Yatırım fonları kaynaklı başlayan likidite krizi Borsa İstanbul’un genelini etkisi altına alarak tarihi bir satış dalgasına yol açtı. 15 Eylül’den bu yana şirketlerin toplam piyasa değerinde yaşanan erime 6,4 trilyon liraya ulaşırken, BIST 100 endeksi tarihinde ilk defa aralıksız 7 hafta üst üste geriledi.
PİYASA DEĞERİNDE 1,5 AYDA YÜZDE 32’LİK ÇÖKÜŞ
Kriz öncesindeki son işlem günü olan 15 Eylül’de 20,03 trilyon lira seviyesinde bulunan Borsa İstanbul’un toplam piyasa değeri, 30 Ekim kapanışı itibarıyla 13,63 trilyon liraya geriledi. Yaklaşık bir buçuk aylık süreçte kaybedilen 6,4 trilyon liranın 2,78 trilyon liralık kısmı doğrudan ekim ayında buharlaştı.
BIST 100 Şirketleri Değeri: 10,63 trilyon liraya geriledi (2,90 trilyon TL kayıp).
BIST 30 Şirketleri Değeri: 7,73 trilyon liraya indi (2,20 trilyon TL kayıp).
Yükselen Hisse Sayısı: 15 Eylül'den bu yana borsadaki yüzlerce şirketten yalnızca 12'si prim yapabildi. 135 hissede kayıplar yüzde 50'yi aşarken, 16 hisse yüzde 90'ın üzerinde değer kaybetti.
BIST 30’DA AYAKTA KALAN İKİ HİSSE
Ekim ayında BIST 30 şirketlerinin piyasa değeri 1,18 trilyon lira erirken, devler liginde fırtınaya direnen sadece iki hisse oldu:
Aselsan (ASELS): Ekim ayını %3,12 artışla tamamladı.
Garanti BBVA (GARAN): Ekim ayını %1,87 kazançla kapattı.
BIST 30 bünyesindeki diğer dev şirketlerde ise sert kayıplar yaşandı. Ekim ayında Gübre Fabrikaları yüzde 38,57, TR Anadolu Metal Madencilik yüzde 29,97, SASA yüzde 19,44, Tofaş yüzde 19,39, BİM yüzde 16,97 ve Türk Hava Yolları yüzde 14,49 geriledi.
SEKTÖRLER ARASINDAKİ UÇURUM: FAKTORİNG ÇÖKTÜ, BANKALAR DİRENDİ
Tasfiye sürecindeki fon portföylerinin oluşturduğu satış baskısı sektörel bazda ayrışmayı derinleştirdi:
| Sektör / Endeks | 15 Eylül Sonrası Değişim | Not / Detay |
|---|---|---|
| Finansal Kiralama ve Faktoring | -%89,03 | Krizin merkez üssü olarak en ağır darbeyi aldı |
| Halka Arz Endeksi | -%70'e yakın | Likidite çekilmesi yeni şirketleri sert vurdu |
| Aracı Kurumlar Endeksi | -%63,12 | İşlem hacimlerindeki daralma fiyatlandı |
| BIST 100 Dışı (XTUMY) | -%50,98 | Yan tahtalarda taban serileri görüldü |
| BIST 100 | -%22,55 | Tarihinde ilk kez 7 hafta kesintisiz düştü |
| Bankacılık Endeksi (XBANK) | -%9,73 | Nispeten defansif kalarak kaybı sınırladı |
| Likit Bankacılık | -%8,50 | Piyasa geneline göre en az değer kaybeden grup oldu |
Ekim ayında işlem gören 628 hisse senedinden yalnızca 68'i ayı artıda kapatabilirken, teknoloji endeksi Aselsan’ın güçlü duruşunun desteğiyle aylık kaybını yüzde 1,06 seviyesinde tutmayı başardı.
Fon tasfiyelerinin piyasa üzerindeki zincirleme etkileri, Borsa İstanbul tarihinin en sert çöküş dönemlerinden birini kayıtlara geçirdi.
Kaynak: Ekonomim
Yasal Uyarı: Burada yer alan bilgi ve analizler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.