Engelli vatandaşların ve ailelerinin çalışma ile günlük yaşamda karşılaştıkları zorlukları hafifletmek amacıyla sunulan yasal haklar, hane bütçelerine doğrudan katkı sağlıyor.
İşte SGK Uzmanı İsa Karakaş'ın aktardığı, net maaşı her ay doğrudan artıran yasal haklar ve başvuru adımları:
VERGİ İNDİRİMİNDEN KİMLER FAYDALANABİLİR?
Devletin sunduğu kanuni gelir vergisi indiriminden yalnızca çalışan engelli bireyler değil, aileleri de faydalanabiliyor:
• Engelli Hizmet Erbabı: Ücretli olarak çalışan engelli vatandaşlar.
• Bakmakla Yükümlü Olduğu Engelli Yakını Olan Çalışanlar: Eşi, çocuğu, anne veya babası engelli olan sigortalı çalışanlar.
• Engelli Serbest Meslek Mensupları: Mimar, doktor, avukat, mali müşavir gibi kendi işini kurmuş engelli bireyler ve bakmakla yükümlü oldukları engelli yakınları.
MAAŞLAR NASIL ARTIYOR? ENGEL DERECELERİNE GÖRE MANTIK
Sağlık kurulu raporu ile belgelenen engel oranına göre mükellefler üç ayrı kategoride değerlendiriliyor:
• 1. Derece Engellilik: Çalışma gücünün en az yüzde 80’ini kaybetmiş olanlar.
• 2. Derece Engellilik: Çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybetmiş olanlar.
• 3. Derece Engellilik: Çalışma gücünün en az yüzde 40’ını kaybetmiş olanlar.
Maaş Etkisi: Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından her yıl belirlenen indirim tutarları, çalışanların veya bakmakla yükümlü yakınlarının aylık bordrolarında gelir vergisi matrahından düşülüyor.
Matrah azaldığı için her ay daha az gelir vergisi kesiliyor ve bu durum net maaşın doğrudan artmasını sağlıyor.
ARAÇ ALIMINDA ÖTV VE MTV MUAFİYETİ
Engelli vatandaşların ulaşım kolaylığını desteklemek amacıyla sıfır kilometre araç alımlarında önemli imkanlar sunuluyor:
• Yüzde 90 ve Üzeri Engeli Bulunanlar: Engel sebebi fark etmeksizin (fiziksel, zihinsel, görme vb.) sıfır araç alımlarında ÖTV ödenmiyor.
• Yüzde 90’ın Altında Engeli Bulunanlar (Ortopedik): "Özel tertibatlı araç kullanabilir" ibareli sağlık raporu ve engelli ehliyeti olanlar ÖTV'siz araç alabiliyor.
• MTV Sıfırlanıyor: ÖTV istisnasıyla alınan veya engelliliğe uygun hale getirilen araçlar için her yıl ocak ve temmuz aylarında ödenen Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) tamamen kaldırılıyor.
EMLAK VERGİSİ VE DİĞER DESTEKLER
• Emlak Vergisi Muafiyeti: Brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek meskene sahip engelli vatandaşlar emlak vergisi ödemiyor. Evini kiraya verip başka bir evde kirada oturanların da bu hakkı devam ediyor.
• Fatura ve İletişim İndirimleri: Belediyeler evsel su kullanımında yüzde 50’ye varan indirim uygularken, GSM ve internet operatörleri indirimli tarifeler sunuyor.
• Gümrük Vergisi Muafiyeti: Yurt dışından getirilen tekerlekli sandalye, medikal araç ve ortopedik cihazlardan gümrük vergisi alınmıyor.
HAKLARDAN FAYDALANMAK İÇİN 4 ADIM
Bu haklardan yararlanmak isteyen vatandaşların izlemesi gereken süreç şu şekilde sıralanıyor:
• Sağlık Raporu Alın: Yetkili devlet veya üniversite hastanelerinden "Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu" edinin.
• GİB'e Başvuru Yapın: gib.gov.tr (İnteraktif Vergi Dairesi) üzerinden veya Vergi Dairesi Başkanlıklarına dilekçe ve raporunuzla başvurun.
• İş Yerinize ve Belediyeye Bildirin: Vergi dairesinden alınan Engellilik İndirimi yazısını iş yerinizin insan kaynaklarına; emlak vergisi muafiyeti için de raporunuzu belediyeye teslim edin.
• Güncel Tutarları Takip Edin: Mevzuat değişiklikleri ve yıllık indirim tutarları için VİMER 189 hattından bilgi alın.