Türkiye’de emeklilik sistemi, EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) yasasının yürürlüğe girmesiyle keskin bir ayrışmaya sahne oldu.
8 Eylül 1999 ve öncesinde işe girişi olanlar yaş şartı aranmaksızın emekli olabilirken, sadece bir gün sonra, yani 9 Eylül 1999'da sigortalı olanlar için sistem duvar örüyor.
Mevcut yasaya göre bu küçük fark kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş şartını beraberinde getiriyor.
Sosyal güvenlik uzmanları, bu tablonun iş barışını zorladığına dikkat çekerek şu tespiti yapıyor: “Sadece 24 saatlik fark, emeklilik tarihini 15 ila 17 yıl ileriye öteleyebiliyor.”
MASADAKİ "KRİTİK FORMÜL" NEDİR?
Tartışılan kademeli emeklilik modeli, yaş şartının bir anda 58-60 bandına sıçraması yerine, hizmet yılı ve prim gün sayısına göre yumuşatılmış bir takvim öngörüyor.
• Kademeli Artış: Emeklilik yaşının işe giriş yılına göre 43’ten başlayarak kademe kademe 50-52 bandına çekilmesi.
• Hizmet Yılı Şartı: Kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresinin korunması.
• Prim Gün Sayısı: Mevcut 5000-7000 prim günü şartlarının, giriş yılına göre revize edilmesi.
2008 SONRASI İÇİN YENİ RİSKLER
Sistemdeki tek kırılma noktası 1999 değil. 1 Mayıs 2008 sonrası sigortalı olanlar için emeklilik yaşı kademeli olarak 65’e kadar yükseliyor.
Uzmanlar, yapılacak yeni bir düzenlemenin "yama" mantığıyla değil, bütüncül bir reformla ele alınması gerektiğini savunuyor.
Aksi takdirde, bir kesimin mağduriyeti giderilirken 2008 sonrası girişliler için yeni bir "adaletsizlik" kapısının aralanabileceği uyarısı yapılıyor.
"MALİYET VE ADALET DENGESİ"
Hükümet kanadında henüz resmi bir taslak paylaşılmasa da ekonomi yönetiminin iki ana kriteri olduğu biliniyor: Mali disiplinin korunması ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği.
4 MİLYON KİŞİ "MÜJDE" BEKLİYOR
Gözler, yaklaşık 3.8 milyon ila 4 milyon kişiyi etkileyecek olan bu potansiyel düzenlemede.
Özellikle önümüzdeki siyasi süreçlerde konunun TBMM gündemine gelmesi bekleniyor. Çalışanların ortak talebi ise net: "Emeklilikte adalet, yaşta kademe."
