Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye'de eylül ayında başlayan fon soruşturmasının ardından tasfiyeye alınan 131 yatırım fonuna ilişkin son verileri açıkladı. Habertürk ve Bloomberg HT ortak yayınında konuşan Şimşek, 66 fonun tasfiyesinin tamamlandığını ve 45 bin 747 hesaba toplam 40,8 milyar TL ödeme yapıldığını duyurdu. Hisse senedi yoğun fonlarda yatırımcıların 17 Eylül'deki değerlerine göre yüzde 42 daha düşük ödeme aldığını belirten Şimşek, 1 milyon TL'ye kadar ara ödemeler için de Meclis'teki düzenlemeyi işaret etti.
131 FONDAN 66'SININ TASFİYESİ TAMAMLANDI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon tasfiye sürecinin öngörülen hızda ve belirlenen ilkeler çerçevesinde ilerlediğini söyledi.
Süreçte şeffaflık, etkinlik ve adalet ilkelerinin esas alındığını belirten Şimşek, kamu kaynaklarının kullanılmayacağını vurguladı.
Şimşek, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Tasfiye süreci bizim öngördüğümüz hızda ve çerçevede gidiyor. Tasfiye ile ilgili bir takım temel ilkeler belirlemiştik ve bunu kamuoyuyla paylaştık. Bu temel ilkelerimizde şeffaflık var, etkinlik var, tabii ki adalet var. Burada kamu kaynaklarının kullanılmayacağı hususu çok net bir şekilde ifade edildi ve bu şekilde devam edecek."
45 BİN 747 HESABA 40,8 MİLYAR TL ÖDENDİ
Bakan Şimşek, tasfiye sürecindeki fon ve yatırımcı sayılarına ilişkin güncel verileri de paylaştı.
"7 portföy yönetim şirketinin bünyesindeki 131 fon tasfiyeye alındı. Bu 131 fondan 66'sı tamamen tasfiye edildi ve normal tasfiyeye tabi tutuldu. Geçen hafta itibarıyla Pardus, Bulls ve A1 Kapital dediğimiz 3 portföy yönetim şirketinin tam tasfiyesi tamamlandı. Burada 45 bin 747 hesaba 40,8 milyar lira ödendi ve normal tasfiye başarılı bir şekilde gerçekleşti."
HİSSE SENEDİ FONLARINDA YÜZDE 42'LİK KAYIP
Bakan Şimşek'in açıklamalarında en fazla dikkat çeken başlıklardan biri, hisse senedi ağırlıklı fonlarda yatırımcılara yapılan ödemeler oldu.
Şimşek, bu fonlarda yatırımcıların 17 Eylül'deki değerlerine göre yaklaşık yüzde 58 oranında ödeme alabildiğini belirtti.
"Hisse senedi ağırlıklı fonlarda durum farklı. Hisse senedi değerleri şirketlerin temellerinden bağımsız, fiktif bir şekilde şişirilmiş olduğu için ve o değerlerde düşüş yaşandığı için hisse senedi yoğun fonlarda yatırımcılar 17 Eylül'deki değere göre yaklaşık %58'ini alabildiler. Yani %42 daha düşük bir ödeme aldılar. Ama bu tamamen hisse senetlerinin değerlerinin fiktif artışından ve sonrasındaki düşüşünden kaynaklanıyor."
Böylece tamamlanan tasfiyelerde hisse senedi yoğun fon yatırımcılarına yapılan ödemelerin, 17 Eylül'deki değerlerin yaklaşık yüzde 42 altında kaldığı açıklandı.
PARA PİYASASI FONLARINDA YÜZDE 1,43 İLAVE GETİRİ
Hisse senedi yoğun fonlardan farklı olarak para piyasası fonlarında yatırımcıların ilave getiri elde ettiğini açıklayan Şimşek, şu bilgileri verdi:
"Başlangıçta ilkelerimizden bir tanesinin küçük yatırımcıların ve para piyasası fonlarının önceliklendirilmesi olduğunu söylemiştim. Rakamları vereyim: Tasfiyesi tamamlanan 3 portföy yönetim şirketindeki para piyasası fonu yatırımcıları, bırakın zarara uğramayı, 17 Eylül'e göre %1,43 ilave getiri aldılar."
Bu veriler, tasfiyesi tamamlanan üç portföy yönetim şirketindeki para piyasası fonlarını kapsıyor.
1 MİLYON TL'YE KADAR ARA ÖDEMELER NE ZAMAN YAPILACAK?
Bakan Şimşek, henüz tasfiyesi tamamlanmayan fonlardaki yatırımcılara yönelik ara ödeme planına da değindi.
Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülen düzenlemenin Plan ve Bütçe Komisyonundan geçtiğini belirten Şimşek, kanunun kabul edilmesinin ardından fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılmasının planlandığını söyledi.
"Ara ödeme için şu an bildiğiniz gibi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde bir tasfiye kanunu görüşülüyor, Plan ve Bütçe Komisyonu'ndan geçti. Bu kanun geçtikten sonra hızlı bir şekilde, fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon TL'ye kadar ödemeler hızlı bir şekilde yapılacak. Kanun Meclis'in takdirinde. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), MKK ve diğer bütün ilgili kurumlar hazırlıklarını tamamladılar."
Böylece ara ödemelerin başlayabilmesi için Meclis'teki yasal düzenlemenin tamamlanması bekleniyor. Açıklamada kesin bir ödeme tarihi verilmedi.
FON TASFİYESİNİ ZİRAAT BANKASI VE İŞ BANKASI YÜRÜTÜYOR
Şimşek, tasfiye işlemlerinin Ziraat Bankası ve İş Bankası aracılığıyla gerçekleştirildiğini açıkladı.
Tasfiye sürecinin olağan ve olağanüstü olmak üzere iki gruba ayrıldığını belirten Şimşek, mali yapıları nispeten yönetilebilir portföy yönetim şirketlerinin olağan tasfiye kapsamında değerlendirildiğini ifade etti.
"Tasfiyeyi Ziraat Bankası ve İş Bankası ile yapıyoruz, görevlendirilen iki tane kurum bu. Tasfiyeyi iki gruba ayırdık: Olağan tasfiyeye tabi tutulacak şirketler ve olağanüstü tasfiyeye tabi tutulacaklar. Olağan tasfiye mali yapıları nispeten yönetilebilir olan portföy yönetim şirketleri için uygulamaya konuldu."
NİHAİ ÖDEMELER YATIRIMCILARIN PAY ORANINA GÖRE YAPILACAK
Tasfiye sürecinde küçük yatırımcılar ve para piyasası fonlarının önceliklendirileceğini belirten Şimşek, nihai ödemelerin yatırımcıların fonlardaki payları oranında yapılacağını bildirdi.
"Küçükleri ve para piyasası fonlarını önceliklendireceğimizi söyledik. Bu da temel ilkelerimizden bir tanesi. Nihai ödemeler tabii ki yatırımcıların fonlardaki pay oranları çerçevesinde hukuk içinde yürüyor. Dolayısıyla orada bir tereddüt yok."
"10 MİLYON ÜSTÜ GELİR ELDE EDEN PARAYI İADE ETMEZSE ADLİ SÜREÇ BAŞLAYACAK"
Tasfiye çalışmalarında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Adalet Bakanlığı ve Merkezi Kayıt Kuruluşunun (MKK) birlikte hareket ettiğini belirten Şimşek, piyasa bozucu faaliyetlerden kazanç sağlayan kişilerin tespit edildiğini söyledi.
İade hesaplarına yönelik çalışmaların da sürdüğünü aktaran Şimşek, ilk aşamada 10 milyon TL ve üzerinde reel kazanç sağlayan kişilere başvurulacağını ifade etti.
Şimşek, gönüllü iade yapılmaması halinde Adalet Bakanlığının ilgili hukuki süreçleri işleteceğini belirtti.
Fonlarda yeterli kaynak bulunmaması ihtimaline de değinen Şimşek, hukuka aykırı şekilde fonlardan yararlanan kişi ve şirketlere aktarılan varlıkların geri alınmasının önem taşıdığını vurguladı.
Şimşek, birlikte hareket eden kişilerin şahsi mal varlıklarına da başvurulacağını bildirdi.
FON TASFİYESİ NE ZAMAN BİTECEK?
Bakan Şimşek, nihai tasfiyenin zaman alacağını ancak Türkiye'deki sürecin uluslararası örneklere kıyasla daha hızlı ilerlemesini beklediklerini söyledi.
ABD'deki Madoff vakasını örnek gösteren Şimşek, şu ifadeleri kullandı:
"Tasfiye zaman alacak, dünyada da böyle. Amerika'daki Madoff vakasında biliyorsunuz tasfiye 2008'de başladı, fiili ödemeler 2011 yılında yapıldı ve 2017 yılında bitti. Tabii bizde çok farklı işleyecek, çok hızlı olacak. Ben sadece bir perspektif vermek açısından söylüyorum."
Bakanın açıklamasında tasfiye işlemlerinin tamamlanacağı kesin bir tarih paylaşılmadı.