Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin, CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'nı iptal ederek yönetim için "mutlak butlan" (kesin hükümsüzlük) kararı vermesi, piyasalarda ani bir siyasi belirsizlik ve risk algısı yaratarak borsayı doğrudan olumsuz etkilemiştir. Kararın hemen ardından BIST 100 endeksi hızla değer kaybetmiş, düşüşün %6'yı aşmasıyla endeks bazlı devre kesici tetiklenerek işlemler geçici olarak durdurulmuştur.
Mutlak butlan kararının borsada sert bir satış dalgasına yol açmasının temel nedenleri şunlardır:
1. SİYASİ BELİRSİZLİK VE İSTİKRARSIZLIK ALGISI
Borsa ve finansal piyasalar, her şeyden önce öngörülebilirlik ve istikrar ister. Ana muhalefet partisinin mevcut yönetiminin (Özgür Özel ve MYK/PM) tedbiren görevden uzaklaştırılması, liderliğin ve parti organlarının bir önceki döneme (Kemal Kılıçdaroğlu yönetimine) devredilmesi ülke siyasetinde beklenmedik, büyük bir yönetim boşluğu ve belirsizlik algısı doğurmuştur. Bu durum makroekonomik istikrarı etkileyebilecek bir siyasi çalkantı olarak yorumlanmıştır.
2. YABANCI VE YERLİ YATIRIMCIDA GÜVEN KAYBI
Hukuki ve siyasi risklerin aniden tırmanması, özellikle yabancı fonlar ve kurumsal yatırımcılar nezdinde risk primini (CDS) artırır. Piyasada "erken seçim senaryoları" veya "siyasi kriz" ihtimalleri konuşulmaya başlandığında, yatırımcılar hızla riskli varlıklardan (hisselerden) nakde veya daha güvenli limanlara geçmek ister.
3.ALGORİTMİK VE ROBOTİK İŞLEMLERİN TETİKLENMESİ
Borsada işlem hacminin büyük kısmını oluşturan otomatik işlem robotları (algoritmalar), haber akışındaki "mutlak butlan", "kurultay iptali" ve "görevden uzaklaştırma" gibi kritik kelimeleri algıladığı an otomatik olarak satış emirlerini devreye sokmuştur. Bu durum, bireysel yatırımcıların panik satışlarıyla da birleşince düşüşün çok kısa sürede derinleşmesine ve devre kesicilerin çalışmasına neden olmuştur.
MUTLAK BUTLAN NEDİR?
Mutlak butlan, bir hukuki işlemin kurucu unsurları tam olmasına rağmen, kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına kesin olarak aykırı olması durumunda o işlemin baştan itibaren geçersiz sayılmasıdır.