Teknoloji devi Apple, Birleşik Krallık’ta tüketici haklarını savunan Which? kuruluşu tarafından açılan devasa bir toplu dava ile köşeye sıkıştı.
Rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle mahkemeye taşınan davada, Birleşik Krallık Rekabet Temyiz Mahkemesi (CAT), davanın toplu dava statüsünde resmen ilerlemesine onay verdi.
Eğer dava Which? lehine sonuçlanırsa, Apple yaklaşık 3 milyar sterlinlik devasa bir tazminat faturasıyla karşı karşıya kalacak ve milyonlarca kullanıcıya para iadesi yapılacak.
İşte kişi başı 77 sterline (yaklaşık 4.700 TL) kadar ödeme alınmasını sağlayabilecek tarihi davanın tüm detayları:
"İCLOUD İLE KULLANICILAR TUZAĞA DÜŞÜRÜLDÜ"
Which? kuruluşu, Apple'ın iOS işletim sistemindeki gücünü kötüye kullanarak kullanıcıları adeta kendi bulut depolama servisi olan iCloud'a "hapsettiğini" savunuyor.
Dava dilekçesindeki iddialara göre teknoloji devi:
• Cihazlarında iCloud'a ayrıcalıklı bir konum tanıdı ve rakip bulut depolama firmalarının (Google Drive, Dropbox vb.) entegrasyonunu teknik olarak kısıtladı.
• Alternatif hizmetlerin önünü kapatarak pazar rekabetini öldürdü.
• Bu tekelci yaklaşım sayesinde kullanıcılardan yıllarca piyasa değerinin üzerinde, şişirilmiş iCloud abonelik ücretleri tahsil etti.
KİMLER, NASIL PARA İADESİ ALABİLECEK?
Mahkemenin onay vermesiyle birlikte, tazminat hakkı kazanabilecek potansiyel kitle ve şartlar da netleşti:
• Tazminat Tutarı: Başarı durumunda kullanıcı başına ortalama 77 sterlin (Mevcut kurlarla yaklaşık 4.700 TL) ödeme yapılması öngörülüyor.
• Tarih Aralığı: 8 Kasım 2018 ile 8 Haziran 2026 tarihleri arasında aktif olarak iCloud hizmetini (ücretli planlarını) kullanmış olmak gerekiyor.
• İkamet Şartı: 8 Haziran 2026 itibarıyla Birleşik Krallık'ta (İngiltere, İskoçya, Galler, Kuzey İrlanda) yaşıyor olmak şartı aranıyor.
KULLANICILAR OTOMATİK DAHİL EDİLİYOR
Dava "opt-out" (otomatik katılım) modeliyle yürütülüyor. Yani yukarıdaki şartları taşıyan yaklaşık 40 milyon Birleşik Krallık sakini, aksi yönde bir beyanda bulunmadıkları sürece davaya otomatik olarak dahil edilmiş durumda.
Hak sahiplerinin şu aşamada herhangi bir başvuru yapması gerekmiyor.
APPLE SUÇLAMALARI REDDETTİ: "SEÇİM TAMAMEN İSTEĞE BAĞLI"
Apple cephesi ise Which? tarafından yöneltilen bu ağır suçlamaları kesin bir dille reddediyor.
Şirket yaptığı açıklamada, iCloud kullanımının tamamen kullanıcıların kendi tercihine bağlı olduğunu, iOS ekosisteminde çok sayıda üçüncü parti depolama alternatifinin barındığını savundu.
Mahkemenin toplu dava sürecini başlatma kararına "şiddetle karşı çıktıklarını" belirten Apple, bu karara karşı hızlıca itiraz hakkını kullanacağını ve kararı temyize götüreceğini duyurdu.
SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Mahkemenin yeşil ışık yakması, tüketiciler adına çok büyük bir zafer olsa da adalet mekanizmasının hemen yarın sonuçlanması beklenmiyor.
Hukuk uzmanları ve mahkeme takvimleri, bu çaptaki milyarlık bir davanın duruşma aşamasına geçmesinin Ekim 2028'i bulabileceğini öngörüyor.
Ancak bu dava, küresel ölçekte "Big Tech" (Büyük Teknoloji) şirketlerinin tekelci uygulamalarına karşı açılan en organize tüketici savaşlarından biri olarak tarihe geçmiş durumda.