Yatırım dünyasında yolunuzu bulmak için kullandığınız iki ana harita vardır: Temel analiz ve teknik analiz.
Temel analiz "ne almalı?" sorusuna şirketin değerine bakarak yanıt ararken; teknik analiz, "ne zaman almalı?" sorusuna fiyatın ritmine bakarak cevap verir.
Peki, profesyonellerin ekranlarından eksik etmediği bu teknik analiz tam olarak nedir ve nasıl uygulanır? İşte A’dan Z’ye kapsamlı teknik analiz rehberi.
1. TEKNİK ANALİZİN TANIMI VE TEMEL FELSEFESİ
Teknik analiz; hisse senedi, kripto para veya emtia gibi yatırım araçlarının geçmiş fiyat hareketlerini ve işlem hacimlerini inceleyerek, gelecekteki fiyat yönünü tahmin etme yöntemidir.
Bu disiplin, matematiksel verilere ve piyasa psikolojisine dayanır. Teknik analistler için grafikler, sadece çizgilerden ibaret değil; binlerce yatırımcının korku, açgözlülük ve umut gibi duygularının dijital izleridir.
TEKNİK ANALİZİN 3 ALTIN KURALI (DOW TEORİSİ)
• Piyasa Her Şeyi İskontolar: Şirket haberi, ekonomik veriler veya politik olaylar anında fiyata yansır. Bu yüzden analist sadece fiyata odaklanır.
• Fiyatlar Trendler Halinde Hareket Eder: Bir fiyat hareketi başladığında, aksi yönde güçlü bir sinyal gelene kadar o yönde devam etme eğilimindedir.
• Tarih Tekerrürden İbarettir: İnsan psikolojisi değişmediği için geçmişteki grafik kalıpları (formasyonlar) gelecekte de benzer sonuçlar üretir.
2. GRAFİK TÜRLERİ VE ANALİZ ARAÇLARI
Teknik analize başlamak için önce "zemin" seçilmelidir. En yaygın kullanılan üç grafik türü şunlardır:
Çizgi Grafikler: Genellikle sadece kapanış fiyatlarını birleştirir. Gürültüyü azaltır, ana yönü görmeyi sağlar.
Mum Grafikler (Candlesticks): En popüler türdür. Bir zaman dilimindeki (örneğin 1 gün) açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük seviyeyi tek bir "mum" ile gösterir.
3. TEMEL KAVRAMLAR: DESTEK, DİRENÇ VE TREND
Eğer teknik analizi bir bina gibi düşünürsek, destek ve direnç bu binanın kolonlarıdır.
Destek (Support): Fiyat düşerken alıcıların yoğunlaştığı, düşüşün durmasının beklendiği "taban" seviyesidir.
Direnç (Resistance): Fiyat yükselirken satıcıların devreye girdiği, yükselişin zorlandığı "tavan" seviyesidir.
Trend Çizgileri: Fiyatın diplerini veya tepelerini birleştirerek oluşturulan eğimlerdir. Yükselen bir trendde "dipler" her seferinde daha yukarıda oluşur.
4. TEKNİK GÖSTERGELER (İNDİKATÖRLER)
Matematiksel formüllerle fiyatı yorumlamanıza yardımcı olan araçlardır. İki ana gruba ayrılırlar:
A. Öncü Göstergeler (Oscillators)
Fiyat hareketinden önce sinyal vermeye çalışırlar.
• RSI (Relative Strength Index): Fiyatın aşırı alınıp alınmadığını ölçer. 70 üzeri "tehlikeli bölge", 30 altı "tepki beklentisi" olarak okunur.
• Stokastik: Fiyatın momentumunu ve dönüş noktalarını yakalamayı hedefler.
B. Artçı (Takip Eden) Göstergeler
Trendi onaylamak için kullanılırlar.
• Hareketli Ortalamalar (Moving Averages): Fiyatın gürültüsünü temizler. Özellikle 50 ve 200 günlük ortalamaların kesişimi (Golden Cross) büyük trend değişimlerini haber verir.
• MACD: İki hareketli ortalama arasındaki ilişkiyi göstererek trendin gücünü ölçer.
5. GRAFİK FORMASYONLARI: PİYASANIN GELECEK PLANLARI
Grafikler bazen belirli şekiller oluşturur. Bu şekiller bize bir sonraki hareketin yönü hakkında ipucu verir:
• Dönüş Formasyonları: Omuz Baş Omuz (OBO), İkili Tepe, İkili Dip. Trendin tersine döneceğini fısıldarlar.
• Devam Formasyonları: Bayrak, Flama, Üçgen Formasyonları. Trendin kısa bir mola verdiğini ve aynı yönde devam edeceğini söylerler.
6. TEKNİK ANALİZ YAPARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Teknik analiz sihirli bir küre değildir. Başarılı olmak için şu disiplinlere uymalısınız:
Hacim Onayı: Bir fiyat hareketi yükselirken hacim de artıyorsa, bu hareket sağlıklıdır. Düşük hacimli yükselişler "boğa tuzağı" olabilir.
Zaman Dilimleri: 5 dakikalık grafik kısa vadeli "scalping" için, günlük veya haftalık grafikler ise uzun vadeli yatırım için kullanılır.
Hatalı Sinyaller (Whipsaw): Hiçbir indikatör %100 doğru çalışmaz. Bu yüzden mutlaka Stop-Loss (Zarar Kes) seviyeniz olmalıdır.
TEKNİK ANALİZ BİR YOL HARİTASIDIR
Teknik analiz, piyasadaki belirsizliği yönetilebilir hale getirir. Size kesinliği değil, yüksek olasılığı sunar.
İyi bir teknik analist, sadece grafiğe bakmaz; aynı zamanda riskini yönetir ve piyasanın kendisine ne söylediğini tarafsız bir şekilde dinler.
