Uzmanlara göre kısa vadede finansallarda büyük bir değişim beklenmezken, uzun vadede operasyonel maliyetlerin düşmesi ve sürdürülebilirlik hedeflerinin desteklenmesi sektör hisselerine olumlu yansıyabilir.
Avrupa'da geliştirilen elektrikli ve hibrit uçak projeleri, ilk etapta yaklaşık 500 kilometreye kadar olan kısa mesafeli hatlarda hizmet vermeyi hedefliyor. İlk nesil uçakların düşük yolcu kapasiteleri nedeniyle büyük gövdeli jetlerle rekabet etmesi beklenmese de, bölgesel uçuşlarda yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği değerlendiriliyor.
İLK ETKİ KISA MESAFELİ OPERASYONLARDA GÖRÜLEBİLİR
Elektrikli uçakların yaygınlaşması halinde kısa mesafeli uçuşlarda yakıt maliyetlerinin önemli ölçüde azalabileceği belirtiliyor. Fosil yakıt yerine elektrik enerjisi kullanılması, karbon emisyonlarını ve bakım giderlerini düşürebilir.
Bu durumun özellikle bölgesel uçuş ağı bulunan hava yolu şirketlerinin operasyonel verimliliğini artırabileceği ifade ediliyor.
BORSA İSTANBUL'DAKİ HAVACILIK ŞİRKETLERİ NASIL ETKİLENEBİLİR?
Elektrikli uçakların ticari kullanıma geçmesi halinde Borsa İstanbul'da işlem gören havacılık şirketleri açısından etkilerin uzun vadede hissedilmesi bekleniyor.
Türk Hava Yolları (THYAO): Kısa vadede filonun büyük bölümünü oluşturan orta ve uzun menzilli uçaklar nedeniyle doğrudan bir etki beklenmiyor. Ancak elektrikli veya hibrit uçak teknolojisinin olgunlaşmasıyla birlikte kısa hat operasyonlarında maliyet avantajı sağlayabilir.
Pegasus (PGSUS): Avrupa ve yurt içindeki kısa ve orta mesafeli uçuş ağı nedeniyle teknolojinin gelişmesinden uzun vadede fayda sağlayabilecek şirketler arasında gösteriliyor.
TAV Havalimanları (TAVHL): Elektrikli uçakların yaygınlaşmasıyla havalimanlarında şarj altyapısı ve enerji yatırımları gündeme gelebilir. Bu durum yeni yatırım ihtiyaçları doğururken, uzun vadede farklı gelir alanları oluşturabilir.
Çelebi Hava Servisi (CLEBI): Yer hizmetleri tarafında elektrikli uçaklara yönelik yeni bakım, şarj ve operasyon süreçleri şirket için farklı hizmet alanları yaratabilir.
Kısa vadede etkisi sınırlı olabilir
Sektör temsilcileri, elektrikli yolcu uçaklarının ilk etapta 9 ila 19 koltuklu bölgesel modellerle hizmet vermesinin beklendiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle mevcut büyük ölçekli hava yolu şirketlerinin finansallarında kısa vadede belirgin bir değişiklik beklenmiyor.
Ancak batarya teknolojisinin gelişmesiyle menzilin 1.000 kilometre ve üzerine çıkması halinde sektörün iş yapış modelinde önemli değişimler yaşanabileceği değerlendiriliyor.
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK YATIRIMCILARIN ODAĞINDA
Elektrikli ve hibrit uçakların yaygınlaşması, havacılık sektörünün karbon emisyonlarını azaltma hedeflerini destekleyebilir. Özellikle Avrupa Birliği'nin çevre düzenlemeleri ve sürdürülebilir finansman kriterleri dikkate alındığında, bu dönüşümün çevresel performansı güçlü şirketlere yönelik yatırımcı ilgisini artırabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, elektrikli uçakların büyük hava yolu şirketlerinin bilançosuna anlamlı katkısının zaman alacağını ancak teknolojinin başarılı olması halinde yakıt maliyetlerinin düşmesi, karbon vergilerinin azalması ve çevresel sürdürülebilirlik alanındaki avantajlar sayesinde havacılık sektörü hisseleri için uzun vadede pozitif bir unsur olabileceğini değerlendiriyor.