Yıllarca rekor alım yapan merkez bankaları İran savaşıyla birlikte altın satmaya başladı. Türkiye 131 ton sattı ya da swap yaptı. Altın Ocak zirvesinden yüzde 12 geriledi. Piyasa bu tersine dönüşü sindirmeye çalışıyor.
NEDEN ÖNEMLİ?
Merkez bankası alımları son yıllarda altın fiyatlarının en güçlü destekçisiydi. 2022'den bu yana her yıl 800-1.000 ton civarında alım yapıldı. Bu alımlar altına yapısal bir taban oluşturuyordu. Şimdi bu tablonun tersine dönmesi piyasayı şaşırttı. Türk yatırımcı için soru şu: Merkez bankaları satarken altın tutmaya devam etmeli miyiz?
KİM SATIYOR, NEDEN?
MKS Pamp Metals Strategy Başkanı Nicky Shiels, merkez bankası satışlarının İran savaşının ekonomik gerçekleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı. Yükselen petrol fiyatları enerji ithalatçısı ekonomileri zorlarken kur oynaklığı bazı merkez bankalarını döviz piyasasına daha aktif müdahaleye zorluyor. Harcama gereksinimleri de baskı yaratıyor. 5.000 dolar civarındaki fiyatlarla merkez bankalarının elinde değerli bir kumbara oluşmuştu. Bazıları artan enerji ve savunma harcamalarını karşılamak ya da zayıflayan para birimlerini desteklemek için bu kumbarayı kullanıyor.
Standard Chartered Baş Yatırım Direktörü Steve Brice de gelişen piyasa para birimlerindeki zayıflığın bazı merkez bankalarını kur istikrarını korumak amacıyla altın satmaya yönelttiğini belirtti.
TÜRKİYE 131 TON SATTI
Türkiye bu yıl şimdiye kadar en dikkat çekici satıcı konumunda. Resmi altın rezervleri swap işlemleri ve doğrudan satışlarla Mart ayında 131 ton azaldı. Türk lirası İran savaşının başlamasından bu yana dolara karşı yüzde 1,7 değer kaybederek yeni rekorlar kırdı.
TCMB Resmi Rezerv Varlıkları:
TCMB Başkanı Fatih Karahan konuya ilişkin şu açıklamayı yaptı: "Bu işlemlerin önemli bir kısmı altın-döviz swap vadeli işlemi niteliğinde. Yani vadesi geldiğinde söz konusu altın rezervlerimize geri dönecek."
Yani Türkiye'nin sattığı altının bir kısmı kalıcı satış değil, swap. Vade geldiğinde geri alınacak. Bu önemli bir ayrıntı.
RUSYA VE POLONYA DA GÜNDEMDE
Rusya bütçe açıklarını finanse etmek için son aylarda altın rezervlerini azaltıyor. Polonya merkez bankası başkanı Adam Glapiński ise büyük altın birikimiyle elde edilen kârın savunma harcamalarını finanse etmek için kullanılabileceğini söyledi. "Altını satıp kâr edebiliriz, sonra bir süre sonra geri alabiliriz" dedi.
ALTIN NE KADAR DÜŞTÜ?
Spot altın şu an ons başına yaklaşık 4.838 dolardan işlem görüyor. Ocak ayı sonundaki zirveden yaklaşık yüzde 10-12 geriledi. Bu hareket merkez bankası satışlarının fiyat üzerindeki baskısını gözler önüne seriyor.
Ons Altın - Dolar Grafiği:
KALICI BİR DÖNÜŞÜM MÜ?
UBS stratejisti Joni Teves yapısal bir dönüşüm ve büyük çaplı merkez bankası satışlarının gerçekleşme olasılığının son derece düşük olduğunu vurguladı. Resmi kurumlar net alıcı konumunu sürdürecek. Ancak alım hızı ılımlı biçimde yavaşlayabilir. 2026 yılı için merkez bankası alımlarının yaklaşık 800-850 tona gerilemesi bekleniyor. Bu bir yavaşlama anlamına geliyor, trend değişikliği değil.
UBS mevcut fiyat geri çekilmesinin stratejik altın pozisyonu oluşturmak için mükemmel bir fırsat sunduğunu vurguladı.
TÜRK YATIRIMCI İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Kısa vadede merkez bankası satış baskısı altın üzerinde devam edebilir. Ancak yapısal tablo değişmedi. Enflasyon, jeopolitik gerilim ve de-dolarizasyon trendi altını desteklemeye devam ediyor. Türkiye'nin yaptığı satışların önemli bir kısmı swap niteliğinde olduğundan kalıcı bir arz artışı anlamına gelmiyor.
Gram altın bugün yaklaşık 6.877 TL. Ocak zirvesine kıyasla geri çekilmiş durumda. Bu tablo orta-uzun vadeli yatırımcı için alım fırsatı olarak değerlendirilebilir.
TAKİP EDİLMESİ GEREKEN VERİLER
TCMB aylık altın rezerv açıklamaları, Fed 28 Nisan faiz kararı, ons altın 5.000 dolar seviyesi ve İran-ABD müzakerelerinin gidişatı altın fiyatının önümüzdeki haftaki seyrini belirleyecek temel göstergeler.
Yasal Uyarı:
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir. Bu içeriğin telif hakkı hisse.net'e aittir. İzinsiz kopyalanması hukuki işlem başlatılmasına neden olabilir.
Kaynaklar:
CNBC, BullionVault ve UBS araştırma raporu esas alınarak derlenmiştir.