ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırıların sona erdirilmesi için kapsamlı bir plan hazırladığı iddiaları gündeme geldi. İsrail basınında yer alan haberlere göre, Washington yönetimi gerilimi düşürmek amacıyla diplomatik kanalları devreye sokarken, geçici ateşkes seçeneği de masada bulunuyor.
İsrail’in Kanal 12 televizyonunun, adını açıklamadığı İsrailli kaynaklara dayandırdığı habere göre ABD, İran ile yaşanan gerilimi sonlandırmaya yönelik 15 maddelik bir plan hazırladı. Söz konusu teklifin diplomatik yollarla Tahran’a iletildiği öne sürüldü.
GEÇİCİ ATEŞKES GÜNDEMDE
İddialara göre Washington yönetimi, planın müzakere edilebilmesi için bir aylık geçici ateşkes ilan edilmesini değerlendiriyor. Bu süreçte taraflar arasında temel başlıkların ele alınmasının hedeflendiği ifade ediliyor.
Planın, Pakistan üzerinden İran’a iletildiği de öne sürülen bilgiler arasında yer aldı. Bu durum, bölgedeki diplomatik temasların farklı kanallar üzerinden sürdüğüne işaret ediyor.
Haberde yer alan bilgilere göre teklif, İran’ın nükleer faaliyetlerine yönelik kapsamlı kısıtlamalar içeriyor. Buna göre Tahran’dan nükleer kapasitesini sonlandırması ve nükleer silah edinmeyeceğine dair taahhüt vermesi isteniyor.
İsfahan, Natanz ve Fordo’daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması ve yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na devredilmesi de plan kapsamında yer alıyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE FÜZE PROGRAMI DETAYI
Planın dikkat çeken başlıkları arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden gemi trafiğine açılması ve İran’ın füze programının menzil ile kapasite açısından sınırlandırılması da bulunuyor. Ayrıca İran’ın bölgedeki vekil güçlere verdiği desteğin kesilmesi yönünde şartlar öne sürülüyor.
İddialara göre İran’ın söz konusu şartları kabul etmesi halinde ABD’nin yaptırımları kaldırmayı taahhüt edebileceği belirtiliyor. Bu durumun taraflar arasında olası bir anlaşma zemini oluşturabileceği değerlendiriliyor.
İRAN’IN TUTUMU BELİRSİZ
İsrailli kaynaklar, İran’ın teklife mesafeli yaklaşabileceğini ifade ederken, ABD’nin önce genel çerçevede bir anlaşma sağlamaya çalışıp detayları daha sonraya bırakabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
