Vergi uzmanı Ozan Bingöl, önümüzdeki üç yıla ilişkin bütçe projeksiyonlarını değerlendirirken dikkat çeken bir tabloyu gündeme taşıdı. Buna göre bütçeden 3 yıl içinde toplam 9,1 trilyon TL faiz ödemesi yapılması bekleniyor. Aynı dönemde 8,2 trilyon TL bütçe açığı öngörülüyor. Bu iki kalem birlikte düşünüldüğünde kamu maliyesi açısından oldukça ağır bir finansman yükü ortaya çıkıyor.
FAİZ GİDERLERİ BÜTÇEYİ SIKIŞTIRIYOR
Faiz ödemelerinin bu denli yüksek olması, bütçede esnekliği ciddi biçimde azaltıyor. Kamu gelirlerinin önemli bir kısmının borç servisine gitmesi, yatırım, sosyal harcama ve destek kalemleri için ayrılabilecek payı daraltıyor. Üstelik bütçe açığının da trilyonlar seviyesinde kalması, Hazine’nin yeni kaynak bulma zorunluluğunu daha da artırıyor. Bu durum, maliye politikasında gelir tarafının daha fazla ön plana çıkacağı bir döneme işaret ediyor.
“VERGİYE İHTİYAÇ VAR” MESAJI NE ANLAMA GELİYOR?
Ozan Bingöl’ün “Hazine’nin ciddi anlamda vergiye ihtiyacı var” sözleri doğrudan bir vergi artışı kararı anlamına gelmiyor. Ancak mevcut tablo sürdürülebilir bir bütçe dengesi için kamu gelirlerinin artırılmasının kaçınılmaz hale geldiğini gösteriyor. Bu artışın hangi araçlarla sağlanacağı ise ekonomi yönetiminin tercihine bağlı olacak.
Geçmiş uygulamalara bakıldığında, dolaylı vergiler üzerinden yapılan düzenlemelerin kısa vadede hızlı gelir sağladığı biliniyor. Ancak bu yöntem, fiyatlar genel seviyesini etkileyerek enflasyon ve alım gücü üzerinde baskı oluşturabiliyor. Diğer taraftan vergi tabanının genişletilmesi, kayıt dışılıkla mücadele ya da bazı istisna ve muafiyetlerin gözden geçirilmesi gibi seçenekler de kamu gelirlerini artırmanın alternatif yolları arasında yer alıyor.
VATANDAŞA YENİ YÜK İHTİMALİ
Şu an için açıklanmış yeni bir vergi paketi bulunmuyor. Ancak bütçe açığı ve faiz yükünün büyüklüğü dikkate alındığında, önümüzdeki dönemde gelir artırıcı adımların gündeme gelmesi olasılık dahilinde görülüyor. Bu adımların doğrudan vergi artışı mı olacağı, yoksa daha yapısal düzenlemeler mi içereceği ise ekonomi yönetiminin önceliklerine bağlı olacak.
Önümüzdeki üç yıllık dönemde mali disiplin, borçlanma stratejisi ve vergi politikaları yakından izlenecek başlıklar arasında yer alacak. Açıklanan rakamlar, kamu maliyesinde dengelerin korunmasının her zamankinden daha kritik bir hale geldiğini gösteriyor.
