Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), ilan sitelerinde köklü bir temizliğe yol açtı. Ticaret Bakanlığı'nın kayıt dışı faaliyetleri engellemek adına başlattığı uygulamanın ardından şubat ayından bu yana piyasadaki satılık konut ilan sayısı yüzde 26 oranında azaldı.
Tüketicileri korumayı hedefleyen EİDS, kiralık taşınmazlar için 1 Ocak 2025'te başlarken, sistemin ikinci ve en kritik aşaması olan satılık konut zorunluluğu ise 15 Şubat itibarıyla resmen yürürlüğe girmişti.
415 BİNDEN FAZLA "KÖPÜK" İLAN SİTEDEN SİLİNDİ
Yeni yasal düzenlemeyle birlikte artık taşınmaz sahipleri ilanlarını ya doğrudan kendileri/birinci derece yakınları üzerinden yayımlayabiliyor ya da e-Devlet üzerinden seçtikleri yetkili emlak işletmelerine en fazla 3 ay süreyle (uzatılabilir) ilan verme yetkisi tanımlıyor.
Doğrulamadan geçen güvenilir ilanlarda ise sistem kontrolünü gösteren özel bir logo yer alıyor.
Yapay zeka destekli gayrimenkul değerleme platformu Endeksa’nın verileri, sistemin piyasadaki sahte hesapları ve mükerrer (aynı evin birden fazla emlakçı tarafından girilen) ilanları nasıl temizlediğini gözler önüne serdi:
• 15 Şubat Tarihli İlan Sayısı: 1 milyon 618 bin 875 adet
• 9 Haziran Tarihli İlan Sayısı: 1 milyon 203 bin 257 adet
• Net Azalma Miktarı: 415 bin 618 adet konut ilanı
• Yıllık Gerileme: Son bir yıldaki toplam düşüş ise yüzde 25,4 olarak kayıtlara geçti.
"DÜŞÜŞ BEKLENTİLERİMİZİN BİLE ÜZERİNDE GERÇEKLEŞTİ"
Verileri değerlendiren Endeksa Genel Müdürü Görkem Öğüt, ilan stokunun artık çok daha sağlıklı ve gerçek piyasa koşullarını yansıtan bir yapıya büründüğünü belirtti. Öğüt, şu ifadeleri kullandı:
"Şubat ayında EİDS'in satılık konut stokunda yüzde 20 seviyesinde bir normalleşme getireceğini öngörmüştük. Haziran ayı verileri, temizliğin beklentimizin de üzerinde gerçekleştiğini kanıtladı. Yetkisiz ve gerçeği yansıtmayan ilanların elenmesi, tüketicinin şeffaf ve güvenilir bilgiye ulaşmasını sağlıyor. Haziran başı itibarıyla yaşanan sınırlı artış ise tamamen yaz döneminin getirdiği mevsimsel hareketlilikle ilgili."
YENİ TREND: İLAN SİTELERİNDEN "SOSYAL MEDYA VE BRANDA" DÖNEMİNE
Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman ise ilan sayılarındaki sert düşüşün arkasındaki tek nedenin EİDS olmadığını, tapudaki gerçek değer üzerinden vergilendirme süreçlerinin de satıcıları farklı arayışlara ittiğini savundu.
Alıcı ve satıcıların daha düşük harç ve vergi ödemek adına tapuda konut bedelini düşük göstermek isteyebileceğini hatırlatan Büyükduman, piyasadaki yeni refleksleri şöyle özetledi:
"EİDS ve vergi denetimleri sebebiyle fiyatların açıkça yazıldığı geleneksel ilan sitelerinden bir kaçış var. Satıcılar artık fiyat belirtmeden direkt sosyal medya hesaplarından duyuru yapma, balkona/pencereye eski usul branda asma ya da ilana hiç çıkmadan kulaktan kulağa muhtemel alıcılara ulaşma yöntemlerine geri dönüyor. Bu vergi dairesi ve fiyatlama probleminin kesin çözümü, her gayrimenkul satışı için zorunlu ekspertiz/değerleme raporu alınması sistemine geçilmesidir."
Kaynak: AA