3 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni tebliğle; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarında uzaktan kimlik tespiti ve dijital sözleşme süreçlerinin kapsamı genişletildi.
Yapılan değişiklikler sayesinde Türk vatandaşı olmayan gerçek kişiler ile ticaret şirketleri artık şubeye gitmeden uzaktan yatırım hesabı açabilecek.
YABANCILARA NFC’Lİ PASAPORTLA ANINDA MÜŞTERİ OLMA İMKANI
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken unsurlarından biri, yabancı yatırımcılara sağlanan kolaylık oldu.
Türk uyruklu olmayan kişiler, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) 9303 standartlarına uygun ve Yakın Alan İletişimi (NFC) teknolojisine sahip pasaportlarıyla uzaktan müşteri kabul sürecini tamamlayabilecek.
Süreç sırasında pasaportun çipindeki dijital veriler ile belge üzerindeki bilgilerin birebir eşleşmesi şart koşuluyor. NFC doğrulamasının teknik nedenlerle başarısız olması durumunda ise uzaktan hesap açılışına onay verilmeyecek.
SIKI GÜVENLİK PROSEDÜRLERİ VE YÜKSEK RİSK TAKİBİ
SPK, dijital kolaylığın yanı sıra güvenlik ve denetim mekanizmalarını da üst seviyeye çıkardı:
• Çifte Katmanlı Doğrulama ve Yapısal Analiz: Müşterinin IP/port bilgileri, cihaz kimliği, coğrafi konumu ve tarayıcı verileri risk temelli analizden geçirilecek. Şüpheli bir durum tespiti halinde işlem derhal iptal edilecek.
• Görüntülü Görüşme ve Yapay Zeka: Kimlik tespiti, özel eğitimli personeller tarafından canlı görüntülü görüşmeyle yapılacak. Ayrıca canlılık testi ve yüz karşılaştırma adımlarında yapay zeka teknolojilerinden faydalanılabilecek.
• Adres Doğrulama Zorunluluğu: Müşterilerin adres bilgileri; e-Devlet/kamu belgeleri, son 3 aya ait faturalar veya ilgili ülkenin veri tabanları üzerinden en geç 3 ay içinde doğrulanmak zorunda olacak. Bu süreç tamamlanana kadar hesaptan para, kripto varlık veya menkul kıymet transferine izin verilmeyecek.
• Yüksek Risk Grubu ve SWIFT Kısıtlaması: Pasaportla açılan hesaplar otomatik olarak "yüksek risk grubu" kategorisine alınacak. Yatırım hesaplarına para girişi ve çıkışı sadece kişinin kendi adına açılmış yurt dışı banka hesapları üzerinden ve SWIFT sistemiyle yapılabilecek.
ŞİRKETLER İÇİN DİJİTAL ONBOARDİNG DÖNEMİ
Düzenleme ile "kişi" tanımı genişletilerek ticaret şirketleri ve gerçek kişi tacirler de kapsama dahil edildi. Ticaret siciline kayıtlı şirketlerin temsilcileri, MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı veri tabanları üzerinden anlık doğrulanarak şirket adına uzaktan hesap açabilecek.
Gerekli görüldüğü hallerde noter onaylı imza sirküleri de dijital ortamda teyit edilecek. Çoklu temsil yetkisinin bulunduğu durumlarda ise temsilciler aynı veya farklı oturumlarda doğrulama yapabilecek. Ancak şirketin "gerçek faydalanıcısının" tespit edilemediği durumlarda uzaktan müşteri edinimi süreci sonlandırılacak.
MASAK’A DÜZENLİ RAPORLAMA YAPILACAK
Sermaye piyasalarının şeffaflığını korumak ve kara paranın aklanmasını önlemek amacıyla kurumlar, uzaktan kabul ettikleri yabancı müşterilerin portföy büyüklüklerini ve yatırım tutarlarını üçer aylık periyotlarla Mali Suçları Araştırma Kuruluna (MASAK) bildirmekle yükümlü olacak.