Petrol piyasası yeni haftaya sert hareketlerle başladı. ABD ile İran arasında Hürmüz çevresinde tankerleri hedef alan karşılıklı hamlelerin ardından Brent petrolün varil fiyatı 96,80 dolara kadar yükseldi. ABD tipi ham petrol ise 92,14 doları gördü.
Brent petroldeki yükseliş Türkiye'deki milyonlarca araç sahibi açısından da önem taşıyor. Çünkü uluslararası petrol ve ürün fiyatlarındaki artış, döviz kuruyla birlikte benzin ve motorin fiyatlarının hesaplanmasında temel unsurlar arasında yer alıyor.
BENZİN VE MOTORİNE ZAM GELİR Mİ?
Brent petrolün 97 dolar sınırına dayanması, tek başına pompaya otomatik olarak zam geleceği anlamına gelmiyor. Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde petrol fiyatlarının yanı sıra uluslararası benzin ve motorin ürün fiyatları, dolar/TL kuru, vergiler ve rafineri fiyatlamaları da etkili oluyor.
Ancak petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalıcı olması ve uluslararası ürün fiyatlarının da buna eşlik etmesi halinde benzin ve motorinde zam baskısı güçlenebilir.
Bu nedenle Brent petroldeki yükselişin devam edip etmeyeceği, araç sahiplerinin önümüzdeki günlerde ödeyeceği akaryakıt fiyatları açısından kritik hale geldi.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA GERİLİM PETROLÜ YÜKSELTTİ
Petrol fiyatlarını yukarı taşıyan ana gelişme Hürmüz Boğazı çevresindeki tansiyon oldu. Hafta sonunda ABD'nin İran'a ait üç petrol tankerini hedef almasının ardından İran'ın da ABD bağlantılı üç gemi ile bazı ticari gemileri hedef aldığı bildirildi.
Karşılıklı hamleler, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından birinde arzın aksayabileceğine yönelik endişeleri artırdı.
Hürmüz Boğazı'nın önemi ise buradan geçen petrol miktarından kaynaklanıyor. Küresel petrol akışının yaklaşık beşte birinin bu güzergah üzerinden gerçekleşmesi, boğazdaki her aksamanın petrol fiyatlarında hızla karşılık bulmasına neden olabiliyor.
TANKER TRAFİĞİ MAYISTAN BU YANA EN DÜŞÜK SEVİYEDE
Piyasalardaki endişeyi artıran bir diğer gelişme gemi trafiğindeki düşüş oldu. Hürmüz'den geçen emtia gemilerinin sayısı günlük ortalama 10'a kadar gerileyerek mayıs ayından bu yana en düşük seviyeye indi.
İran'ın bölgede yeni bir kısıtlama veya dışlama bölgesi oluşturabileceğine ilişkin sinyaller de petrol arzına yönelik risk primini yükseltiyor.
Boğazdaki geçişlerin daha fazla azalması halinde petrolün fiziki arzından navlun ve sigorta maliyetlerine kadar birçok kalemde yeni baskılar oluşabilir.
BRENT PETROL 100 DOLARI GÖRÜR MÜ?
Brent petrolde gözler artık 97 dolar seviyesine çevrildi. Fiyatın bu seviyenin üzerine yerleşmesi halinde psikolojik 100 dolar sınırı yeniden piyasanın gündemine gelebilir.
Petrol zaten geçen haftayı yüzde 7,8 yükselişle tamamlamıştı. ABD tipi ham petroldeki haftalık yükseliş ise yüzde 10'a yaklaşmıştı. Yeni haftada da fiyatların yükselmesi jeopolitik risk priminin ortadan kalkmadığını gösteriyor.
Petrol fiyatlarının seyrinde bundan sonraki kritik değişkenlerden biri Hürmüz'deki tanker trafiği olacak. Geçişlerin normale dönmesi arz endişelerini hafifletebilirken, yeni saldırı veya kısıtlama haberleri petrol üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırabilir.
OPEC+'TAN EK ARZ ADIMI GELMEDİ
Petrol fiyatları yükselirken OPEC+ ekim ayına yönelik üretim politikasında değişikliğe gitmedi. Böylece kısa vadede piyasayı rahatlatabilecek yeni bir üretim artışı kararı çıkmadı.
Arz tarafındaki bu görünüm nedeniyle Hürmüz'deki gelişmeler petrol fiyatları açısından daha da önemli hale geldi.
AKARYAKIT FİYATLARI İÇİN PETROL VE DOLAR TAKİP EDİLECEK
Brent petroldeki yükselişin Türkiye'deki benzin ve motorin fiyatlarına ne ölçüde yansıyacağını belirleyecek unsurlardan biri de dolar/TL olacak.
Petrol fiyatının yüksek kalması, uluslararası benzin ve motorin fiyatlarının yükselmesi ve döviz kurunun aynı yönde hareket etmesi durumunda akaryakıtta yeni zam ihtimali artabilir. Buna karşılık petrolde hızlı bir geri çekilme yaşanması pompa fiyatlarına yönelik baskıyı azaltabilir.