Döndük dolaştık 2003 yılına geri geldik ama o dönem sahip olduğumuz milli varlıkların çoğu artık yok, borçlar da katlanarak arttı. Öte yandan milli gelir ciddi bir artış gösterdi, bunu sağlayan liderimize teşekkür ederiz.

[TRENDHOUND]

....... Döndük dolaştık 2003 yılına geri geldik ama o dönem sahip olduğumuz milli varlıkların çoğu artık yok, borçlar da katlanarak arttı. Öte yandan milli gelir ciddi bir artış gösterdi, bunu sağlayan liderimize teşekkür ederiz.

Hocam borçlar cephesinde ciddi bir sorun yok gibi gözüküyor. Kamu artı özel TR net borcu yıllık GSMH nin sadece %21 i. Kamu borcu ise %14 ü. Tabii açıklanan GSMH nin hormonlu olduğunu biliyoruz, işte bu bir sorun yaratabilir.

[TRENDHOUND]

İmalat sektörü ciddi darboğazda. GSMH deki payı da %18 e inmiş yani tarihindeki en düşük orana. Hizmet sektörünün payı ise tarihi zirvede. Kişi başına düşen yıllık gelirin dev adımlarla atmasının yan ürünüdür. bu.

[yelpaze]

Değerli arkadaşlar
Borç verilerini biraz hatalı değerlendiriyoruz, sonra da üzülüyoruz.
Borcun milli gelire oranının düşüklüğünü dile getirirken dayanağımız ne?
İngiltere, Avrupa veya ABD'de bu oran %100'ün üstünde diye bizimkini düşük kabul ediyoruz, tehlikeli bir rahatlık bu.

Adamlar göçmen olarak yeni gelenlere bile 30 yıl vadeli %6 faizli konut kredisi veriyor. Öğrenci kredileri piyasası da benzer şekil ve büyüklükte. Sadece ikisini toplasanız trilyon dolarlık borç eder ama bu riski düşük faydası büyük bir borç üstelik teminatı sağlam ve tabana yayılmış türden. Ülkelerinin refahını, hukuk, adalet ve istikrarlı ekonomik yönetime dayalı, çok uzun vadeli kredilerle sağlamışlar ve bu krediler toplam borcu büyütmüş ama sonuçları gayet iyi. Olaya bu çerçeveden baktığınızda borcun riskli ve tehlike saçan kısmı bizde de düşük değil, bu kadar yüksek cari açık veren ve şimdi üstüne bütçe açığı da ciddi seviyelere ulaşan bir yapıda yöneticilerin borç için endişelenmesi iyi olur.

[TRENDHOUND]

Dediğinde doğruluk payı var. TR de borcun düşük olması mali kriz çıkmaz anlamına gelmiyor. 2001 mali krizinin hemen arifesinde bu oran %44 idi yani yüksek değildi ama ülke tarihindeki en büyük mali kriz oraya çıktı. TR için asıl önemli olan ödemeler dengesidir borç oranından ziyade.