Orta Doğu’daki çatışmalar ve kritik projelerdeki aksamalar, 2026-2030 döneminde enerji haritasını yeniden çizmeye hazırlanıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı'nın (UEA) son verilerine göre jeopolitik gerilimler ve altyapı projelerindeki gecikmelerin birleşik etkisiyle, önümüzdeki dört yıl içinde küresel piyasada yaklaşık 120 milyar metreküplük bir sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) açığı oluşması bekleniyor.
Ajans, daha önce öngörülen "bolluk" döneminin, bölgedeki savaşlar nedeniyle en az iki yıl ötelendiği konusunda hükümetleri uyardı.
KATAR FAKTÖRÜ VE LOJİSTİK DARBE
Enerji piyasasındaki bu karamsar tablonun merkezinde, dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından biri olan Katar yer alıyor.
• Tesis Hasarı: Geçtiğimiz ay İran tarafından düzenlenen saldırılar, Katar’ın sıvılaştırma kapasitesinin yüzde 17’sine doğrudan zarar verdi.
• Onarım Süreci: Hasarın giderilmesinin beş yıla kadar sürebileceği belirtiliyor.
• Arz Kesintisi: Mevcut durumda küresel petrol ve LNG arzının beşte biri fiilen devre dışı kalmış durumda.
Vitol Group analizine göre "Küresel arzın 2028 yılına kadar toparlanması zor görünüyor. Katar'daki hasar ve bölgedeki yeni projelerin askıya alınması, piyasayı uzun süreli bir darboğaza sokabilir."
TALEP TARAFINDA ZORUNLU GERİ ÇEKİLME
Arz tarafındaki bu karamsarlığa karşın, yüksek fiyatlar ve iklim faktörleri talebi baskılamaya devam ediyor. Raporda öne çıkan başlıklar şunlar:
• Ilıman Hava: Beklenenden sıcak geçen mevsimler, ısınma amaçlı gaz tüketimini düşürdü.
• Yakıt Değişimi: Özellikle Asya ülkeleri, yüksek LNG fiyatları nedeniyle alternatif yakıtlara ve tasarruf önlemlerine yöneldi.
• Politik Kısıtlamalar: Birçok ithalatçı ülke, enerji bağımlılığını azaltmak için tüketimi kısıtlayan sert politikaları devreye soktu.
SONUÇ: BELİRLEYİCİ OLAN "TALEP YÖNETİMİ" OLACAK
UEA, küresel doğalgaz piyasasında dengelerin ancak etkin bir talep yönetimiyle sağlanabileceğini vurguluyor.
2026 itibarıyla hissedilmeye başlanacak olan "zorlu iki yıl", enerji ithalatçısı ülkeler için yeni bir sınav niteliği taşıyacak.