Yeni düzenleme kapsamında Türk zeytinyağına uygulanan gümrük vergisi oranı yüzde 12,5’e yükseltilirken, Avrupa Birliği (AB) menşeli ürünlerde verginin yüzde 10 seviyesinde tutulması ve Tunus gibi rakiplere sağlanan avantajlar pazardaki dengeleri değiştirdi.
Bu kararla birlikte Türk ihracatçısı, toplam zeytinyağı dış satımının yüzde 28’ini gerçekleştirdiği ABD pazarında özellikle İspanya ve Tunus gibi dev rakip ülkelere karşı maliyet dezavantajıyla karşı karşıya kaldı.
MALİYET KISKACI VE REKABET BASKISI
Yeni vergi oranlarını değerlendiren Ayvalık Ticaret Odası Genç Girişimciler Kurulu Başkanı Mustafa Kürlek, yeni tarifelerin Türk zeytinyağını en güçlü rakiplerden İspanyol ürünlerine kıyasla yüzde 2,5 daha maliyetli hale getirdiğini ifade etti.
Zeytinyağı sektöründeki kâr marjlarının oldukça hassas bir dengede ilerlediğini belirten Kürlek, öne çıkan riskleri şu şekilde özetledi:
• Düşük Kâr Marjı Riski: Sektör genelinde marjların kısıtlı olması nedeniyle yüzde 2,5’lik maliyet farkı tek başına pazar kayıplarını tetikleyebilecek büyüklükte.
• Navlun ve Lojistik Yükü: Vergi farkına eklenen navlun ve lojistik giderleri, Türk zeytinyağının raflardaki rekabet gücünü daha da zorlayacak.
• Pazar Payı Tehdidi: Türkiye'nin toplam zeytinyağı ihracatının yaklaşık yüzde 28’inin yapıldığı ABD pazarında pazar payının gerileme riski bulunuyor.
İhracatçılar, en önemli alıcı konumundaki ABD ile yürütülecek ticari temaslar neticesinde gümrük vergisi oranlarının yeniden gözden geçirilmesini veya içeride sektörü destekleyecek alternatif teşvik mekanizmalarının devreye sokulmasını talep ediyor. İlerleyen süreçte gümrük tarifelerinin yeniden makul seviyelere çekilmesi bekleniyor.