Ekonomim Gazetesi'nden Şeyda Uyanık'ın haberine göre Reşat Nuri Güntekin’in ölümsüz eserinden uyarlanan ve 2006-2010 yılları arasındaki versiyonuyla kült yapımlar arasına giren dizi, ailenin bütçe harcamalarından çeyrek altın fiyatlarına kadar birçok ekonomik inceleme içeriyor. Özellikle dizinin 124. bölümünde yer alan altın alışverişi sahnesi, Ali Rıza Bey’in emekli bir kaymakam olarak yaşadığı geçim mücadelesini ekonomik bir veri haline getiriyor.
YARIM ALTIN YERİNE ÇEYREK ALTIN
Dizinin 2009 yılında geçen ilgili bölümünde, Ali Rıza Bey kuyumcuya yarım altın fiyatını soruyor. Ekim 2009’da yarım altının 160 TL olması nedeniyle, zorlandığı görülen emekli kaymakam ancak 80 TL olan çeyrek altını alabiliyor.
O dönemki maaş ve altın kıyaslaması ise şöyle:
2009 Yılı Maaşı: Emekli bir kaymakamın maaşı o dönem yaklaşık 2.195 TL seviyesindeydi.
Altın Karşılığı: Ali Rıza Bey, 2009 yılındaki maaşıyla yaklaşık 27 adet çeyrek altın alabiliyordu.
Asgari Ücret Oranı: O dönemki maaşı, asgari ücretin 3,2 katına denk geliyordu.
17 YILLIK ERİME: 22 ÇEYREK ALTIN YOK OLDU
2026 yılına gelindiğinde, enflasyon farkları eklenmiş olsa da altın karşısındaki alım gücünde büyük bir uçurum oluştuğu görülüyor:
2026 Yılı Maaşı: Emekli bir kaymakam 2026 yılında yaklaşık 49.165 TL maaş alıyor.
Güncel Alım Gücü: Çeyrek altının güncel fiyatı olan 10.200 TL baz alındığında, bu maaşla bugün sadece 4,8 adet çeyrek altın alınabiliyor.
Toplam Kayıp: 17 yıllık süreçte emekli bir kaymakamın maaşının 22 çeyrek altın değerinde eridiği hesaplanıyor.
Asgari Ücret Farkı: 2009'da asgari ücretin 3,2 katını alan emekli kaymakam, 2026'da 28.075 TL olan asgari ücretin ancak 1,8 katını kazanabiliyor.
ŞEVKET’İN MAAŞINDAKİ DEĞİŞİM
Analiz sadece Ali Rıza Bey ile sınırlı kalmıyor; ailenin oğlu Şevket’in 2006 yılında bir bankacı olarak aldığı 1.500 TL’lik maaş, o dönemin asgari ücretinin (531 TL) yaklaşık 3 katına karşılık geliyordu. Eğer Şevket bugün aynı asgari ücret oranıyla maaş alsaydı, kazancının 84.225 TL olması gerekecekti.
Görünen o ki, Ali Rıza Bey’in ailesinin giderlerine yetişme mücadelesi, dizinin güncel versiyonu bugün çekilseydi çok daha zorlu bir tabloya dönüşecekti.
