Türkiye'de üreticinin düşük fiyata sattığı sebze ve meyvenin market raflarında katlanarak artması, tüketici cephesinde tepkilere yol açtı. Son saha araştırmalarına göre tarlada kilosu ya da adedi 4-5 TL seviyesinde olan marul gibi temel ürünler, zincir marketlerde 120 TL'ye kadar yükselen fiyatlarla satılıyor.
Aradaki yüksek farkın doğrudan vatandaşa yansıdığına dikkat çekilirken, denetimlerde kesilen idari para cezalarının ise büyük zincir marketler için caydırıcı olmadığı belirtiliyor.
Konuya ilişkin Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu yaptığı açıklamada, "Mevcut para cezaları bu dev zincirler için çerez parası hükmündedir; bir cepten çıkıp, ertesi gün etiketlere yapılan zamla vatandaşın diğer cebinden geri alınıyor" ifadelerini kullanıyor.
CEZALAR ŞUBE BAŞINA BÖLÜNÜNCE ETKİSİ AZALIYOR
Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre; toplamda kesilen cezaların şube sayısına bölündüğünde sembolik seviyelerde kaldığı ifade edilirken, bu cezaların çoğu zaman işletmeler tarafından gider kalemi olarak görüldüğü belirtiliyor. Uzmanlara göre bazı işletmeler, cezaları ertesi gün yapılan zamlarla yeniden tüketiciye yansıtıyor.
Denetimlerden kaçınmak isteyen bazı zincirlerin ise süreci yargıya taşıyarak davaları uzattığı aktarılıyor.
Sektör temsilcileri ve uzmanlar, fahiş fiyat artışlarına karşı mevcut para cezası sisteminin yetersiz kaldığını belirterek daha sert yaptırımların devreye alınması gerektiğini vurguluyor.
CEZALARIN MALİYETİ VATANDAŞA YANSITILIYOR
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, konuya ilişkin yaptığı açıklamada mevcut sistemin tıkandığını belirtti.
Ağaoğlu, "Vatandaşın cebindeki son kuruşa, sofrasındaki ekmeğine ve çocuğunun rızkına göz diken bu marketler için artık yolun sonu gelmiştir. Bu işletmeler sadece kamuoyuna ifşa edilmekle kalmamalı, faaliyetleri derhâl süreli veya süresiz olarak durdurulmalıdır. Mevcut para cezaları bu dev zincirler için çerez parası hükmündedir; bir cepten çıkıp, ertesi gün etiketlere yapılan zamla vatandaşın diğer cebinden geri alınıyor. Kapatma cezası korkusu olmayan, mühürle tanışmayan hiçbir market bu fahiş kâr hırsından ve etik dışı ticaret anlayışından vazgeçmeyecektir. Bu gerçek artık gün gibi ortada duruyor. Buradan yetkililere sesleniyorum; vatandaşın feryadını duyun, bu haksız kazanç kapılarını kapatın. Tüketici artık sadece denetim değil, caydırıcı ve sert bir yaptırım bekliyor." dedi.
NEDEN FARK AÇILIYOR?
Tarla ile raf arasındaki fiyat farkında nakliye, depolama, fire ve komisyon gibi kalemler etkili olurken, zincirin her halkasında eklenen maliyetler fiyatı katlayabiliyor. Son dönemde Brent petrol fiyatlarındaki artışlarının etkisiyle Türkiye'de benzin fiyatlarının zamlanması da tarladan pazara gerçekleşen süreçte ürünlerin fiyatlarının artmasına neden olabiliyor. Uzmanlara göre özellikle soğuk zincir gerektiren ürünlerde lojistik maliyetler fiyat üzerinde belirleyici rol oynuyor.