Bayram dönemleri zaten talebin zirve yaptığı, fiyatların hızlı yükseldiği zaman dilimleri olarak biliniyor. Bu yıl ise enerji piyasasındaki belirsizlikler ve jeopolitik riskler, maliyet tarafında ek baskı oluşturuyor.
JET YAKITI PETROLDEN DAHA SERT YÜKSELMİŞTİ
2022’de Brent petrol 130 dolar seviyesine çıktığında jet yakıtı fiyatı 180 dolara kadar yükselmişti. Rafine ürün tarafındaki artış, ham petrolden daha sert gerçekleşmiş ve havayolu şirketlerinin maliyetlerini ciddi şekilde artırmıştı. Bu artış kısa sürede bilet fiyatlarına yansımıştı.
Jet yakıtı, özel depolama ve tedarik zinciri gerektiren stratejik bir ürün. Arz tarafında yaşanacak herhangi bir kesinti ya da Orta Doğu kaynaklı bir gerilim, fiyatların hızlı sıçramasına neden olabiliyor.
YAKIT GİDERİ BİLET FİYATININ ÜÇTE BİRİ
Havacılık sektöründe yakıt maliyeti, toplam operasyon giderlerinin yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Petrol ve jet yakıtındaki her artış, doğrudan şirketlerin maliyet yapısını etkiliyor. Kur etkisiyle birlikte bu baskı daha da belirgin hale geliyor.
Bayram gibi yoğun talep dönemlerinde havayolu şirketleri doluluk oranlarını hızla artırırken, artan maliyetleri fiyatlara yansıtma eğilimi güçleniyor.
PEKİ YÜZDE KAÇ ZAM GELEBİLİR?
Piyasadaki mevcut riskler ve geçmiş örnekler dikkate alındığında farklı senaryolar öne çıkıyor:
Petrol fiyatlarının sınırlı yükseldiği bir tabloda bilet fiyatlarında %5 ila %15 arası artış görülebilir.
Jeopolitik gerilimin devam ettiği ve talebin güçlü kaldığı senaryoda artış oranı %15 ila %30 bandına çıkabilir.
Petrol ve jet yakıtında sert bir sıçrama yaşanması halinde ise bayram öncesi bilet fiyatlarında %30’un üzerinde artış ihtimali gündeme gelebilir.
Uzmanlar özellikle bayram haftasına girildiğinde fiyatların çok daha hızlı yukarı çekilebildiğine dikkat çekiyor.
JEOPOLİTİK RİSK SENARYOSU
Ortadoğu’da yaşanabilecek olası bir gerilim ya da hava sahalarının kısmi kapanması, hem yakıt fiyatlarını hem de uçuş maliyetlerini artırabilir. Uçuş sürelerinin uzaması, alternatif rotalar ve lojistik maliyetler de fiyatlara ek yük getirebilir.
Tüm bu gelişmeler ışığında, Ramazan Bayramı için seyahat planı olanların son dakika fiyat riskini göz önünde bulundurması gerektiği belirtiliyor. Enerji piyasasında yeni bir yukarı dalga oluşması halinde, bilet fiyatlarında hızlı güncellemeler sürpriz olmayabilir.
