Türkiye’de milyonlarca çalışanı ilgilendiren emeklilik sistemi, 2008 yılında yapılan reformların ardından köklü bir değişim sürecine girdi. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, özellikle 2008 sonrası sigorta girişi olanları bekleyen risklere dikkat çekti.
Emeklilik sisteminin 1 Ekim 2008 itibarıyla tamamen değiştiğini hatırlatan Karakaş, özellikle 2028 sonrası döneme işaret etti. TGRT'ye konuşan Karakaş, "Artık öyle erken emeklilik olayı bitti. 58 yaşında kadınların, 60 yaşında erkeklerin emekliliği sona eriyor" diyerek, 2048 yılına kadar primini dolduranlar için emeklilik yaşının 65'te sabitleneceğini vurguladı.
"BİR GÜN BİLE BOŞLUK VERMEDEN PRİM TAMAMLAYIN"
Karakaş, sigorta başlangıcının erkene çekilmesinin stratejik önemine dikkat çekerek, çalışanların prim günlerini eksiksiz tamamlaması gerektiğini belirtti.
"Dolayısıyla bir an önce o 20 yıl işçiler için söylüyorum 20 yıl primi doldurmaya bakın anne babalar ne yapabilir bakın bütün anne babaların bizi dikkatle dinlemeleri gerekiyor mesela ben kendi çocuğum için ne yaptım? Kendi çocuğum için ne yaptığımı söyleyeyim.
En somut örnek. 18 yaşına geldiği zaman benim çocuğum, 18 yaşına geldiği zaman hemen E-Devlet'e girdik. İsteğe bağlı sigorta yaptırdık. Yani ne oldu? Daha 18 yaşından itibaren sigorta başlangıcı başladı. Başlamış oldu. Yarın benim çocuğum işte 50 yaşına geldiği zaman ne olacak burada? Yani 32 yıl bir sigortalık süresi olacak."
"2-3 GÜNLÜK PRİM BİLE BAŞLANGIÇ İÇİN YETERLİ"
Anne ve babalara çağrıda bulunan Karakaş, düşük gelirli aileler için de önemli bir öneride bulundu:
"Dolayısıyla anne babalar ne yapacak çocuklarına yapacakları en büyük iyilik 18 yaşına geldiği zaman isteğe bağlı sigorta yapabilirler ama benim param yok ya ben her ay isteğe bağlı sigorta çok fazla tutuyor nasıl öderim diyorsa sadece girip iki gün ya da üç gün isteğe bağlı primini yatırıp sonra sonlandırabilir artık sigortalılık süresi oradan başlıyor."
"20 BİN LİRA BİLE HAYAL OLACAK"
Karakaş, 2008 sonrası sisteme dahil olanlar için en büyük riskin düşük maaşlar olduğunu belirtti.
"İkinci boyut bu 2008 yılında yapılan az maaş olayı var. Yani şimdi gençler bunun farkına varsın. Emekli olduğunuz zaman şu andaki 20 bin lira bile hayal olacak. Bakın 20 bin lira. Şu anda 20 bin lira en az maaş düşük diyoruz ya. Evet. Zaten düşük. Şimdi izleyicilerimiz beni yanlış anlamasın. 20 bin liraya geçirmek mümkün değil.
Ama şimdiki gençler diyelim ki 20 yıl çalıştılar. maaşları asgari ücretin üzerinde bile olsa diyelim ki 50 bin lira üzerinden çalıştılar, 50 bin liraysa alacakları maaş ancak o zaman 20 bin lira olur düşünüyor musun yani asgari ücretli çalışan bir kişinin alacağı emekli maaşı 13.500 - 15 bin lirayı bulmayacak yani 13.000-14.000 lira civarı olacak."
"SADECE SGK'YA GÜVENMEYİN"
Karakaş, emeklilikte tek gelir kaynağının SGK olmaması gerektiğini vurgulayarak, ek yatırım yapılması gerektiğini ifade etti:
"E ne yapsınlar o zaman çalışanlar? İki arada bir derede kalacak. Yapmaları gereken olay bellidir. Sadece SGK emekliliği kesinlikle gerekli, lazım. Çünkü SGK emekliliği bütün emeklilerden farklı. Neden farklı?
Ölene kadar çoluk çocuğunuza her zaman maaş bağlanıyor. Eşinize maaş bağlanıyor. Ama diğer emeklilik sistemi, bireysel emeklilik, hayat emekliliği ne kadar yattırdıysanız sadece onunla sınırlı. O bittiği zaman alamıyorsunuz. Bunun altını çizelim.
SGK emekliliği bir de sağlık boyutuyla ilgili biliyorsunuz. Hangi hastalık olursa olsun ödeniyor. Bir kere SGK emekliliği ya maaş düşük diye es geçmesinler. Onu olsunlar. Bunun yanında da yaşlılık için şimdiden ne yapıp edip kendilerine göre bir yatırım yapmaları gerekiyor geleceklerini ki yaşlılıkta rahat edebilsinler."
ERKEN EMEKLİLİK İÇİN İSTİSNA
Tüm bu tabloya rağmen bazı durumlarda erken emeklilik imkanı bulunduğunu da hatırlatan Karakaş, "Hastalığınız sigorta girişinden sonraysa ve çalışma gücünüzde en az yüzde 40 oranında bir kayıp varsa yaşınız 30 veya 40 olsa bile yaş şartı aranmaksızın engelli emekliliğinden faydalanabilirsiniz" ifadelerini kullandı.