2008 sonrası memurlar için 9.000 günü 2036'ya kadar tamamlayamayanların emeklilik yaşı kademeli artacak; 2048'de herkes için emeklilik yaşı 65 olacak.
Milyonlarca emekli ve çalışan sosyal güvenlik sistemindeki değişiklikleri yakından takip ederken, uzmanlardan dikkat çeken uyarılar gelmeye devam ediyor. Özellikle 2008 yılında yapılan düzenlemelerin, yeni nesil memurlar için emeklilikte ciddi bir kırılma yarattığı belirtiliyor.
2048'DE EMEKLİLİK YAŞI EŞİTLENECEK
Türkiye gazetesi yazarı İsa Karakaş tarafından paylaşılan verilere göre, 2008 sonrası göreve başlayan memurlar için emeklilik yaşı giderek yükseliyor.
2048 yılına gelindiğinde ise kadın-erkek ayrımı olmaksızın herkes için emeklilik yaşı 65'te eşitlenecek.
Ekim 2008'de yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun ile eski Emekli Sandığı sistemi kaldırılırken, yerine SGK'nın 4/1-c statüsü getirildi. Bu değişiklik, memurlar için yaş şartını daha belirleyici hale getirdi.
2036 KRİTİK TARİH
Yeni sistemde emeklilik için en kritik eşik 2036 yılı olarak öne çıkıyor.
Bir memurun 9.000 gün (25 yıl) prim süresini 31 Aralık 2035'e kadar tamamlaması gerekiyor. Bu tarihe kadar primini dolduramayanlar için emeklilik yaşı kademeli olarak artıyor.
2036 yılına kadar: Kadın 58, erkek 60 yaş
2048 ve sonrası: Kadın-erkek 65 yaş
Bu tablo, yeni işe başlayan memurlar için emekliliğin sadece primle değil, zamanlama ile de doğrudan bağlantılı olduğunu gösteriyor.
18 YAŞ KURALI DİKKAT ÇEKİYOR
Sistemde dikkat çeken bir diğer unsur ise 18 yaş sınırı.
Sigortalılık süresi kural olarak 18 yaşında başlıyor. Bu yaştan önce ödenen primler toplam gün sayısına dahil edilse de hizmet süresi 18 yaşından sonra işlemeye başlıyor.
Sadece meslek okulu mezunu olup mahkeme kararıyla "kazai rüşt" alanlar bu kuralın dışında kalıyor.
5.400 GÜNLE EMEKLİLİKTE DE YAŞ ARTIYOR
9.000 gün prim şartını tamamlayamayanlar için “yaş haddinden emeklilik” seçeneği bulunsa da burada da zorlayıcı koşullar öne çıkıyor.
5.400 prim günü ile emekli olunabiliyor ancak 2036 sonrasına kalanlar için yaş haddine 3 yıl daha ekleniyor. Bu durum, kısmi emeklilikte dahi 65 yaş sınırını gündeme getiriyor.
"EMEKLİLİK ARTIK BİR ZAMANLAMA SANATI"
Karakaş'a göre 2008 sonrası memurlar için emeklilik artık sadece kıdem değil, doğru zamanlama meselesi haline geldi.
"Prim gününü 2036'dan önce dolduramayan her memur, emeklilik yaşının daha da ileriye gitmesiyle karşı karşıya kalacak" değerlendirmesinde bulunan Karakaş, çalışanların erken planlama yapması gerektiğini vurguladı.
DAHA YÜKSEK MAAŞ İÇİN ALTERNATİF MÜMKÜN
Uzmanlara göre emeklilik planlaması doğru yapılırsa farklı statüler üzerinden daha yüksek emekli maaşı elde etmek de mümkün olabilir. Bu nedenle çalışanların prim günlerini ve emeklilik takvimlerini erkenden planlaması gerektiği ifade ediliyor.
