Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) geçtiğimiz yıl, sözleşmeye dayanmayan borçlarda uygulanan yüzde 12'lik yasal faiz oranını "enflasyon karşısında yetersiz" bularak iptal etmesinin ardından gözler Meclis’e çevrildi.
AK Parti kaynaklarından edinilen bilgilere göre AYM’nin yeni düzenleme yapılması için meclise tanıdığı 9 aylık süre 1 Eylül tarihinde doluyor.
Bu doğrultuda hazırlıkları hızlandırılan 12. Yargı Paketi kapsamında, sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkilerinde uygulanacak yasal faiz oranı, enflasyon seviyesinin altında kalmayacak şekilde sil baştan düzenlenecek.
AYM "EKONOMİK KAYIP MAKUL SINIRI AŞIYOR" DEMİŞTİ
Yüksek Mahkeme, geçen yıl verdiği iptal kararının gerekçesinde çarpıcı tespitlerde bulunmuştu. Hak edildiği halde zamanında alınamayan paranın, ödeneceği tarihe kadar geçen sürede yüksek enflasyon nedeniyle eridiğine dikkat çeken AYM, hak sahibinin "makul olanın ötesinde bir ekonomik kayba" uğradığını vurgulamıştı.
Mevcut sistemde enflasyon karşısındaki bu değer kaybını önleyecek etkili bir hukuk yolunun bulunmaması da iptal gerekçeleri arasında yer almıştı.
"SÖZLEŞMEDEN KAYNAKLANMAYAN BORÇ" NE ANLAMA GELİYOR?
Yeni düzenleme, aralarında önceden yapılmış yazılı bir sözleşme ya da kontrat olmamasına rağmen yaşanan bir olay veya mağduriyet neticesinde doğan borçları kapsıyor.
Günlük hayatta milyonlarca insanı etkileyen ve bu kapsama giren bazı örnekler şunlar:
• Trafik Kazaları: Kusurlu tarafın, karşı aracın hasarını karşılamaması durumunda ortaya çıkan borçlar.
• Komşuluk Hukuku ve Maddi Hasarlar: Üst kattaki dairenin banyo tesisatının patlaması sonucu alt kattaki daireye verilen zararın ödenmemesi.
• Kişilik Hakları ve İtibar Davaları: Sosyal medyada bir kimse hakkında asılsız iddialar ortaya atarak ticari itibarını veya onurunu zedeleyenlerin ödemek zorunda olduğu manevi tazminatlar.
YENİ SİSTEM NASIL İŞLEYECEK?
Mevcut durumda, yukarıdaki mağduriyetleri yaşayan vatandaşlar davayı kazansalar bile paralarını alana kadar geçen sürede yıllık yalnızca yüzde 12 faiz işletebiliyordu.
Enflasyonun bu orandan çok daha yüksek olması, borçluların borcunu geciktirmesine adeta bir "teşvik" yaratırken, mağdur tarafın parasının pul olmasına yol açıyordu.
- Yargı Paketi ile gelecek yeni modelde yasal faiz oranları güncel enflasyon verilerine endekslenecek. Böylece borçlunun borcunu geciktirdiği süre boyunca, paranın satın alma gücü yasal olarak korunmuş olacak.
Yeni düzenlemeyle birlikte, "Dava nasıl olsa uzun sürüyor, parayı geç öderim, enflasyonda erir" düşüncesiyle borcunu geciktirenlerin yarattığı adaletsizlik ortadan kaldırılacak. Hak sahibinin parası enflasyona karşı koruma kalkanına alınacak.
Kaynak: Türkiye Gazetesi