şirketlerinin inanılmaz karlılıkları, tamamen kira/komisyon üzerine. bu para klasik kapitalizmdeki gibi ülke içine geri dönmüyor. normalde bir kapitalist sermayedar karlılık hedefler, bunun için daha fazla çalışan almak, daha fazla yatırım yapmak zorundadır. artık bunu yapabilme şansı bulunmuyor, çünkü para sistem dışına yani tekno-derebeyine kira olarak gidiyor. sistemdeki para bu derebeylerde toplandıkça devletlerin yapabildiği tek şey daha fazla para basarak enflasyon yaratmak, şirketlerin yapabildiği tek şeyse işçi çıkararak resesyona yol açmak. şöyle düşünün, wolkswagen’in çalışanlarına ödediği miktar giderlerinin %70’iyken, amazon’da bu %2-3 seviyesinde.
bugün italya’da 20-30 sene önceye göre alım gücü %50 seviyelerinde daha düşük. bunun nedeni italya’nın üretmemesi falan değil, tamamen data kapitali olmamasından. %100 bağımlı ülkelerden bahsediyoruz burada. aşırı sağın yükselmesi de bununla alakalı tamamen. mussolini’yi de hitler’i de iktidara taşıyan üreten işçi sınıfı değildi; kızgın küçük burjuvalardı. yine aşırı sağı besleyenler bu lokal küçük burjuva sermayedar sınıfı.
avrupa, yaklaşık 30-40 yıldır ne altyapıya yatırım yaptı, ne de insan sermayesini teşvik etti. bugün almanya ve ingiltere dahil asıl sorun afrikalıların ve arapların göç etmesinden ziyade öz sermayesi olan ve big tech’e alternatif üretebilecek kalifiye insanlarının ülkeyi terk etmesi. göç aldığınızı bir şekilde sisteme katabilirsiniz, ama verdiğiniz göçü geri getiremezsiniz, bu çok büyük bir kayıp.
bu big tech savaşında dediğim gibi karşımızda iki ülke var: abd ve çin. bu belki bazılarınızı şaşırtacaktır ama bu savaşta önde olan çin. abd’nin öfkesi de biraz bundan. çin abd’nin yapamadığını yaptı, data kapitali elinde bulunduran big tech şirketleriyle parayı kontrol eden bankaları yani big finance’i birleştirdi. bugün wechat’i duymuşsunuzdur. wechat hem bir banka, hem bir alışveriş platformu hem de bir sosyal medya. bunun ne kadar güçlü olduğunu düşünün. her şeyi kontrol edebildiğiniz bir süper güç. abd’deki bankalar ve big finance (bank of america, goldman sacks…) bu gücünü big tech’e vermeme konusunda çok net.
musk’ın twitter’ı dönüştürmek istediği de aslında bu. bir wechat yaratmak istiyor. şu anda pek mümkün değil gibi, fakat zaman içinde göreceğiz.
almanya, birleşik krallık ve genel olarak avrupa (ve türkiye) bu çatışmanın içinde bile değil. olmadığı gibi alternatif üretmeye çalışanları da pek desteklediği söylenemez. bugün amazon avrupa’da sattığı her ürün için %40’a varan komisyon alıyor. verdiği vergiyse 0. o zaman avrupa için hoş geldin enflasyon, hoş geldin resesyon, hoş geldin çöküşâ€¦
Yer İmleri