Psikolojik hastalıklar da erken emeklilik kapsamında değerlendiriliyor. SGK'ya göre belirli şartları sağlayan sigortalılar yaş şartı olmadan emekli olabiliyor.
Birçok kişi erken emekliliğin yalnızca fiziksel engelliler için geçerli olduğunu düşünse de, sosyal güvenlik sistemi ruhsal ve psikolojik hastalıkları da bu kapsamda değerlendiriyor. Bu durum, özellikle çalışma hayatında ciddi zorluk yaşayan sigortalılar için önemli bir hak kapısı aralıyor.
Türkiye Gazetesi yazarı ve eski SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, SSK/SGK mevzuatı çerçevesinde erken emeklilikte gözden kaçan detayları açıkladı.
AZ PRİMLE EMEKLİLİK MÜMKÜN
Normal emeklilikte yaş, prim ve sigortalılık süresi şartları birlikte aranırken, malulen emeklilikte "yaş" şartı bulunmuyor. Çalışma gücünü önemli ölçüde kaybeden sigortalılar, daha az primle ve daha erken yaşta emekli olabiliyor.
Ayrıca bu kapsamda emekli olanlar, maaş bağlanmasının yanı sıra prim ödemeden sağlık hizmetlerinden de yararlanabiliyor.
PSİKİYATRİ HASTALIKLARI DİKKAT ÇEKİYOR
SGK verilerine göre malulen emeklilikte en çok başvuru yapılan hastalıklar arasında kanser ilk sırada yer alırken, psikiyatrik hastalıklar da üst sıralarda bulunuyor. Bu durum, ruhsal hastalıkların erken emeklilik açısından önemli bir yer tuttuğunu ortaya koyuyor.
SGK tarafından belirlenen psikiyatrik rahatsızlıklar listesi oldukça geniş bir yelpazeye yayılıyor.
MALULEN VE ENGELLİ EMEKLİLİK: İKİ FARKLI YOL
Erken emeklilik için iki temel seçenek bulunuyor: malulen emeklilik ve engelli emekliliği. Ancak her sigortalının durumu farklı olduğu için başvuru şartları kişiye göre değişiklik gösterebiliyor.
Malulen emeklilik için çalışma gücünün en az yüzde 60'ının kaybedilmesi gerekiyor. Engelli emekliliğinde ise bu oran yüzde 40 olarak uygulanıyor.
Öte yandan hastalığın sigorta başlangıcından önce var olması durumunda malulen emeklilik hakkı bulunmuyor. Sigorta başlangıcından sonra ortaya çıkan hastalıklarda ise her iki seçenek de değerlendirilebiliyor.
SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?
Erken emeklilik için başvuruda bulunmak isteyenlerin en çok merak ettiği "Nereden başlamalıyım?" sorusunun yanıtı araştırılıyor.
İlk adımda sigortalının bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Kurumu merkezine başvurarak sevk alması gerekiyor. Kişinin kendi başına hastaneye giderek "Maluliyet raporu" alması mümkün olmuyor.
SGK tarafından yapılan sevkin ardından, üniversite hastaneleri veya eğitim ve araştırma hastanelerinden sağlık kurulu raporu alınması zorunlu. Bu süreçte özel hastanelerden alınan raporlar geçerli sayılmıyor.
Öte yandan hastaneden alınan rapor tek başına yeterli olmuyor. Düzenlenen rapor, Ankara'daki SGK Yüksek Sağlık Kurulu tarafından inceleniyor. Nihai kararın onaylanması halinde ise emeklilik süreci tamamlanıyor.
